İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/293 K.2025/750

.... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas dosaysında ikame edilen davada verilen görevsizlik kararı sonrası dosyanın .... Tüketici Mahkemesinin ... Esasına kayıt edilerek bu mahkemece de verilen görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize 21/05/2021 tarihinde tevzi edilmekle, mahkememizin yukarıdaki esasına kayıt edilerek yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının içinde yolcu olduğu ve şoför ... yönetimindeki ... Tur. Sey. Org.

A.Ş.'nin işletmesinde olan ... plakalı şehirlerarası yolcu otobüsünün 21.02.2013 günü İstanbul'dan yolaçıktığını, D300 karayolu üzerinde ... yönünden ... yönüne giderken aracın frenlerinin tutmaması üzerine şoförün araç hakimiyetini kaybetmesi sonucu ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı kazanın meydana geldiğini, kazada öncelikle arızalı araçla yola devam eden şoför ..., araç sahibi ... ... Tur. Nak. Pet. Ür. Ltd. Şti. ve işleten sıfatı ile ... Tur. Sey. Org. ve Tic.

A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, kazada davacının kafa travması geçirdiğini ve sağ el tendonlarının alındığını, sol el parçalanması nedeniyle sol elinin kesildiğini ve vücudunun değişik yerlerinde ciddi kemik kırıkları ve yaralanmaları olduğunu, davacının maddi zararlarının tazmini için ... Sigorta'dan koltuk sigortasına sahip sigortalı adına 87.500,00TL uzuv kaybı tazminatı ödendiğini, ayrıca ...

Sigorta A.Ş.'den 117.634,00 TL işgücü kaybı tazminat ödemesi alındığını, her ne kadar davacının sigorta şirketlerinden toplam 205.134,00 TL tahsil etse de sigorta şirketleri tarafından yapılan ödemelerin eksik olduğunu, bu nedenle davalılara başvurulduğunu, davacının oto tamir, kaporta boya ustası olduğunu, kaza döneminde kendi atölyesinde çalıştığını ve başka atölyelerde günlük 90-100 TL ücret karşılığı çalıştığını, kaza tarihinde aylık gelirinin 2000-2500 TL olduğunu, kazadan sonraki 6 ayda çalışamadığını, en az 8 ay daha çalışamayacağını, bu zararlarına karşılık şimdilik 1000 TL talep ettiklerini, davacının 17 gün boyunca ...

Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesinde yattığını, günlük 60 TL, toplam 1.020,00 TL kendi cebinden harcadığını, ayrıca bakıcı tuttuğunu ve 17 gün için 1200 TL ödendiğini, ...'tan İstanbul'a gelmek zorunda kaldığını, uçak bileti için 250,00 TL ödediğini, ayrıca hastaneden havaalanına taksi ücreti olarak 150,00 TL ve ... havaalanından evine 70 TL taksi ücreti ödediğini, toplam 470,00 TL masraf yaptığını, davacının ...

Hastanesinde sol elinin kesildiğini, bu nedenle her gün pansuman yapıldığını, bunun için her gün 90 TL taksi ücreti ödediğini, 3 ayda toplam 8.100 TL pansuman ücreti ödediğini, davacının kazada bavullarının ve cüzdanının kaybolduğunu, bavulunda 800 TL'lik kişisel eşyalarının olduğunu, kimlik değişimi nedeniyle nüfus müdürlüğüne 80 TL ceza ödediğini, toplam eşya zararının 1.170 TL olduğunu, kazadan sonra ...

Savcılığına ifadeye gitmek için 650 TL masraf yaptığını, müvekkilinin kafa travması geçirdiğini, kafa bölgesinde bozukluklar oluştuğunu, saç ekiminin gerektiğini, bunun için ameliyat olacağını, sol elinin protez masrafını da talep ettiklerini, davacının büyük ölçüde hayati tehlike atlattığını, psikiyatrik tedavi gördüğünü, bu nedenle işgücü, uzuv kaybı, çalışamadığı dönem geliri, hastane masrafları, bakıcı ücreti, kaybolan eşya bedeli, protez masrafı olarak fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 15.610,00 TL maddi, 300.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi itibarıyla yasal faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ... Tur. Sey. Org. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesinde belirtilen ve tazminat talebinin dayanağını oluşturan herhangi bir belgenin sunulmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, araç sürücüsünün kazada bir kusurunun olmadığını, dolayısıyla kendilerinin de bir sorumluluklarının olmadığını, kusur yönünden inceleme yapılması gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, kabul etmediklerini, davacının ödeme alıp almadığı hususunun ilgili yerlerden sorulması gerektiğini, ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davanın ... plakalı aracın ...

Sigorta A.Ş.'ye KMA ZMSS sigortalı, ... Sigorta A.Ş.'ye Zorunlu Karayolu Taşıma Mali Sorumluluk sigortalı, ... Sigorta A.Ş.'ye Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortalı, ... Sigorta A.Ş.'ye İhtiyari MSS sigortalı olduğunu, davanın anılan sigorta şirketlerine ihbarını istediklerini ve davanın reddini talep etmiştir.

Davalılardan ... ... Turizm Nak. Pet. Ür,İnş.ve Tic.Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesinde özetle.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesine göre işletenler motorlu taşıtların kullanılmasından doğan, üçüncü kişilere verdikleri zararları karşılamak üzere zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırmak zorunda olduğunu, sigorta şirketi araç sahibinin gerek müstahdeminin kusurundan ve gerekse bizzat kendi kusurundan doğacak mali mesuliyetini temin etmekte olduğunu, bu yönden sigorta şirketleri işletenin ya da şoförlerinin kusurları ile neden oldukları olaydan dolayı doğan mali sorumluluklarının belirli limit dahilinde kefili durumunda olduğunu,

müvekkili şirkete ait ... plakalı araç için kaza tarihinde geçerliliğini koruyan ihtiyari ve zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçelerinin mevcut olduğunu, bu nedenle poliçede belirtilen limite kadar sigorta şirketi zararı güvence altına aldığını, davacının dava konusu tüm taleplerini sigortacıya yöneltmesi gerektiğini, dava tarihinden evvel ... Sigorta ve ...

Sigorta’dan davacıya ödeme yapıldığını, davacı taraf yapılan ödemelerin maddi zararı karşılamadığı kanaati ile dava açtığını, eksik yapılan ödemeler için sigorta sirketinin poliçede belirtilen limite kadar sorumluluğu devam ettiğini, bu nedenle dava konusu taleplerinin öncelikli muhatabı sigorta şirketleri olduğunu, ancak limit dışında kalan zararlar için müvekkilin sorumluluğunun tartışılabilir olduğunu,

İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre sigortacı iş bu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve KTK Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartı ile ZMSS hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin edeceğini yine aynı genel şartlarının 3. maddesinde manevi tazminat talepleri ek sözleşme ile teminat kapsamı içine alınabileceğini,

... sigorta tarafından düzenlenen İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi ile de doğacak tüm manevi zararlar güvence altına alındığını bu nedenle manevi zararlar yönünden taleplerin ... sigortaya öncelikli olarak yöneltilmesi gerektiğini, davacının taleplerinin bahsi geçen poliçeler ile güvence altına alınmış olduğunu,

davacının manevi zararın tazmini talepleri çok yüksek olduğunu manevi zararın takdirinde Yargıtay kararlarında bahsedildiği üzere ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü olayın gibi durumların göz önünde tutması hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalılardan ...'a usulüne uygun yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermemiş ve davayı takip etmemiştir. Deliller toplanmış ve raporlar alınmıştır. Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinin 16/11/2016 tarihli raporunda; " dacının sürekli işgücü kaybının %54 olduğu, iyileşme süresinin ve buna bağlı geçici iş göremezlik süresinin 6 oy olduğu" bildirilmiştir. Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulunun 07/03/2019 tarihli raporunda; "dacının sürekli işgücü kaybının %58 olduğu, iyileşme süresinin ve buna bağlı geçici iş göremezlik süresinin 6 oy olduğu" bildirilmiştir.

.... Asliye Hukuk Mahkemesince Prof. Dr. ...'dan alınan 19/08/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Dava konusu olayda davalı sürücü ..., yönetimindeki aracı kazadan önce uzun süre kullanmasına ve aracın fren sistemlerinin yetersiz olduğunu bilmesine rağmen durup aracı tamir ettirmediğinden, arızalı aracı yokuş aşağı yolda kullandığından ve devirerek davacının yaralanmasına neden olduğu olayda %50 oranında asli kusurludur. Davalı şirket ... ... Tur. Nak. Pet. Ür. San. Tic.

Ltd. Şti. ise, aracın teknik bakımlarını zamanında ve usulüne uygun şekilde yaptırmadığından, arızalı aracın yolcu taşıma amacıyla kullanılmasına izin verdiğinden olayda %25 oranında asli kusurludur. Davalı ... Tur, Sey. Org. Ve Tic. A.Ş. ise, kendi şirketine bağlı olarak çalışan aracı yeterince denetlemediğinden, aracın trafiğe uygun durumda tutulmasını sağlamadığından olayda %25 oranında tali kusurludur." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 11/02/2020 tarihli raporunda" Somut olayda; A)-Davalı sürücü ...'un, %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, B) Dava dışı diğer sürücü ... ...'ün, %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu, C)... plakalı otobüsün bakım, onarım ve denetiminden sorumlu olan firma yetkililerinin, %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu oldukları" bildirilmiştir.

Mahkememizce resen seçilen ... Trafik kürsüsünden oluşan 3'lü heyetten alınan 11/04/2022 tarihli raporda özetle; " Davalı ...'un olayda %50 oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... ...'ün olayda %10 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı otobüsün bakım, onarım ve denetiminden sorumlu olan firma yetkililerinin olayda %40 oranında kusurlu olduğunu, somut olayda bahsi geçenlerin dışında herhangi bir kimseye atfı kabil kusur imkanının bulunmadığını, " bildirmişlerdir.

Mahkememizce resen seçilen Aktüer bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda özetle. "21.02.2013 tarihinde meydana trafik kazasında davalıların müteselsilen %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre bu olay sonucu yaralanarak malul kalan davacı ...'ın geçici iş göremezlik dönemindeki maddi zararının 4.690,20 TL olduğu, sürekli iş göremezlik dönemine ait %58 maluliyet oranı ile ilgili maddi zararın 1.091.159,68 TL olduğunu, Mahkemece ...

Sigortaya müzekkere yazılarak 21.02.2013 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında davacıya yapılan 117.640,00 TL ödemenin ödeme tarihinin sorulması ve bildirilecek ödeme tarihinden rapor tarihine kadar işleyecek yasal faizin ana paraya ilavesi ile belirlenecek toplam güncel tutarın davacının yukarıda belirlenen sürekli iş göremezlik zararından tenzili ile kalan tutarın davacının sürekli iş göremezlik nedeniyle talep edilebilir maddi zararını teşkil edeceğini,

dava dosyasında davacının bakıma muhtaç olduğuna ve süresine dair bir belge bulunmaması nedeniyle bakıcı gideri nedeniyle maddi zarar hesabı yapılmasının mümkün olmadığını, Davacının diğer taleplerinin belirlenmesinin uzmanlık alanına girmemesi nedeniyle bu konularda uzman bilirkişilerden ayrıca rapor alınmasının gerekeceğini," bildirmiştir.

Mahkememizce Adli Tıp Kurumu'ndan 30/01/2023 tarihinde alınan raporda; " Davacının E cetveline göre %58.0 (yüzdeelIisekiztnoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, İyileşme (iş göremezlik) süresi içerisinde ve sonrasında başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığını," bildirmişlerdir.

Mahkememizce resen seçilen doktor bilirkişiden ve aktüer bilirkişiden alınan raporda özetle; " 21.02.2013 tarihinde meydana trafik kazasında davalıların müteselsilen %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre bu olay sonucu yaralanarak malul kalan davacı ...'ın Geçici ve Sürekli iş göremezlik dönemine ait %58 maluliyet oranı ile ilgili maddi zararının 190.006,88 TL olarak belirlendiğini,

Dava dışı sigorta şirketi tarafından ise davacıya 117.640,00 TL ödeme yapıldığı buna göre de ödeme ile ödeme tarihindeki verilere göre belirlenen zarar arasında fark bulunması nedeniyle ödeme ile borcun sona erip ermediği hususundaki nihai takdirin Mahkemeye ait bulunduğunu, Mahkemece ödeme borcun sona ermediğinin ve ödemenin kısmı ifayı içerir makbuz kabul edilmesi halinde; güncel tutarın tenzili sonucu davacının; a)Geçici iş göremezlik dönemindeki maddi zararının 4.690,20 TL, olduğunu, b)Sürekli iş göremezlik dönemine ait %58 maluliyet oranı ile ilgili bakiye maddi zararının 1.890.445,42 TL olduğunu, bakıcı ve tedavi giderlerine ilişkin;

a) Geçici veya sürekli bakıcı desteğine ihtiyacı olmadığı, b)Sağlık kurumlarına tetkik ve tedavi için ulaşım giderinin dönemsel rayiç bedellerle 3.000,00 TL giderinin olacağının öngörüldüğünü, c)Bakiye ömrünce kullanabileceği sol el amputasyon giderini saptayabilmek için.

1-Yetkili sağlık kuruluşu (hastane) tarafından SUT EK 3C-2'ye göre kullanabileceği ampütasyon protezi ve değişim aparatlarının SUT kodları ile birlikte, a)65 yaşına kadar b)65 yaşından sonra kullanabileceği protez ve değişim aparatlarının tanımlanması.

2-Bakiye ömrünce kullanacağı protez ve değişim aparatlarının peşin değerlerinin hesaplanması için yetkili sağlık kuruluşu (hastane) tarafından sağlık raporu ile tanımlanan protezin ve değişim aparatlarının ampütasyon tarihinden itibaren her yıl için ayrı ayrı 2023 yılı dahil SUT kodları ile birlikte serbest piyasa fiyatlarının araştırılmasının gerekli olduğunu, 3-Yukarda belirtilen bilgilerin temini sonrası; a)Hekim bilirkişi tarafından.

Tanımlanan protezin ve aparatlarının SUT EK3C-2'ye değişim süreleri ve SUT fiyatları saptanmasını, b)Hekim bilirkişi tarafından belirlenen veriler doğrultusunda yapılacak aktüeryal hesaplamalar sonucu kazalının; bakiye ömrünce kullanacağı protez ve aparatlarının sayısının hesaplanmasını, bakiye ömrünce kullanacağı protez ve değişim aparatlarının tazminat hesabına esas olacak şekilde, SUT fiyatları ile, serbest piyasa fiyatları ile ve SGK ödemesinden yararlanarak serbest piyasa fiyatları ile takdir Mahkemenize ait olmak üzere alternatifli olarak peşin değerlerinin hesaplanabileceğini, " bildirilmiştir.

Bilirkişi heyetinin bildirdiği eksiklikler giderilip ek rapor alınmıştır.

Son bilirkişi heyetinden alınan ek raporda özetle; " davalıların müteselsilen %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre bu olay sonucu yaralanarak malul kalan davacı ...' ın geçici ve sürekli iş gücü kaybı zararına ilişkin olarak,

ödeme tarihindeki verilere göre, geçici ve sürekli iş göremezlik dönemine ait, %58 maluliyet oranı ile ilgili maddi zararının 190.006,88 TL olarak belirlendiğini, dava dışı sigorta şirketi tarafından ise davacıya 117.640,00 TL ödeme yapıldığını, buna göre de ödeme ile ödeme tarihindeki verilere göre belirlenen zarar arasında fark bulunması nedeniyle ödeme ile borcun sona erip ermediği hususundaki nihai takdirin mahkemeye ait bulunduğunu, mahkemece ödeme ile borcun sona ermediğinin ve ödemenin kısmı ifayı içerir makbuz kabul edilmesi halinde,

günümüze kadar gerçekleşen verileri esas alınarak belirlenerek zarar tutarından ödemenin güncel tutarın tenzili sonucu davacının, geçici iş göremezlik dönemindeki maddi zararının 4.690,20 TL, olduğunu, sürekli iş göremezlik dönemine ait %58 maluliyet oranı ile ilgili bakiye maddi zararının 3.616.191,71 TL olduğunu, bakıcı ve tedavi giderine ilişkin olarak, geçici veya sürekli bakıcı desteğine ihtiyacı olmadığını, sağlık kurumlarına tetkik ve tedavi için ulaşım giderinin dönemsel rayiç bedellerle 3.000,00 TL giderinin olacağının öngörüldüğünü, protez gideri zararına ilişkin olarak,

kazalının sol el amputasyonu nedeniyle ömür boyu kullanması gerekli protez gideri nedeniyle maddi zararının 4.059.667,86 TL olduğunu " bildirmiştir.

Sunulan son raporlar yeterli görülmüş ve itirazlar red edilmiştir. Davacı vekili talep artırım dilekçesi sunarak, davadaki talebini artırarak, geçici maluliyut tazminatı talebini 4.690,20TL'ye, kalıcı maluliyet tazminatı talebini 3.616.197,71TL'ye, Protez gideri talebini 4.059.667,86TL'ye yükseltmiş ve harcını yatırmıştır. Talep artırım dilekçesi sonrası dosya mahkememiz üye hakiminden heyete tevdi edilmiş ve tekrar duruşma günü verilerek taraflar davet edilmiş, talep artırım dilekçesi de davalılara tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında trafik kazası sebebiyle maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Davanın açıldığı tarih itibarıyla mahkememiz görevli olduğundan, yargılamaya mahkememizce devam edilmiştir.

Dava dilekçesi ile; 1000TL geçici, 1000TL daimi maluliyet tazminatı, 1.020TL hastanedeki şahsi harcama gideri, 470TL ...'tan İstanbula seyahat gideri, 650 TL ... cumhuriyet Başsavcılığına ifade vermek için yol gideri, 8.100TL pansuman yol gideri, 1.170TL kaybolan eşya bedeli, 500TL saç ekim bedeli ve 500TL el protezi bedeli olmak üzere 15.610,00TL talep edildiği görülmüştür.

Alınan bilirkişi raporlarından, tek taraflı kaza yapan otobüste biletli yolcu olan davacının bir kusurunun olmadığı, sol elinin kesildiği ve çeşitli yerlerinden yaralandığı, araç şoförü, işleteni ve malikinin kusurlu oldukları anlaşılmıştır.

Kazada, davacının 6 aylık iyileşme süresi nedeniyle %10 iş gücü kaybı yaşadığı, sürekli olarak %58 malul kaldığı anlaşılmıştır.

Kaza nedeniyle davacının tazminata hak kazandığı anlaşılmış ve bilirkişi marifetiyle hesaplama yapılmıştır.

Davacının geçici iş göremezlik tazminatı ve kalıcı maluliyet tazminatı talebi yönünden dava dışı sigorta şirketinden yapılan kısmi ödeme güncellenerek mahsup edilmiş, koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında yapılan ödemeler ise meblağ sigortası olduğundan mahsup edilmemiştir.

Davalıların tamamı davacıya karşı müteselsilen sorumlu olduğu anlaşıldığından, ayrıştırılmış teselsül uygulanmamış ve hükmedilen tazminatın tüm davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Bilirkişi raporuna göre davacının tedavi nedeniyle yol vs giderinin 3.000,00TL olduğu, geçici maluliyet zararının 4.690,20TL, kalıcı maluliyet zararının 3.616.197,71TL, kesilen eli nedeniyle hayat boyu kullanmak zorunda kalacağı protez giderinin 4.059.667,86TL olduğu, toplam maddi zararının ise 7.696.679,77 TL olduğu tespit edilmiştir. Davacının bu maddi zararının tazmini talebi mahkememizce kabul edilmiş, geri kalan zarar talepleri ıspatlanamadığından talebi red edilmiştir. Zira, bilirkişi tarafından 3000,00TL yol gideri makul görülüp, diğer sevk ve harcamalar ile kayıp eşya talebi yönünden veri bulunmadığından hesaplamaya katılmamıştır. Bu nedenle maddi tazminat talebinin 10.110,00TL'lik kısmı yönünden talep mahkememizce red edilmiştir.

Olay nedeniyle davacının eli kopmuş ve ciddi manevi zarar gördüğü sabittir. Davacının kazada yaralanmasının ağır olması, bir elini kaybetmesi ve hayatı boyunca bu eksikliği yaşayacak olması, olayda hiç kusuru olmayan ve ücret karşılığından yolcu olarak taşınan biri olması nazara alındığında, talep edilen 300.000,00TL manevi tazminatın zarar ile orantılı olduğu ve kabulüne karar verilmesi gerektiğine dair mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmakla, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır