İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/340 K.2021/967

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkilinin Amerika Birleşik Devletlerine taşındıktan sonra davalı kooperatif tarafından 16/06/2011 tarihli 55 sayılı karar ile gönderilen 2 ihtarname ile parasal yükümlülüğünü yerine getirmediği iddiası ile kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, gönderilen ihtarnamelerin usulsüz tebliğ edildiğini, gönderilen adreslerin müvekkili ile hiçbir ilgisinin olmadığını belirterek,

davalı kooperatif tarafından hukuka ve usule aykırı tesis edildiği sabit olan 16/06/2011 tarih ve 55 sayılı üyelikten ihraç işlemine ilişkin yönetim kurulu kararının iptaline, yönetim kurulu kararının iptali ile birlikte tüm neticeleri ile birlikte ortadan kaldırılması sonucunda müvekkiline yönelik tüm hak ve alacaklarının iadesine, tapu tahsis belgesinde nitelikleri belirtilen müvekkilinin hak sahibi olduğu taşınmazın müvekkili adına tescil edilmesine, mümkün olmaması halinde benzer nitelik ve değerde bir taşınmazın müvekkili adına tescil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davanın haksız ve kötü niyetli açıldığını, usulden reddi gerektiğini, ihraç kararının iptali davasının 3 aylık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, davanın süresinde açılmadığını, ihracın prosedüre uygun olarak yapıldığını belirterek, hak düşürücü süre içinde açılmayan davanın usulden reddine, esas yönünden de verilen ihraç kararı ve gönderilen ihtarnameler usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Tarafların sunduğu bilgi ve belgeler dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.

Mahkememizce davalıdan, ortaklıktan çıkarma kararı, tebliğ belgesi, çıkarmaya neden olan borç hesap bilgisi, ihtarnameler ve tebliğ belgeleri, üye listesi ve ana sözleşmenin güncel halinin örneğinin gönderilmesi istenmiş, cevap verilmemesi üzerine kesin süre verilerek yazılan tekit müzekkeresi sonrası sadece borç ödeme ihtarı ve tebligat şerhi ile ihraç kararı ve bu kararın noter tarafından davacıya tebliğine dair şerhin sunulduğu, ana sözleşme, üye listesi ve davacının kooperatif kayıtlarındaki adres belgesinin sunulmadığı görülmüştür.

İncelenen ihtarname ve ihraç kararı tebliğine dair belgelerden; her ikisinin de ... Caddesi No: ... , Daire: ... adresine gönderildiği ve davacının bu adreste bulunmadığı ve ikamet etmediği, tanınmadığı gerekçesiyle iade edildiği anlaşılmıştır.

Davacının ... Caddesi No: ... , Daire: ... İstanbul adresinde ikamet ettiğine veya kooperatife bu adreste ikamet ettiğine dair bildirimde bulunduğuna ilişkin bir delil sunulmamış, davacı bu adreste hiç ikamet etmediğini iddia etmiştir.

Mahkememizce UYAP üzerinden yapılan adres araştırmasında da davacının ... Caddesi No: ... , Daire: ... adresinde kaydı bulunamamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinden borç ödenmediği gerekçesiyle verilen kooperatif yönetim kurulunca verilen ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Davalı tarafça gönderilen ihtarname ve ihraç kararının ... Caddesi No: ... , Daire: ... İstanbul adresine gönderildiği ve bu adresin davacıya ait olduğunun ortaya konulmadığı görülmüştür.

Usulsüz tebligat, ihtarı ve ihraç kararının kesinleşmesinin önüne geçer, davacı bundan haberdar olmakla iptal davası açma süresi başlar.

1136 sayılı Kooperatifler Kanunu 27. Maddesine göre, Ortakların yüklendikleri paylar için ödeyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymıyan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer.

Kooperatifler Kanunu'nun Ortaklıktan çıkarılma esasları ve itiraz başlıklı 16. Maddesine göre. Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.

Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir.

Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir.

Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

Madde metninden anlaşıldığı üzere, yönetim kurulunun çıkarma kararı verebilmesi için genel kurul tarafından yetkilendirilmiş olması gerekir ve davamızda bu yönde bir yetki kararı sunulmamıştır.

Ortaklıktan çıkarma sebeplerine ilişkin anasözleşmede çıkarma nedenlerinin yazı olması gerekirken ana sözleşme de sunulmamıştır.

Borç ödeme ihtarı ve çıkarma kararı davacıyla ilgisi olmayan bir adrese tebliğ edildiğine göre, usulsüz tebligat nedeniyle kararın kesinleşmediği ve davanın üç aylık yasal süresinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Davalı kooperatif yönetim kuruluna ihraç kararı konusunda yetki verildiğine dair bir genel kurul kararı olmadığı, yetkisiz organ tarafından verilen kararın iptali gerektiği ve yok hükmünde olduğu, kaldı ki, ortaklığın düşmesi için ortağa borcunu ödemesi için iki ihtarname gönderilmesi gerekirken davacının borcu olduğuna dair usulüne uygun bir ihtar da yapılmadığı, bu nedenle de ihraç kararının iptali gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır