İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/614 K.2022/470

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile davalı ... A.Ş. arasında petrol alımına

ilişkin olarak ... A.Ş. Kaldıraçlı Varlık Alım Satımına Aracılık

Çerçeve Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili tarafından 17/04/2020 tarihinde davalı şirket hesabına

petrol alınmasına talimat vererek 55.000.-USD aktarıldığını ve geçerli hukuki ilişkinin

kurulduğunu, müvekkilinin, davalı şirket hesabına para yatırmasından sonra 22/04/2020 tarihinde, dava konusu

sözleşme neticesinde yatırılmış olan 55.000.-USD değerindeki paraya erişiminin engellendiğini, davalı şirket nezdindeki ... numaralı hesabının hukuki ve sözleşmesel gerekçe olmaksızın

kapatıldığını ve parasına el konulduğunu, davalı şirketin müvekkilin sözleşme sonucu yatırdığı

paraya ulaşımını herhangi bir bildirim yapmaksızın engellediğini ve haksız kazanç sağlamak

maksadıyla hesabı kapatarak sözleşme konusu yatırım faaliyetine tek taraflı olarak son verdiğini, şirket hesabında bulunan ve davalı şirket tarafından el konulan 55.000.-USD’nin ödenmesi için

davalı şirkete 09/06/2020 tarihinde ihtarname gönderildiğini, 16/06/2020 tarihinde ihtarnameye

cevap veren davalı şirketin, müvekkilin şirkette bulunan başka hesaplarının açık olduğunu bildirerek

hesabın aktif olarak açık bulunduğunu ve hesapta ihtara cevap verildiği tarih itibarıyla 100.000.-USD

net varlığın bulunduğunu ikrar ettiklerini, konuya ilişkin şirket ile yapılan sonraki görüşmelerde

müvekkilin 24/10/2019 tarihinde hesaplarına gelen tedbir sebebiyle hesaplarının kapatıldığının beyan

edildiğini, gönderilen ihtarnamede dava konusu yatırıma ilişkin herhangi bir gerekçeli açıklama

yapılamadığını, davalı şirketin, müvekkilin davalı kurum nezdindeki herhangi bir hesaba 17/04/2020 tarihinde

müvekkil tarafından herhangi bir aktarımının mevcut olmadığını ifade ettikleri halde hesap

hareketlerinin özetinden anlaşılacağı gibi 17/04/2020 tarihinde müvekkili tarafından davalı şirket

hesabına 55.000.-USD aktarıldığını, taraflarınca Sermaye Piyasası Kurulu Aracılık Dairesi Başkanlığı’na ... tarih ve ... sayı

ile başvuruda bulunulduğunu, 19/06/2020 tarihinde ilgili birimden cevap verildiği, talebin Müşteri

Uyuşmazlıkları Hakem Heyetine gönderildiği ve aracı kurum uygulaması sebebiyle zarar etmeye

ilişkin olarak yargıya başvuru hakkının bulunduğunun bildirildiğini,

29/04/2021 tarihinde mağduriyetin giderilmesi adına arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak

anlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin parasına erişemediği süreç boyunca petrole ilişkin sermaye takip edildiğindeyse

müvekkilin hesabının kapatılması sonrası süreçte büyük zararlara uğradığını, başka şirketlerle dava

konusu sözleşme akdedilmiş olsaydı ilgili artışın sağlanabileceğinin tespit edildiğini, hukuka aykırı olarak kapatılan hesapta güncel kur farkıyla müvekkilin vermiş olduğu teminat

oranlanarak yatırılan 55.000.-USD talimatın verildiği esnada işleme alınmış olması düşünüldüğünde,

müvekkil hesabında gerekli hesaplamalar yapıldığında 200.000.-USD mevcut olması gerekirken

müvekkilin hesabının 22/04/2020 tarihinde hukuka aykırı olarak kapatıldığını, hesaptaki paraya el

konulduktan sonra 1 lot değerinde büyük bir artış olduğunu ve müvekkilin mevcut parasının dışında

elde edeceği kâr bedellerinden de (toplam 200.000.-USD) mahrum bırakıldığını,

Bahse konu hesap kapatma işleminin müvekkil ile davalı şirket arasında gerçekleştirilen ve taahhüt

altına alınan sözleşme hükümleriyle bağdaşmamakla beraber, müvekkilin yatırılması gereken

teminatı yatırmış olduğundan sözleşmede bulunan teminat çekincelerine dayanılarak da hesap

kapatılmasının öne sürülmesinin mümkün olmadığını, davalı şirket tarafından bildirimde bulunulmaksızın dava konusu hesabı kapatması, davalı şirketin

kötü niyetli bir şekilde haksız kazanç elde etme saiki taşıdığına karine olup, vekalet görevini kötüye

kullanarak müvekkilin mülkiyet hakkını ihlal ettiğini, hesabı müvekkilin talimatı olmaksızın taraflar

arasındaki sözleşmeye aykırı olarak kapattığını,

Dava konusu alacağın kaynağı olan sözleşmeni feshi ile birlikte anaparanın 22/04/2020 tarihinden

itibaren yabancı paraya işleyen faizin ve sözleşmeye aykırılık sebebi ile müvekkilin uğradığı zararın

tazminini isteme zaruretinin hasıl olduğunu, asıl borç olan 55.000.-USD’ye ek olarak, davalı şirketin müvekkilin yatırdığı 55.000.-USD parasına

el koymasından dava tarihine kadar olan faizinde hesaplanarak ödenmesini ve hesaptaki paraya el

konulduktan sonra yatırım konusu 1 lot değerinin artışına ilişkin olarak müvekkilin mahrum

bırakıldığı kârın da ödenmesini” talep etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin Sermaye Piyasası Kurulunun yetkilendirmesi ile geniş yetkili aracı kurum

olarak faaliyet gösterdiğini, bu kapsamda emir iletimine aracılık faaliyeti, işlem aracılığı faaliyeti,

portföy aracılığı faaliyeti, bireysel portföy yöneticiliği faaliyeti, yatırım danışmanlığı faaliyeti, halka

arz aracılık faaliyeti, sınırlı saklama hizmeti faaliyetlerini yürüttüğünü, davacının müvekkil şirketin 30193 numaralı müşterisi olup 13/09/2019 tarihinde akdedilen

sözleşme uyarınca bu hizmetlerden faydalandığını, davacı vekilinin iddiasının aksine ilgili hesabın

17/04/2020 tarihinde açılmadığını, davacının ... nolu hesabından Kaldıraçlı Alım-Satım işlemleri gerçekleştirdiğini, kaldıraçlı işlem

“yatırılan teminat tutarı karşılığında, döviz ve kıymetli madenler ile Kurulca belirlenecek diğer

varlıkların kaldıraçlı olarak elektronik ortamda oluşturulmuş bir platformda ticari amaçla alım satım

işlemlerinden” oluşmakta olup, davacının müvekkil şirket nezdinde yer alan hesaplarına yatırmış

olduğu teminatlar karşılığında 1/10 kaldıraç ile işlem yaptığını, davacının müvekkil şirket nezdinde halen hesabı bulunduğunu, davacıya ait hesabın hiçbir zaman

kapatılmadığını, davacının 55000.-USD’sine el konulduğunu iddia ettiği 22/04/2020 tarihinden sonra

7 ay boyunca müvekkili şirket nezdindeki hesaplarından kaldıraçlı alım-satım işlemleri yapmaya

devam ettiğini, davacının en son işlem gerçekleştirdiği tarihin 23/11/2020 olduğunu, hesabın

22/04/2020 tarihinde kapatıldığı iddiasının gerçek olmadığını, davacının 23/11/2020 tarihinden sonra alım-satım işlemlerine devam edememesinin sebebinin

... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2018/... S.sayılı dosyasından davacının tüm mal varlığı

üzerine tedbir konmuş olduğunun, davacının defalarca dile getirdiği “hesabına erişimin engellenmiş” olmasının, müvekkili şirketin

tasarrufu ve takdirinden bağımsız olarak ve dava dilekçelerinde vurgulanan 22/04/2020 tarihinden 7

ay sonra 23/11/2020 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2018/... S.sayılı talebi

üzerine T.C. ... Sulh Ceza Hakimliği’nin 2020/... D.iş sayılı “el koyma ve tedbir” kararına

istinaden yapıldığını,

17/04/2020 tarihinde müvekkili şirket nezdindeki hesabına yatırdığı 55.000.-USD'sine el koyduğu

iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu, müvekkili şirkete ilgili tarihte yatırılmış hiçbir para olmadığını, ilgili tarihteki USD hesabının

bulunduğu tüm bankalardan alınan hesap ekstrelerindeki kayıtlardan, 17/04/2020 tarihinde 55.000.-

USD veya muadili TL para yatırıldığına dair hiçbir kaydın bulunmadığını, bu tutarın hiçbir zaman

müvekkili şirket hesaplarına yatırılmadığını,

Müvekkil şirketin müşterilerinden ancak ve sadece banka üzerinden para kabul ettiğini, hiçbir şekilde

nakit tahsil ve tediye işlemi gerçekleştirmediğini, davacı tarafından da müvekkiline para yatırıldığına

dair bir belge sunulamadığını, bu konudaki tek delilin kendi beyanları olduğunu, davacı tarafından sunulan ekstrelerdeki işlemlerin, davacının ilgili tarihte yapmış olduğu kaldıraçlı

alım-satım işlemlerini göstermekte olup para yatırıldığı şeklinde kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafından delil olarak sunulan hesap ekstrelerindeki işlemlerin, davacının 17/04/2020

tarihinde OILUSD (petro/dolar) kontratında açmış olduğu ... ile 20/04/2020 tarihinde yine aynı kontratta ... nolu pozisyonların 22/04/2020 tarihinde 17:19:22-17:25:19 aralığında sırasıyla, 10.469.-USD, 10.496.-USD, 10.474.-USD, 10.812.-

USD, 10.801.-USD olmak üzere toplamda 53.052.-USD pozisyon zararıyla kapatıldığını

gösterdiğini, zarar ile ikame edilen dava tutarı dikkate alındığında, davacının kendi yanlış yatırım

kararları nedeniyle hesabında oluşan zararı, tamamen haksız ve mesnetsiz olarak ikame ettiği bu dava

ile müvekkil şirketten tazmin etmeye çalıştığını,

Davacı tarafın, müvekkil şirket nezdindeki hesapta 17/04/2020 tarihinde 3 lot ve 20/04/2020 tarihinde

2 lot olmak üzere toplam 5 lot OILUSD alış (buy) pozisyonunu açtığını, dava dosyasına sunulan

hesap ekstresinin yalnızca bu pozisyona ilişkin olduğunu, bu işlemlerde kullanılan tutarın ne zaman

müvekkil şirket hesabındaki hesabına gönderildiğine ilişkin olmadığını, dava konusu hesaptan çekilen ve yatırılan tutarları gösterir tablo görüldüğü üzere, davacının

23/09/2019, 30/09/2019, 12/11/2019, 06/12/2019, 10/03/2020, 16/03/2020, 01/07/2020 ve

06/08/2020 tarihlerinde olmak üzere toplam 574.011.-USD tutarında nakit yatırdığını; 01/11/2019,

22/11/2019, 12/11/2020 (2 kez), 18/11/2020, 20/11/2020 ve 23/11/2020 tarihlerinde olmak üzere

245.084.-USD tutarında nakit çektiğini, müvekkil şirket nezdindeki işlemler sonucunda 301.927.-

USD zarar ettiğini,

Davacının 17/04/2020 ve 20/04/2020 tarihlerinde davacı tarafından OILUSD kontratında pozisyon

açılmış olması müvekkil şirket’e 55.000.-USD nakit yatırıldığını ya da gönderdiğini göstermediğini, davacının hesabına 22/04/2020 tarihinde el konulduğu iddiasına rağmen, 01/07/2020 ve 06/08/2020

Tarihlerinde para yatırma ve 12/11/2020 (2 kez), 18/11/2020, 20/11/2020 ve 23/11/2020 tarihlerinde

5 kez para çekme işleminin gerçekleştirildiğini, hesaba 22.04.2020 tarihinde el konuldu ise bu

işlemleri nasıl yapılabildiğinin davacı tarafından açıklanması gerektiğini, hatta hesabındaki nakdin ... Başsavcılığı’nın talebi üzerine T.C. ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talebi üzerine T.C. ... Sulh Ceza Hakimliğinin kararı ile tedbir konulmasının hemen öncesinde hesaptan tamamen çekilmiş olması hususunun, davacı tarafından

kendi aleyhine bir soruşturma yürütüldüğü ve hesabına tedbir konabileceği yönündeki değerlendirme

veya bilginin bir sonucu olup olmadığı konusundaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğunu,

Hesap ekstresinin incelenmesi sonucunda davacı hesabına 22/04/2020 tarihi itibarıyla el

konulmadığı, hesabına erişimin engellenmediğinin görüleceğini, davacı hesabında 22/04/2020

tarihinden ... Cumhuriyet Başsavcılığı talimatına istinaden tedbir konulduğu 24/11/2020

tarihine kadar 1036 adet alım satım işlemi gerçekleştirildiğini, 22/04/2020 tarihinde davacının

53.025.-USD zarar etmesine neden olan işlemlerin davacının kendi yazılı talimatı ile

gerçekleştirildiğini, davacının yazılı talimatı ile OILUSD pozisyonlarının güncel fiyattan

kapatılmasını talep ettiğini, talimatın müvekkil şirket tarafından yerine getirildiğini, davacı talimatı

ile yapılan OILUSD pozisyonlarının kapatılması işleminde hukuka aykırılık iddia etmenin imkanı

olmadığını, bu tarihten sonra davacı tarafın hesabından yaptığı tüm işlemleri uygun bulduğuna ilişkin

yazılı mutabakat verdiğini, akdedilen sözleşmenin 5.maddesinde açıkça yatırım kuruluşunun, dolaylı zararlar, kâr mahrumiyeti veya manevi zararlardan sorumlu olmayacağı hükmüne yer verildiğini, müvekkil şirketin davacının

pozisyonlarını kendi talimatı ile kapatmasında kusurunun bulunmadığını,

Davacının el konulduğunu iddia ettiği 55.000.-USD nin geri ödenmesi ile birlikte bu tutarın yatırıma

yönlendirilememesi nedeniyle mahrum kaldığı 200.000.-USD’lik kârın da tazminini talep ettiğini,

davacının talep konusu hesaplamayı ne şekilde yaptığının anlaşılamadığını, ancak ilgili tutarın

dosyaya sunulan hesap ekstresinden 17/04/2020 ve 22/04/2020 tarihlerinde OILUSD’de sahip olduğu

5 lotluk pozisyonların, kendi talimatı olmasına rağmen eğer kapatılmamış olsa idi ulaşacağı iddia

edilen 200.000.-USD’lik değer olduğunun düşünüldüğünü, davacının bu iddiasını da, eğer bir başka

kurumda hesap açmış olsa idi kâr elde edeceğine dayandırdığını, öncelikle bu iddianın, 17/04/2020 tarihinde davacı tarafından müvekkil şirket hesabına yatırılan

herhangi bir para olmaması ve hesabında bu tutara yakın tutarda oluşan zararın ise ilgili pozisyonların

kendi yazılı talimatına istinaden kapatılması sonucunda ortaya çıktığı göz önüne alındığında hukuken

kabul edilebilir olmadığını, kabul alamına gelmemekle beraber, davacı eğer pozisyonlarını kapatma talimatı vermiş olmasaydı

bu pozisyonları ne zaman ve hangi fiyattan kapatacağına ilişkin hesaplamaları somut bir gerçekliğe

dayandırmanın mümkün olmadığını, bu hesaplama yönteminin davacının pozisyonlarını en kârlı anda

kapatacağı varsayımına dayandığı, bu varsayımın hukuken dayanıksız olduğunu, yapılacak bu tür

bir hesabın ancak bir tahmine dayandırılabilecek olup böylesi bir zarar hesabının hukuk nezdinde

geçerliliğinin olamayacağını, mahrum kalınan zarar hesabının dahi belirli bir öngörüsünün olması,

makul ve açıklanabilir olması gerektiğini, hayatın olağan akışında hiç kimsenin 55.000.-USD’lik yatırımına hukuka aykırı olarak el koyan bir

kurum ile çalışmayı sürdürmeyeceğine şüphe bulunmadığını, 22/04/2020 tarihinde hesabına el

konulduysa bu tarihten sonra 7 ay boyunca para yatırma/çekme işlemleri ile binlerce alım-satım

işlemlerinin yapılamamış olmasını beklemek gerektiğini, hal böyleyken davacı tarafın “tek taraflı inisiyatif” “el koyma” gibi ifadelerinin yanıltıcı olduğunu

ve davacının kendi yatırım kararlarının sonucu olan zararını kötü niyetli olarak müvekkil şirketten

tahsil etmeye çalıştığının anlaşıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Tarafların sunduğu bilgi ve belgeler dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.

Dosyamız bilirkişi heyetine verilerek rapor alınmıştır.

Alınan kök raporunda; "Kaldıraçlı İşlemlerde Risk Bildirim Formunda; Kaldıraçlı alım satım işlemlerinin çok riskli

olduğu, kaldıraç etkisi nedeniyle, düşük teminatla işlem yapmanın piyasada lehe çalışabileceği gibi

aleyhe de çalışabileceği ve bu anlamda kaldıraç etkisinin yüksek kazançlar sağlayabileceği gibi

yüksek zararlara da yol açabileceği ihtimalinin göz önünde bulundurulması gerektiği, yetkili

kuruluşun yapılacak işlemlere ilişkin aktaracağı bilgiler ve yapacağı tavsiyelerin eksik ve

doğrulanmaya muhtaç olabileceğinin dikkate alınması gerektiği,

Kaldıraçlı alım satım işlemlerine ilişkin olarak yetkili kuruluş personelince yapılacak teknik ve temel

analizin kişiden kişiye farklılık arz edebileceği bu analizlerde yapılan öngörülerin gerçekleşmeme

olasılığının bulunduğu, yetkili Kuruluşlar tarafından kaldıraçlı alım satım işlemleri sonucunda kayba

uğranılmayacağı, kaybın kontrol altında tutulacağına veya kayba uğranılması durumunda ek teminat

çağrısı yapılacağı konularında garanti verilemeyeceğinin dikkate alınması gerektiğini, bazı piyasa

koşulları altında, pozisyonunu likide etmenin veya makul bir fiyat veya risk değerlendirmesi

yapmanın çok zor veya imkansız olduğunun görebileceğini, bu durumun piyasa nakit sıkıntısında

olduğunda, elektronik veya işletim sistemlerinde bir arıza olduğunda veya genel olarak ‘mücbir

sebepler’ olarak adlandırılan durumların varlığında olabiliceğini, ‘Stop loss’ talimatı gibi şarta bağlı

emir verilmesine rağmen bu emirlerin bazı piyasa koşullarında yerine getirilememesinin herhangi bir

piyasanın askıya alınması veya kapatılması, veya Yatırım Kuruluşu’nun verdiği fiyatı etkileyen

şartların ortadan kalkması veya bu şartlarla ilgili bir sorun oluşması veya bu tür bir piyasada/durumda

işlemler için limit dayatılması veya alışılmadık şartların oluşması

ya da herhangi bir döviz kurunda ve/veya ilgili piyasada aşırı hareketlilik yaşanması gibi durumları

kapsadığını, müşteri teminatının belirtilen seviyenin (%10) altında olması durumunda (stopout)

pozisyonlarının tamamen ya da bir kısmının kapatılabileceğini bilmelisi gerektiğini, sistemde

otomatik pozisyon kapatma olduğunun bilincinde olmak gerektiğini ve otomatik pozisyon kapatma

sonrasında oluşacak zararlardan müşterinin sorumlu olduğunun bilincinde olması gerektiği hususları

belirtilmektedir.

1- 17/04/2020 tarihinde davalı ... A.Ş. nezdindeki ... nolu davacının hesabına nakden para yatırılmadığı veya gönderilmediği, 17/04/2020 tarihinde 6 lot, 20/04/2020 tarihinde 2 lot olmak üzere 8 lot OILUSD (buy)

alış pozisyonu açıldığı, 21/04/2020 tarihinde 3 lot, 22/04/2020 tarihinde 5 lot OILUSD

pozisyonunun kapatıldığı,

3- Likidite sağlayıcısı ... SA tarafından OILUSD petrol ürününe ilişkin tüm

pozisyonların likidite edileceği bilgisinin iletilmesi sebebiyle yatırımcılara davalı Şirket

tarafından gönderilen yazıya göre 22/04/2020 tarihi TSİ ile 18:00’a kadar kapatılmayan

pozisyonların re’sen otomatik olarak kapatılacağı bilgisi verildiği,

4- Bu bildirim neticesinde, davacı yan tarafından talimat vermek suretiyle OILUSD açık

pozisyonlarının kapatıldığı ve bu pozisyon kapatmadan dolayı 53.052.- USD zarar ettiği,

5- 30193 nolu hesabın 23/11/2020 tarihine kadar kapatılmadığı ve işlem yapılmaya devam ettiği" bildirilmiştir.

Bilirkişi raporuna yapılan itirazlar mahkememizce yerinde görülmemiş, davanın konusu ve değeri itibariyle davacının tanık dinletme istemi kabul edilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafça yatırım amacıyla davalı menkul kıymet yatırım şirketine 55.000 USD yatırıldığı ve hesap blokeleri sonrası bu paraya ulaşılamadığından bahisle paranın ve kar mahrumiyetinin faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.

Alınan bilirkişi raporunda, davacının iddia ettiği bir meblağın davalı tarafça alı konulduğu veya ödenmeden zarara sokulduğunda dair bir kayıt bulunmadığının tespit edildiği, dava konusunun yatırım hesabından yapılan işlemlere ilişkin olduğu, bunların kayıtlarının tutulduğu, davacının talimatlarına göre işlemlerin yapıldığı ve zarar doğduğu, davacının bir yatırımcı olduğu, yaptığı işlemleri riskli olduğunu bilerek işlem yapıp talimatlar verdiği, davalının aracı kurum olduğu, davalının bir sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sunulan bilirkişi raporu ve dosyası belgelerden iddia edildiği gibi 55.000,00 USD'nin davalı tarafa verildiğine dair bir kayıtta bulunmamıştır. Bu para yatırılmış ise de, nereye ve ne şekilde yatırıldığı bilirkişi tarafından da tespit edilmemiştir.

Davacının iddiasını ispatla yükümlü olduğu ve iddiasının ispatlamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerektiği vicdani kanaat oluşmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.