İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/716 K.2023/609

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 13/12/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; borçlu davalının 10/02/2021 ve 04/05/2021 tarihleri arasında 14 kez, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan ücretli geçiş yolunu, ücret ödemeksizin kullanmak suretiyle, ihlalli geçiş sağlamış bulunan tüzel kişi olan tacir olduğunu, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan ... ndan) yapılan ihlalli araç geçişleri 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde;

geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, davalı araçları ile ücret ödemeksizin, ... 'ndan ihalli geçişler gerçekleştirdiğini, yasal cezanın ödenmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğünün 2021/... icra takip dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, davalının ise borcunun bulunmadığı gerekçeleriyle icra takibine itiraz ettiğini, bu nedenlerle; davalarının kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/...

Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, takibin devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini müvekkili şirket adına talep etmiştir.

Davalı tarafa dava dilekçesi ekli usulüne uygun davetiye gönderilmiş, davalı yasal süresi içerisinde mahkememize cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır.

B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Dava itirazın iptali davasıdır. Dosya kapsamında uyuşmazlığın davacı tarafından işletilen otoyolun davalının maliki olduğu araçlarla usulsüz kullanılıp kullanılmadığı, kullanılmış ise kullanım bedellerinin ödenip ödenmediği, icra takibine yapılan itirazın haksız olup olmadığı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Davanın itirazın iptali davası olması sebebi ile öncelikle itirazın yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede ... İcra Dairesinin 2021/... esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, icra dosyasında borçlu olarak yer alanın dosyamızda davalı konumunda olduğu, dosyamız davacısının alacaklı, olduğu, davalı tarafından süresinde ve geçerli bir şekilde borca dair itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi ... hazırladığı kök ve ek raporunda özetle; "Davalının ihlalli geçişlerine ait 15 günlük yasal süresinde ödeme yapmadığı görülmekte, buna istinaden davalının davacıya 1.970,50 TL geçiş ücreti, 8.382,00 TL. para cezası olmakla beraber toplamda 10.352,50 TL. borcu olduğu tespit edilmiştir...." mütalaa etmiştir.

İtiraz üzerine yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmış, Mali Müşavir ... ve Karayolu Taşımacılığı Uzmanı ... tarafından ibraz edilen 23/05/2023 tarihli raporda; "...Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 14 adet geçişe ait 10 adet geçiş görüntüsünün CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, 4 adet geçişe ait geçiş görüntüsünün dava dosyasına sunulmadığının tespit edildi, Davalı taraf vekilinin; davaya konu ... plaka sayılı araçlara sahiplik yönüyle bir itirazının olmadığı, Davalı tarafça; ... plaka sayılı aracın ...

Ltd. Şti.

Kiralık olarak verildiğine dair belge sunmuş olup taktirin Mahkemede olduğu, ... plaka sayılı araç için bildirilen 14 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu, ... plaka sayılı araca ait | adetlik “ihlâlli” geçiş için, genel toplamın: 10.352,50 TL olduğu, davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 4 adet geçişe ait fotoğrafın dava dosyasına sunulmadığı tespit edildiği, dava dosyasına ihlalli geçiş görüntüsü sunulmayan 4 adet geçişin ihlalli geçiş sayılıp sayılmayacağının Mahkemenin taktirinde olduğu,

Mahkemenin dava dosyasında ihlalli geçiş görüntüsü bulunmayan 4 adet geçişinin ihlalli geçiş olmadığını taktir etmesi halinde. 4 adet geçişe ait tutarın 3.190,00 TL olduğu, geçiş görüntüsü olmayan 4 adet geçişin Mahkememin ihlalli geçiş olmadığını taktir etmesi durumunda geçiş görüntüsü bulunan 10 adet (14-4) geçiş için: 10.352,50-3.190,00 -7.162,50'TL olduğu... Görüş ve kanaati bildirilmiştir.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)

7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."

Uyuşmazlığın anlaşılabilmesi taraflar arasındaki ilişkinin hukuki niteliğinin iyice anlaşılmasına bağlıdır. Davacının, davasını dayandırdığı hukuki ilişkinin niteliğinin, borcun doğum sebebinin ortaya konulması önem arz etmektedir. Davacı taraf ödeme yapılmaksızın kendilerince işletilen otoyolun kullanıldığını belirtmektedir.

Borcun kaynağı davalı tarafın ücretini ödemeyerek otoyolu kullanması ise borcun sözleşmeye aykırılıktan mı haksız fiilden mi kaynaklandığının tespiti gerekir. Her ne kadar borcun haksız fiilden kaynaklandığı görüntüsü oluşmakta ise de taraflar arasında bir hizmet sözleşmesinin bulunduğu, davacı tarafın otoyol hizmeti vermeyi taahhüt ettiği, davalı tarafın ise ücret ödemeyi üstlendiği anlaşılmaktadır. Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi17.

Hukuk Dairesi de "Davacı tarafın işlettiği otoyolun geçiş bedeli karşılığında kullanılması hususunda, taraflar arasında, hizmet sözleşmesi bulunmaktadır." demektedir.

Bu değerlendirmeler yapıldıktan sonra itirazın iptali dava türü ve ispat yüküne de değinmek gerekmektedir. 20. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur.

İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklindedir.

Her somut olaydaki maddi vakıaya göre lehine hak çıkaran taraf ve ispat yükü şekilleneceğinden, maddî hukuk kuralına ilişkin bu vakıaların doğru ve net bir şekilde belirlenerek ortaya konulması gerekmektedir. Maddede aksine düzenleme olmadıkça ibaresi eklendiğinden, kanunda ispat yükü ile ilgili özel bir düzenlemeye yer verildiğinde, ispat yükü genel kurala göre değil de kanunda belirtilen özel düzenlemeye göre belirlenecektir.

Tüm bu açıklamalar ışığın somut olaya bakıldığında taraflar arasında ticari nitelikli hizmet sözleşmesi bulunduğuna dair herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı taraf sözleşme kapsamında üstlendiği otoyol hizmeti sunma yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Dosyaya sunulan kayıtlardan davalı tarafın araçlarının geçiş yaptığı anlaşılmaktadır. Bu noktada ispat yükünün davalıya geçtiğinin kabul edilmesi gerekir.

Davalı tarafın hizmet aldığı açık olup davalı hizmet bedelini ödediğini ispatla mükelleftir. Ancak davalı tarafça mahkememize ya da icra dosyasına herhangi bir ödeme belgesi sunulmadığı gibi, ... hesaplarından veya banka hesaplarından ödeme yapıldığı da iddia edilmemektedir. ... BAM ... HD.sinin 2018/... Es sayılı dosyasında "Davalı, geçiş ücretini ödediğini iddia etmemektedir. Sadece ... veya ... kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğunu iddia etmektedir.

Ancak bu hesaplardan para çekildiği de iddia edilmemektedir. ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir." denilmekle bu husus ifade edilmektedir.

Davacının ispat yükünü ifa ettiği, davalının ise ödeme yaptığını ispat edemediği, davalı tarafça sunulan belgelerden ödeme yapılmadığı sabittir.

Tüm dosya kapsamı bir arada incelenmekle; dosyaya celp edilen trafik tescil kayıtları, ... kayıları, porvizyon ve görüntü kayıtları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirilmekle alanında uzman bilirkişi tarafından hazırlanan raporun yargısal denetime açık, bilimsel metodlara uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasın karar verilmiş; ... plaka sayılı araçlar için bildirilen ihlâlli geçişlerin bir kısmının “ihlâlli geçiş” olduğu, ... plaka sayılı araçlara ait “ihlâlli” geçişler için davacının davalıdan toplamda 7.162,50 TL alacaklı olduğu,

fazlaya ilişkin isteme dair ihlalli geçiş olarak bildirilen geçişlerin ihlalli olduğunun ispat edilemediği değerlendirilerek davanın kısmen kabulü ile ...

İcra Müdürlüğü 2021/... esas sayılı dosyası üzerinde yürütülmekte olan takibe itirazın 7.162,50TL yönünden iptali ile takibin 7.162,50TL yönünden devamına karar verilmiş, alacak likit ve belirlenebilir olmadığından ve alacağın belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebi reddolunmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜNE; ... İcra Müdürlüğü 2021/... Esas sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibe yapılan İTİRAZIN 7.162,50TL yönünden İPTALİ ile TAKİBİN bu tutar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,

3-Alınması gereken 489,27TL harçtan peşin alınan 125,04TL harcının mahsubu ile bakiye 364,23TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan 125,04TL peşin harç, 59,30TL başvurma harcı, 3.400,00 TL bilirkişi ücreti, 84,60TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 3.668,94TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 2.531,50TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 7.162,50TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 3.190,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine

7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL nin kabul red oranına göre 409,20TL sinin davacıdan, 910,80TL sinin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır