İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/202 K.2023/323

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların Talepleri

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin iş ilişkisi sebebiyle vermiş olduğu çekin 16/04/2021 tarihinde kaybolduğunu, akabinde ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile çekin iptali için dava açtıklarını ve hala derdest olduğunu, ancak çekin müvekkillerinin madde bağımlısı oğlu... tarafından çalınarak nakite çevrilmek amacı ile başkalarına devir edildiğini, ancak müvekkili sonrasında cirosu bulunan kişilerin hiçbirinin yetkili hamil olmadığını, çeki elinde bulundurulan ... A.ş.'ye karşı istirdat davası açmak üzere taraflarına 2 haftalık kesin süre verildiğini, açıklanan bu nedenlerle; davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına ve müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine açılan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini ve yetki itirazının kabulünü talep etmiştir. Davalı yetki itirazın yetkili mahkemeyi davalının yerleşim yeri mahkemesi olan İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu bildirmiştir.

B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Dava nevi itibari ile kıymetli evrakın istirdadı davasına ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmünü haizdir.

Bu düzenleme uyarınca; hamilinin rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispatlaması da gerekir.

Bu durum karşısında davada ispat yükünün çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olduğu, aksinin kabulünün kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı ifade edilebilir. (Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi 2022/131 E, 2022/1292 K., 19/09/2022 T.)

Bu açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; davacının kıymetli evrakın iptali için ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyası ile dava açtığı, yargılama devam ederken çekin davalı şirket tarafından bankaya ibraz edildiği, ilgili mahkemenin davacı yana istirdat davası açmak üzere süre veriği, bu sürede işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı yan, çekin rizası hilafına elinden çıktığını, madde bağımlısı oğlu tarafından çalındığını, çekteki cirolardan ...'e ait cironun ilgili kişiye ait olmadığını beyanla çekin istirdatını talep etmiştir. Davacı yanın şikayetçi ifade tutanağı, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi...Esas sayılı dosyası, ... 1. Aile Mahkemesi ... D.İş.

Sayılı dosyası, davalı yanın mahkememize ibraz ettiği faktoring sözleşmesi ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; senet borçlusu ile senet alacaklısı arasındaki kişisel itiraz ve savunmaların senedi şeklen düzgün ciro silsilesi ile ele geçiren iyi niyetli hamile karşı ileri sürelemeyeceği, dolayısıyla dava dışı ciranta (...) hakkında sahtelik suçlamasıyla dava açılmış olmasının iyi niyetli hamili etkilemeyeceği, davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiği hususunun da kanıtlanamadığı,

davalının çeki iktisap sebebini mahkememiz nezdinde ispat ettiği böylelikle çekin istirdatı için gereken ispat koşullarının davacı yanca sağlanamadığı değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır