İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/535 K.2024/523

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların Talepleri

Davacı vekilinin 05/09/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle:dava dışı ...

TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ’nin davacı şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, İtalya’dan Türkiye’ye gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 3 palet yangına dayanıklı Otomatik metal kapı emtiasının ... nolu navlun faturasına istinaden ... nolu CMR kapsamında ... plakalı araçla; davalıların sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri ile ... nolu antrepo faturasına istinaden yine davalıların sorumluluğu altında antrepoda yapılan tahliye/boşaltma/elleçleme işlemleri esnasında hasarlandığı/zayi olduğunun tespit edildiğini, buna ait tutanağın tanzim edildiğini, Davalı-Borçlular aleyhine ...

İcra Müdürlüğü’nün 2022/...E. Sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibine itiraz edilmesi nedeniyle, itirazın iptali davası ikame edilmeden önce zorunlu dava şartı arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak taraflarca anlaşma sağlanamadığı için 09.01.2023 tarihinde anlaşamama tutanağı tanzim edildiğini, alacağın tahsili amacıyla davacı şirketin işbu davayı ikame etmek durumunda kaldığını belirterek davalı-borçluların ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/...

E. Sayılı takip dosyasına yapmış oldukları haksız ve kötüniyetli itirazları ile ilgili olarak icra takibinin 9.580,84-EURO'luk kısmına ilişkin itirazlarının iptali ile takibin icra takibindeki takip talebinde belirtilen şartlarda devamına karar verilmesini, davalı-borçluların %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemelerine karar verilmesini; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilinin 10/10/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle: davanın zamanaşımı yönüyle reddi gerektiğini,davacı tarafça; ödemeye ilişkin dekont dışında temlik iradesini gösterir yazılı şekil unsuruna haiz bir belge sunulamadığını, bu nedenle herhangi bir temlikten bahsedilemeyeceğini, ödemenin lütuf ödemesi olduğunu, davanın ... A.Ş. yönünden pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, somut olayda davalı tarafın hiçbir kusurunun bulunmadığı, ...

SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ firmasına ait 3 kap -1246 Kg yangına dayanıklı metal kapının eşya boşaltımı yapılırken, forklift bıçağının kayması sonucu emtianın devrilip düşmesi sonucu hasarın meydana geldiğini, davaya konu eşyanın İstifleme ve ambalajlama kifayetsizliğinden kaynaklandığını, davacı tarafın Emtiayı istifleme ve ambalajlamasını kimin yaptığını ispatlayamadığı gibi istifleme ve ambalajlamanın olması gerektiği gibi yapıldığına dair hiçbir somut delil sunamadığını, ekspertiz raporunda istifleme ve ambalajlamanın düzgün yapılıp yapılmadığı hususunun değerlendirilmediğini, Sovtaj değerinin de çok az gösterildiğini,

davacı tarafça düzenlenen dava dilekçesinde dava konusu rizikonun poliçe teminat kapsamında olup olmadığı hususunda açıklamaya yer verilmediğini, davanın zamanaşımı yönüyle ve husumet yokluğu ile temlik iradesini gösterir yazılı şekil şartına haiz belge sunamadığı için reddine karar verilmesini, davanın ...

Sigortaya ihbarını ve davacı tarafın haksız ve kötüniyet tazminatı talebinin reddini, takip miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacı taraftan tahsilini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ...

Sigorta vekilinin 09.05.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: hasar miktarının yüksek olduğunu ve ispatlanması gerektiğini, müvekkili sigortanın FFL sorumluluk sigortacısı olduğunu emtiaların taşıma esnasında değil 1 hafta sonra antrepoda başka bir araca yüklenirken hasarlandığını, hasarlanan emtiaların sovtaj bedelinin bulunduğunu, Sovtaj bedelinin hasar bedelinden düşülmesi gerektiğini, taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu için poliçe teminatları ile sınırlı olduğunu, iş bu dosya çerçevesinde davalı yanın poliçede belirtilen yükümlülüklerini ihlal ettiği için hasar poliçe teminatı dışında olduğunu,

hasardan müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğunun olmadığını belirterek usulü itirazlarının kabulünü, davanın zamanaşımı yönünden reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının, sigortalısı ile arasındaki poliçeye göre alacağa halef olup olmadığı, davalılar tarafından yerine getirildiği iddia edilen ve davalı ... l'in yerine getirdiği hususunda ihtilaf bulunmayan taşımacılık işlemi esasında davacı sigortalısının yüklemesini yaptığı 3 palet yangına dayanıklı otomatik metal kapı emtiasının taşıma sırasında hasara uğrayıp uğramadığı, uğradı ise davalıların kusurunun olup olmadığı ve bunun miktarı ile davalının rücuen yaptığı hasar ödemesinin esas alındığı, icra takibine yapmış olduğu itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir.

Davanın itirazın iptali davası olması sebebi ile öncelikle itirazın yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, icra dosyasında borçlu olarak yer alanın dosyamızda davalı konumunda olduğu, dosyamız davacısının alacaklı, olduğu, davalı tarafından süresinde ve geçerli bir şekilde borca dair itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiştir.

Açılan davada; davacı, dava dışı ... Limited Şirketi’nin Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortacısı konumunda olup, aralarındaki poliçe uyarınca karşı tarafın zararını sigortalı yerine geçerek gidermiş olup, giderdiği zararı davalıdan rücu etmek istemektedir. Davalı ise; söz konusu zararın meydana geldiği tarihte zarar gören emtiaların taşımasını yapan şirkettir. Uyuşmazlık, karayolunda uluslararası eşya taşıma hukukundan kaynaklanmakta olup; uyuşmazlığın çözümü açısından somut olaya CMR Konvansiyonu uygulanmıştır.

Öncelikle davalılar zamanaşımı definde bulunmuşsa da araç sürücüsünün gerekli tedbirleri almadığı, ağır kusur ya da pervasızca hareketi sonucu zarar meydana geldiğinden CMR'nin 32/1. maddesi uyarınca zamanaşımı süresi üç yıl olduğundan davalıların zamanaşımı defi mahkememizce yerinde görülmemiştir.

İtalya’dan Türkiye’ye gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 3 palet yangına dayanıklı Otomatik metal kapı emtiasının ... nolu navlun faturasına istinaden ... nolu CMR kapsamında ... plakalı araçla davalı tarafından yapılan taşıma işlemleri ile ... nolu antrepo faturasına istinaden yine davalı tarafından antrepoda yapılan tahliye/boşaltma/elleçleme işlemleri esnasında hasarlandığı/zayi olduğu dosya kapsamında bulunan 10/02/2022 tarihli tutanakla sabittir.

10/02/2022 tarihli tutanak antrepo yetkilisi ... ... kaşesinin bulunduğu imza ve antrepo şef ve operatörleri tarafından imzalanmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti hazırladığı 28.02.2024 tarihli bilirkişi raporunda. “Eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği an ile alıcısı emrine teslim edildiği an arasında hasarlanmanın ortaya çıktığı, davalı şirket sorumluluğu altında ifa edilen taşıma sırasında meydana geldiği düzenlenen tutanakla ikmal edilmiş ekspertiz raporuyla da belgelenmiştir.

CMR madde 8 ve 9 hükümleri uyarınca; taşıyıcı yükü teslim alırken sevk mektubuna, bir itirazi kayıt düşmemişse yükü hasarsız teslim almış demektir. Hasarlanan yükün taşıyıcıya; ambalajlama bozukluğu olmadan hasarsız teslim edildiği sabittir.

CMR Madde 17/1 hükmü uyarınca; ‘’taşıyıcı eşyayı taşımak üzere teslim aldığı andan teslim edeceği ana kadar meydana gelecek hasarlardan sorumludur.’’ CMR hükümlerinde taşıyıcının hasarsız teslim aldığı mallara gelecek hasardan kurtulabilmesi için hasarın kendi kusurundan doğmadığını, CMR madde 17/4’de belirtilen özel risklerden doğduğunu veya önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri geldiğini ispatlaması gerekir. İspat yükü taşıyıcıya aittir.

Dava dosyasında davalıların ispat şartını yerine getirdiklerine dair bir belge bulunmadığı, Davacının davadışı sigortalısı için düzenlediği Sigorta Süresi 04.02.2022 tarihinde başlayan Nakliyat poliçesinin, sigorta konusunun “Yangın Dayanımlı Metal Aksamlı Kapılar ve Aksesuarları”, sigorta bedelinin 9.766,71 EURO ( %10 arttırılmış olarak 10.765,38 Euro), teminatın tüm tehlikeler (All Risks – ICC (A) CL252.1.82) olduğu, teminatın ek teminatlar ile güçlendirildiği, 10.02.2022 tarihli kaza tutanağında belirtilen hasara sebep olan riskin (“…antrepoda yapılan tahliyesi sırasında, forklift bıçağından kayması sonucu devrilip düştüğü.

Yangına dayanıklı metal kapı emtiasının muhtelif kısımlarından dağıldığı, kırıldığı, yamulduğu ve hasar gördüğü..” ) poliçe şartlarınca temin edildiği, Davacı tarafın 10.538,93 EURO hasar tazminatı ödemiş olduğunun dava dilekçesinde beyan ettiği banka dekontunda görüldüğü, RÜCU TALEBİ AÇISIDAN.

Davacı Sigortacının ödemiş olduğu tazminat tutarı kadar Sigortalısının haklarına halef olduğu, bu durumda davacı Sigortacının meydana gelen hasarda kusur/sorumluluğu bulunanlara rücu hakkı elde etmiş olduğu...”mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davalının itirazda bulunmuş olduğu görülmüştür.

Taşınan emtianın değerinin ve oluşan zararın belirlenebilmesi ve yapılan ödemenin tetkiki için kök raporu hazırlayan bilirkişi heyetine bir makine mühendisi bilirkişi eklenerek davalının rapora karşı yapmış olduğu itirazlar da değerlendirilmek üzere ek rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.

Alınan kök ve ek raporun mahkememiz ara kararında açıkça yazan hususları karşılar mahiyette olması ve taraf itirazlarına da cevap vermesi nedeni ile hüküm kurmaya ve denetlemeye elverişli görülmüş; yeni rapor alınmasına lüzum görülmemiştir.

Öncelikle bilirkişi raporunda da belirtilen şekilde davacı Sigorta Şirketi ile dava dışı sigortalısının haklarına halef olduğunun kabulü ile meydana gelen hasarda ödediği miktarı rücu hakkına haiz olduğu anlaşılmıştır.

Eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği an ile alıcısı emrine teslim edildiği an arasında, forklifte yükleme esnasında bıçaklardan kayma sonucu hasarlanmanın ortaya çıktığı, zararın davalı şirket sorumluluğu altında ifa edilen taşıma sırasında meydana geldiği, kural olarak ambalajlamanın göndericinin sorumluluğunda; istiflemenin taşıyıcının sorumluluğunda olduğu, bu durumda taşıyıcının zararın kendi kusurundan kaynaklanmadığını ispat etmedikçe meydana gelen zarardan sorumlu olacağı aşikardır.

Her ne kadar CMR belgesine davalı taşıyıcı tarafından sorumsuzluk kaydı konulmuşsa da; antrepoda zararın meydana gelmesi sonucu tutulan tutanakta davalı ... yetkilisinin imzasının bulunduğu, zararın istifleme esnasında geldiği anlaşılmıştır. Mahkememizce zararın ambalajlama nedeni ile değil; istifleme esnasında olduğu hususunda tam kanıya ulaşılmıştır.

CMR m.17 de taşıyanı, taşıma faaliyeti sırasında vuku bulan zararlardan sorumluluktan kurtaran hallerin neler olduğu düzenlenmiş, CMR m.18/1 uyarınca bu durumlardan birinin varlığını ispat yükü taşıyanın üzerinde bırakılmıştır. Davalı taşıyıcı ... ise zararın kendi kusurundan kaynaklanmadığını ispatlayamamıştır. Tüm bunlara göre davalı ... 'in zararın tamamından (takip asıl alacağı) sorumlu olduğu ve özel çekme hakkı (sorumluluk sınırlamasından) yararlanamayağı mahkememizce de benimsenmiştir.

Dosya kapsamında mevcut özel Hamule Senedi ve diger bilgi ve belgeler incelendiğinde; davalı ... şirketinin taşıma işleminden kaynaklanan uyuşmazlıkta husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir.

Alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı taleplerinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır