İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/65 K.2025/38

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin ... Mah. ... ... Cd.

Apt No.1 D: ... adresinde faaliyet gösteren ... isimli iş yerinin yetkilisi ve işletmecisi olduğunu, ... tesisat ve ... numaralı sözleşme ile davalı kurumca müvekkiline doğalgaz tedariki sağlandığını, davalı kurum tarafından müvekkiline ilgili tesisata ilişkin düzenlenen 20.08.2022 tarihli fatura ile 09.10.2020 - 08.10.2021 okuma dönemlerine ilişkin gaz sayacında kapasite aşımı sebebiyle kaçak gaz kullanımı temelli 441.292,21 TL ödeme talep edildiğini, işbu faturaya itiraz sonrasında, davalı kurumca miktar düşürülerek,

aynı döneme ilişkin 08.09.2022 tarihli fatura ile 334.312,60 TL talepte bulunulduğunu, yine, bu faturaya da itiraz sonrasında, davalı kurum miktarı biraz daha düşürdüğünü 214.333,00 TL'ye indirdiğini ve 10.10.2022 son ödeme tarihli ekte sunulan faturayı oluşturmuş ve ödemeyi, her biri 42.866,60 TL olmak üzere 5 taksite böleceğini ve bu taksit ödemelerini müvekkilinin devam eden aylara ilişkin tüketim faturaları üzerine yansıtarak tahsil edeceğini, ödeme yapılmaması halinde verilen gazın kesileceği ifade edildiğini, (İlk kısım olan 42.866,60 TL,

03.12.2022 tarihinde ikinci taksit olan 42.866,60 TL ise 03.01.2023 tarihinde müvekkili tarafından davalıya ödenmek mecburiyetinde kalındığını, müvekkilinden talep edilen ve itiraz üzerine indirimi yapılan 441.292,21 TL bedelli, 20.08.2022 tarihli fatura ve hem de bu itiraz sonrasında düzenlenen 334.312,60 TL bedelli 08.09.2022 tarihli fatura ve yine itiraz üzerine düzenlenen son tarihli 10.10.2022 tarihli 214.333,00 TL bedelli fatura davalı kurum tarafından hatalı inceleme sonucu düzenlenmiş gerçek tüketim - kullanım bedellerini yansıtmayan, haksız nitelikte faturalar olduğunu,

haksız faturalandırmanın sebebi ise müvekkilinin iş yerine sonradan makine eklenmeden önce gaz ölçümünü yapan ... model olan sayacın, iş yerindeki gaz çekim kapasitesi artması sebebiyle bu ölçümü yapabilecek yeterlilikte olmaması bu ölçümü ancak ... model sayacın yapabileceği olduğunu, ... model sayacın artan makine sayısının tüketeceği ölçümü yapamaması iddiasıyla fazladan yapılan ve ölçüme dahil olmayan gazın faturalandırılması iddiası olduğunu,

ettirilen borç nedeniyle müvekkiline ait iş yerindeki gazın kesilmesi tehlikesine ve bu durumun müvekkili hakkında telafisi imkansız zararlara sebebiyet vereceği göz önünde bulunarak tedbiren ilgili faturanın tahsilinin engellenmesi için tedbir kararı verilmesini, izah olunan sebeplerle müvekkilinin karşı tarafa ilgili tüketim ve fatura sebebiyle borcunun bulunmadığının tespitini, bu süreçte borcu ödemek zorunda kalması halinde istirdatını ve yargılama neticelene kadar tedbiren ilgili rakamın tahsil işlemlerinin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı şirket tarafından doğalgaz sözleşmesinde onaylanan projeye, proje dışı cihazlar eklenmek suretiyle tesisata müdahale edilmiş olduğunu, doğalgaz sayacında kapasite aşımı yapıldığının sabit hale geldiğini, 08.10.2021 tarihinde yapılan saha tespitinde, davacı firma tarafından onaylı proje dışı cihazlar eklenmek suretiyle, bahse konu doğalgaz sayacında kapasite aşımı yapılarak usulsüz doğal gaz kullanımı yapıldığının tespit edildiğini,

08.10.2021 tarihinde müvekkili şirket ... ekiplerince yapılan periyodik kontrolde onaylı projesindeki kazanın brülörünün değiştiğinin görüldüğü ve ilave olarak 3 adet kurutma fırını eklendiğinin tespit edildiğini, davacının proje dışı ek cihazların eklenmiş olup alınmayan tüketim farkı ceza olmaksızın faturalandırıldığını ve davacıya tahakkuk edildiğini, tahakkuk edilen fatura EPDK mevzuatları usulüne uygun olduğunu, davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine yönünden verilen karar usul ve yasaya son derece uygun olduğunu, davacının onaylı proje dışı cihazları eklemek suretiyle, bahse konu tesisata tesis edilmiş olan,

doğal gaz sayacında kapasite aşımı yapılarak usulsüz doğal gaz kullanımı yaptığı, ... tarafından davacıya tahakkuk edilen faturanın yalnızca maksimum tüketim farkının tahakkukundan oluştuğu, tahakkuk edilen faturada hata bulunmadığı ve usule uygun olduğu hususları göz önüne alınarak davacının soyut ve gerçeği yansıtmayan iddialarının ve huzurdaki haksız davanın reddine, davasının 20.09.2022 tarih, ... sayılı 214.333,00 TL bedelli faturadan dolayı borçlu olduğunun tespitini,

davacı tarafından kapasite aşımı bilinmesine ve tüm talepleri göz önünde bulundurularak dava konusu faturaya taksit yapılmış olmasına karşın davacı tarafından iki taksit bedelinin ödenmiş olduğunu, davacı tarafından da kapasite aşımı gerçekleştirildiğinin biliniyor olması göz önünde bulundurularak 03.12.2022 tarihinde ödemiş olduğu 42.866,60 TL ile 03.01.2023 tarihinde ödemiş olduğu 42.866,60 TL'nin istirdadı talebinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafından düzenlenen doğal gaz faturasının fazla tahakkuk edildiğinden bahisle menfi tespit ve ödenen miktara ilişkin istirdat davasıdır. ...'a yazılan müzekkereye yanıt verildiği ve usulsüzlük tüketim faturası ve eklerinin mahkememiz dosyasına sunulduğu anlaşıldı. Davalı vekili cevap dilekçesinin ekinde, iç tesisat periyodik kontrol tutanağı, doğal gaz bağlantı anlaşması ve abonelik sözleşmesini ve fatura örneklerini dosyamıza sunmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın halli bakımından dosya makine mühendisinden oluşan 4 kişilik bilirkişi heyetine tevdii edilmiş olup, 18.09.2023 tarihli bilirkişi raporu ile; "...Bilirkişi heyetimizin yerinde yapmış olduğu tespit ve yapılan hesaplamalar sonucu ilave ekipmanlarla birlikte tesisin max gaz tüketiminin 124,57m3/h olduğu bu miktarın ise tesiste kullanılan mevcut ... sayacın max 130m3/h olan ölçüm aralığı içinde olduğu ve davalının doğalgaz tüketimi etkileyebilecek kapasite aşımı yapmadığı ve kapasitesinin üzerinde doğalgaz kullanmadığı,

davalı ... ekibinin yapmış olduğu ilave ekipmanların max güçlerinin kapasite tespitinin yanlış olduğu ,güçleri hatalı tespit edilen ilave kapasiteyle ulaşılan max 162,62 m3/h tüketim hesabına göre kapasite aşım faturası tahakkuk ettirilmesinin uygun olmadığı ve davalı ... tarafından tahakkuk ettirilen 20.09.2022 tarihli 214.333.26 TL tutarındaki O max faturasının iptal edilmesi gerektiği..." şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davalı tarafından itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.

Tarafların sunmuş oldukları beyan dilekçeleri de irdelenmek suretiyle bilirkişi heyetinden ek rapor tanzim edilmesi istenilmiş, 13.02.2024 tarihli bilirkişi ek raporu ile; "...heyetimizle davacı ... şirketinin kapasite aşım hesabının farklı olmasının nedeninin hesaplamaya esas alınan brülörlerin farklı olmasından kaynaklandığı, igdaşın tutanağa yazdığı brülörle, heyetimizin fabrikada tespit ettiği brülörlerin farklı olduğu,

dosya kapsamında mevcut periyodik kontrol tutanağında her iki tarafın imzasının bulunması nedeniyle heyetimizin bu tutanakta ...'ca tespit edilen brülörleri esas alarak kapasite aşım faturası hesaplanması gerektiği kanaatine vardığı ve bu kapasitelere göre ... kapasite aşım faturası hesapladığı,

bu bağlamda Igdaşın kapasite aşım faturasına esas aldığı geriye doğru 1 yıllık tüketim süresinin doğalgaz piyasası müşteri hizmetleri yönetmeliğinin usulsüz doğal gaz kullanımını düzenleyen 53. Maddesine göre hatalı olduğu max 6 aylık sürenin esas alınması gerektiği bu nedenle tahakkuk ettirilen 10-10-2022 tarihli 214.333,26 TL tutarındaki fatura tahakkukuna iştirak edilmediği heyetimizce 6 aylık süre esas alınarak yapılan hesaplamaya göre kapasite aşım faturasının 10-10-2022 ödeme tarihi itibarıyla 90.819.21 TL4+%18 KDV = 107.166,67 TL olması gerektiği..." şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı tarafların itiraz dilekçesi sunuldukları görülmüştür.

Mahkememizin 14.11.2024 tarihli duruşmasında davacı tanıkları dinlenilmiş olup, tanıklardan ... beyanında; "... Tarafları tanırım. Ben davacıya 2. El makine sattım. Makinelerin montajını ben yapmadım. Makinelerin teslim tarihini tam hatırlamamakla birlikte 2021 yılının Ekim ayında olması lazım. Bu makineleri teslim ettim. Makineleri çalıştırdılar mı çalıştırmadılar mı bilgim yoktur. Ben satışımı yaparım işim biter. Kurutma makinesi sattım. Dolap kurutma diye geçer. Makinelerdeki bürülörler sabittir. Standarttır. Büyüğü küçüğü olmaz. Söyleyeceklerim bundan ibarettir..." şeklinde beyan vermiş ve imzası alınmıştır.

Yine davacı tanığı ... beyanında; "...Dava konusu makinelerden haberim vardır. Makineleri alan firma beni çağırdı bende kurulumunu yaptım. 21.11.2021 tarihinde kurulumunu yaptım. Taraflar arasındaki uyuşmazlık hakkında bilgim yoktur. Beni ilgilendirmez. Ben kurulumumu yaptım. Makineler kurutma makineleridir. Teknik özellikleri mühendisler bilir. Kurulumumu yaparken resimleme yaptım. Yaptığım işleri takip ediyorum. Söyleyeceklerim bundan ibarettir..." şeklinde beyan vermiş ve imzası alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu doğal gaz faturasının fazla tahakkuk edilip edilmediği; fatura nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı ve ödenen miktarın davalıdan istirdadının gerekip gerekmediği hususlarına ilişkindir.

Davacı borçlu olmadığına yönelik iddiasını, iş yerinde bulunan ancak kullanım dışı olan makineler nedeniyle farklı bir sayaç esas alınarak fazla tüketim olmuş gibi gösterildiğini; ancak düzenlenen kapasite aşım faturasına yönelik borçlu olmadığı hususuna dayandırmaktadır. Davalı ise iş yerine proje dışı cihazlar eklenmek suretiyle kapasite aşımı yapıldığını iddia etmektedir.

Makinelerin kurulumuna ilişkin mahkememizce tanık dinlenilmiş; alınan beyanlarda tanıkların makinelerin teslimi ve kurulumunu yaptıktan sonraki süreçle ilgili bilgisi olmadığı anlaşılmakla tanık beyanları hükme esas alınmamıştır.

Mahkememizce alınan 18/09/2023 tarihli bilirkişi kök raporuna göre; tesisin tüketim miktarının en fazla 124,57 m3 olduğu ve bu miktarın mevcut ... nolu sayacın ölçüm aralığı içerisinde olduğu, davacının doğalgaz tüketimi ölçümünü etkileyecek oranda kapasite aşımı yapmadığı ve hatalı tespit edilen ilave tüketim hesabına göre fatura tahakkuk edilmesinin uygun olmadığı tespitinde bulunulmuştur.

Alınan ek rapordaki hesaplama taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmalar kapsamında bulunmayarak hükme esas alınmamıştır.

Sonuç olarak; davacının iddiasının doğrulanarak iş yerinde mevcut ... nolu sayacın, makineler en yüksek kapasitede çalışıyor olsalar dahi doğru ölçüm yapabilecek nitelikte olduğu, bu nedenle davalı tarafından ... nolu sayaç eklenerek kapasite aşım faturası kesilmesinin yerinde olmadığı, davacının borçlu olmadığı bir parayı değişik tarihlerde davalıya ödemiş olduğu ve ödeme belgelerini mahkememize sunmuş olduğu nazara alınarak; ödenen miktarların davacıya iadesi gerektiği kanaatine ulaşılmakla davacının istirdat talebinin ve davasının kabulüne dair karar verilmiş; aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.