İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/689 K.2024/668

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 20/11/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... Ltd. Şti. yayıncılık sektöründe faaliyet gösterdiğini, Türkiye çapında bu faaliyetini sürdürdüğünü, ticari faaliyetleri çerçevesinde çekle ödemeler yapan ve çek kabul eden ...Ltd. Şti'nin emrine yazılan ve teslim edilen "...Bankası Alanya/Antalya Şubesi'ne ait, Keşidecisi ...Ltd. Şti olan, lehine keşide edilen ...

Ltd.Şti olan, 150.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı çek"in müvekkilinin zilyedliğinde zayi olduğunu, müvekkili emrine yazılan işbu çekin arkasına kaşe ve imza atarak usulüne uygun ciroladığını, zayi olan çekin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde müvekkilinin ve müvekkilinin çalıştığı çek sahibi şirketin mağdur olacağını, bu nedenlerle; davanın kabulü ile, öncelikle dava konusu çekin ödenmesini önlemek için ödeme yasağı konulmasına ve dava sonunda söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/1-s maddesi atfı ile TTK 757/1 maddesi gereği zayii olduğu iddiası ile çekin iptali talebine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanununun 645–849. maddeleri arasındaki üçüncü kitapta kıymetli evrak düzenlenmiştir.

TTK nun 651–653. maddelerinde kıymetli evrakın genel olarak zayi nedeniyle iptali, TTK nun 657. maddesinde nama yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali, TTK nun 661–669. maddelerinde hamile yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali ele alınmıştır.

TTK nun 757–765. maddelerinde kambiyo senetlerinden poliçenin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir. TTK nun 778/1-ı maddesinin yaptığı atıf gereğince kambiyo senetlerinden bononun zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususu ile TTK nun 818/1-s maddesinin yaptığı atıf gereğince (TTK nun 764/2. maddesi ile 765. maddesi hükümleri hariç olmak üzere) kambiyo senetlerinden çekin zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususları düzenlenmiştir.

Yargıtay 5. HD'nin 2021/10196 Esas - 2021/13170 Karar sayılı ilamında: "...Kanunun 757/1. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759/1. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebileceği hususu düzenlenmiştir. Somut olayda davacı vekilinin, iptali istenen çekin davacının elinde iken zayi olduğunu beyan etmesine ve talepte bulunanın yerleşim yerinin de Emirdağ/ Afyonkarahisar olmasına göre, uyuşmazlığın Emirdağ ...Asliye Hukuk (ticaret mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir..." şeklinde belirtilmiştir.

Davada yetkili mahkeme, davacının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi olup ilgili düzenleme kesin yetki kuralı niteliğindedir. Somut olayda; davacı şirket merkezinin Bahçelievler/İstanbul olduğu tescil kayıt örnekleri, dava dilekçesi ve vergi levhası ile ortada olup mahkememiz yetki alanı içerisinde olmadığı, HMK 114-115 maddeleri gereğince yetki yönünden dava şartının mevcut olmadığı kanaatine varılmış ve mahkememizin yetkisizliğine yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır