İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/315 K.2025/223

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .... ... Şirketi nezdinde 30/10/2023 - 30/10/2024 tarihli ... numaralı genişletilmiş kasko bulunan ve dava dışı ...'nin maliki / işleteni bulunduğu ... plakalı araç kazaya karıştığını, müvekkilinin kasko poliçesi bulunan...plakalı araç için eksper raporu doğrultusunda aracın ön kısımlarından ağır hasarlı olduğu ve pert total işlemi yapılarak 1.235.000,00-TL sigortalıya ödeme gerçekleştirildiği, bunun üzerine müvekkilinin davalı hakkında .... İcra Dairesi 2025/... E. sayılı icra takibi başlattığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamını, alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; süresi içerisinde açılmayan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddini, son kiracı ...'un bu aracı tehlikesi kendisine ait olmak üzere işletmekte ve araç üzerinde fiili tasarruflarda bulunduğunu, ...'un araç üzerinde fiili tasarruflarda bulunduğunu ve araç tehlikesi kendisine ait olarak işlettiği, imzaladığı sözleşmede de açıkça belirtildiğini, davanın ilgiliye ihbar edilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete işleten sıfatıyla herhangi bir sorumluluk ve/veya kusur yüklenemeyeceğini beyan ederek davanın usul ve esasa aykırılık taşıması sebebiyle müvekkil şirket yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.

DELİLLER

.... İcra Dairesi 2025/... Esas sayılı icra dosyası, kaza tespit tutanağı, fotoğraflar, sürücü belgesi, ruhsat, sigorta poliçesi, araç kiralama sözleşmesi, damga vergisi beyannamesi, kiralama faturaları, bireysel paylaşımlı araç kiralama sözleşmesi hasar dosyası ve dosya kapsamı.

HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE

Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.

İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.

İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).

Davacı tarafın, davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın sigortalı park halinde bulunan ... plakalı araca çarparak hasar vermesi ve sigorta şirketinin meydana gelen zarar sebebi ile poliçe kapsamında ödeme yaparak ödenen tutarın rücusu için icra takibi başlattığı anlaşılmıştır.

Türk Borçlar Kanunun 49. maddesinde: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.

Karayolları Trafik Kanunun 85. maddesinde: - (Değişik fıkra: 17/10/1996 - 4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Karayolları Trafik Kanun'un 3. maddesi gereğince işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.

Dosya kapsamında davalı taraf davaya konu aracın uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... ... şirketine kiralandığını işleten sıfatının bulunmadığını savunmuş olup cevap dilekçesi ekinde damga vergisi beyannamesi, kiralama faturalarını sunmuştur.

Toplanan delillerden, davalı ile dava dışı ... ... şirketi arasında imzalanan araç kiralama sözleşmesinin kaza tarihi itibarıyla geçerli olduğu ve kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı tarafından dava dışı ... ... şirketi teslim edilmiş olduğunun anlaşıldığı, iki davalı şirket arasındaki ticari faaliyet sebebi ile davalı tarafından tanzim edilen araç kira faturalarının ve vergi beyannamesinin vergi dairesine beyan edilmiş olduğunun tespit edildiği nazara alındığında davalı ile dava dışı ... ... şirketi arasında imzalanan araç kiralama sözleşmesi uyarınca aracın kaza tarihi itibarıyla dava dışı ... ... şirketi kiralanmış olduğu,

bu suretle davalı tarafın kaza tarihi itibarıyla işleten sıfatı bulunmadığı anlaşıldığından davanın pasif dava şartı ehliyeti noksanlığı sebebi ile davanın reddine karar verilmiş olup davanın araç ruhsat sahibi davalı aleyhine yöneltilmiş olduğu,

kaza sırasında ve sonrasında yapılan icra takibi ve arabuluculuk aşamalarında davacının kiralama işlemine dair bir iddia ile karşılaşmadığı bu kapsamda aracın 3.kişi/kişilere kiralanmış olduğunun davacı tarafından bilinemeyeceği nazara alınarak vekalet ücretleri ve yargılama giderlerinde davanın açılmasındaki haklılık durumu ve bu kapsamda HMK 331.madde mahiyeti değerlendirilerek karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır