İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/97 K.2026/94

Mahkememizde HMK'nın 320/1. maddesi gereği dosya üzerinden görülmüş olan olan "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali - Hasımsız)" davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunduğu dava dilekçesi ile. Müvekkil firma Turizm Sektörünün önde gelen firmalarından biri olmakla beraber Türkiye'de yaptığı sayısız inşaatla bir dönem vergi rekortmeni olmuş bir şirket olduğu, şirketin inşaat işlerinin oldukça yoğun olduğu bir dönemde ...

Şubesinden aldığı 80 yapraklı çek karnesi (çek numaraları ekli listede yer almakta olup) bunca zaman içerisinde aranmış ancak bulunamadığı, söz konusu çekler herhangi bir 3. kişiye keşide edilmediği gibi bunca süre içerisinde bankaya da ibraz edilmediği, buna rağmen söz konusu çek karnesi Müvekkil şirket uhdesinde iken kaybolduğu,

çeklerin ortaya çıkması halinde Mahkemenize bu hususta bilgi verileceği ayrıca çeklerin çalındığının tespit edilmesi durumunda ilgililer hakkında Savcılığa suç duyurusunda bulunma haklarını saklı tuttuklarını, çekler müvekkil yedinde bulunduğu sırada çalınmış veya kaybolmuş bulunduğundan tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilimizin mağduriyetine neden olduğu, çek bedellerinin talep edilebilmesi bakımından çeklerin iptaline karar verilmesini ve müvekkilin zarara uğramaması için çekler hakkında teminatsız olarak ödeme yasağı kararı verilmesini, ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla; ...

Şubesinden alınmış olan 80 adet çek yaprağını hakkında teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına kararın muhatap bankalara bildirilmesine. Yargılama neticesinde bu çeklerin iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İşbu dava konusu uyuşmazlık; 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı Kanunun 757/1. maddesi gereği açılan ve kaybolduğu iddia edilen ... Bankası A.Ş ... ... Şubesi'nden alınan 80 yapraklı çek defteri içerisinde olan çeklerin zayi olduğundan bahisle iptali istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 6102 sayılı TTK' nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757.maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759.maddesinde poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nn 651. maddesi ve yine TTK'nın 778 ve 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacı taraf çek hesabının sahibi olarak keşideci konumunda olup, söz konusu çeklerin hamili olmadığı, bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı, kaldı ki, buna ek olarak, doldurulmamış, boş olarak kaybolmuş olan bu çeklerin henüz kambiyo senedi niteliği bulunmadığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20/04/2018 tarihli, 2016/10772 Esas ve 2018/2997 Kararında da açıklandığı üzere;

boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından çek iptali davasına konu olamayacağı açık olduğundan sonuç olarak dava konusu çek defterinde bulunan çek yapraklarının doldurulmamış olması sebebiyle kıymetli evrak vasfına haiz olmaması ve talep eden davacı tarafın keşideci sıfatına haiz olması karşısında yasal koşulları oluşmamış olan çeklerin iptaline dair davanın reddine ve sair hususlara dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır