İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/758 K.2025/323

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Müvekkil şirketin hamili olduğu çekler kaybedilmiş olup kaybolan çeklerin iptali ve tedbiren ödeme yasağına hükmedilmesine ilişkin huzurdaki davayı ikame etme zaruretimiz hasıl olmuştur.... Bankası ... şubesinden alınmış ... numaralı, müvekkil şirketin yetkili hamili olduğu çek ile;...Bankası ... şubesinden alınmış ... numaralı, müvekkil şirketin yetkili hamili olduğu çek müvekkil şirket tarafından kaybedilmiştir. Öncelikle çeklerin tespiti için ...Bankası ... şubesine müzekkere yazılmasını talep etmekteyiz.

Çekler müvekkilimizin yedinde bulunduğu sırada çalınmış veya kaybolmuş bulunduğundan tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilimizin mağduriyetine neden olmaktadır. Çek bedellerinin talep edilebilmesi bakımından çeklerin iptaline karar verilmesini ve müvekkilin zarara uğramaması için çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmek zorunluluğu doğmuştur.

Kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilin mağdur olmaması adına çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek öncelikle teminatsız olarak aksi halde uygun teminat karşılığında ödeme yasağı konulmasını ve bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasını ve çekin kaybolması nedeniyle iptaline karar verilmesi amacıyla işbu davayı açma zorunluluğu doğmuştur.

Yukarıda bilgileri verilen çeklerin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek teminatsız/ uygun görülecek teminatı mukabilinde ödeme yasağı konulmasına ve ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,

Tensiple Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına, akabinde söz konusu çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi yollamasıyla aynı yasanın 757 ilâ 764 maddelerine göre kaybolan çekin iptaline karar verilmesi talebine ilişkindir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin...Esas ... Karar sayılı ilamında özetle; "6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır." şeklinde karar verilmiştir.

Mahkememiz tensip tutanağı 7 numaralı ara kararı ile davacı tarafa keşideci ismi, çek bilgileri, çek miktarı ve keşide tarihini bildirmek üzere iki haftalık süre verildiği, davacı vekili tarafından verilen süre içerisinde ilgili bilgiler sunulmamıştır.

Akabinde mahkememizin 1 numaralı celsesinde zayi olduğunu iddia ettiği çeklere ait keşideci ismi, keşide tarihi ve çek miktarını bildirmek üzere iki haftalık kesin süre verilmiş, kesin süreye uyulmaması hâlinde mevcut delil durumuna göre karar verileceği ihtar edilmiştir.

Verilen kesin süreye rağmen davacı tarafça herhangi bir beyanda bulunulmamış olup son celse davacı vekili tarafından; "müvekkil şirket nezdinde bulunan tüm kayıtları mahkemenize ibraz ettik başkaca her hangi bir belge ya da kayıt bulamadık davamızın kabulüne karar verilsin" şeklinde beyanda bulunulmuştur.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; yerleşik Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi uygulamalarına göre zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için davacının çekin hamili olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Somut olayda davacı vekili tarafından dava dilekçesinde ilgili çeklerin ...Bankası ... Şubesi'nden alındığı beyan edilmiş olup sadece çek numaraları bildirilmiştir. Ancak çekin görüntüsü sunulmamış olup, keşideci ismi, keşide tarihi ve çek miktarı gibi zorunlu unsurlar mahkememize bildirilememiştir. Bu kapsamda davacının basiretli tacir olma yükümlülüğü ile birlikte yerleşik yargı kararları da nazara alınarak davacı tarafından iptali istenen çeklerin zilyedi olduğu ispat edilememiş olup davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır