İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/115 K.2025/718

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Borçlu müflisi ...Şirketi, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunmuş olup ... K., 22.05.2024 tarihli karar ile müflisin borca batık olması sebebi ile mahkemece iflasına karar verilmiştir. Mahkemenin işbu kararına binaen ... 3. İflas Müdürlüğü'ne şirketin iflas ve tasfiyesi görevi verilmiştir.

Müflis şirket için 01.06.2023 tarihinden itibaren olmak üzere geçici mühlet verilmesiyle İİK madde 294 uyarınca icra takip işlemleri durduğundan icra takibi başlatılamamış, ilgili konkordato dosyasına alacak kayıt talebi sunularak müvekkilin taraf kaydı mahkemeden istenilmiştir. ... 2. Ticaret Mahkemesi'nin ... E., sayılı konkordato dosyasında müflisin borca batık olması sebebiyle iflasına karar verilmesinden sonra ... 3. İflas Müdürlüğü ...

İflas Dosyası'na 03.10.2024 tarihinde vekaletname sunularak iflas masasına alacak kaydımızın yapılması talep edilmiştir.... tarihli sıra cetveli ve derece kararı, ... sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 29.01.2025 tarihinde ilan edilmiş olup 02.02.2025 tarihinde tarafımıza e-tebligat yolu ile tebliğ edilmiştir.

Söz konusu sıra cetvelinde "Çek alacağına ilişkin yasal işlem yapılıp yapılmadığı tespit edilemediğinden hallin yargılamayı gerektireceğinden" gerekçesi ile alacak kayıt talebimiz reddedilmiş olup İİK madde 235 uyarınca huzurdaki alacak kayıt davasını açma gereği hasıl olmuştur.

Verilen söz konusu karar hatalı olup tarafımızca talep edilen alacağımızın kabul edilerek sıra cetveline kaydedilmesi gerekmektedir. Şöyle ki;

Müvekkil, ... ili ... İlçesi ... Köyü'nde çiftçilik yapmakta olup mahsüllerini teamül gereği sözlü anlaşma ile müflise satması sonucu müvekkilin lehdarı olduğu 30.05.2023 tarihli, 400.000 TL bedelli, .. seri no'lu, ...'a ait çek müflis tarafından düzenleme tarihinden önce müvekkile teslim edilmiştir. Müvekkil ibraz süresi içerisinde ilgili bankaya çeki ibraz etmiş, çekin karşılıksız çıkması sebebiyle müvekkil alacağını tahsil edememiştir. Ancak yukarıda izah edildiği üzere İİK madde 294 uyarınca icra takip işlemine başlanılamamıştır.

Sunmuş olduğumuz çek, ekran görüntüleri, çiftçi kayıt sistemi vb. belge ve müflis şirketin ticari defter ve kayıtları dikkate alınarak fazlaya, faize, olası hesap hatalarına ilişkin her türlü talep ve kayıt hakkımız saklı kalmak ve tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla; şimdilik toplamda 394.000,00 TL asıl alacağımızın iflas masasına kaydı gerekmektedir. Bu kapsamda alacağımızın kabul edilerek sıra cetveline kaydedilmesini" talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Davacı taraf, dava dilekçesinde alacak kayıt kabulünde bulunduğunu söz konusu sıra cetvelinde "çek alacağına ilişkin yasal işlem yapılıp yapılmadığı tespit edilemediğinden hallin yargılamayı gerektireceğinden" gerekçesi ile alacak kayıt talebinin reddedilmiş olduğunu, müflis hakkında 01.06.2023 tarihinden itibaren olmak üzere geçici mühlet verilmesiyle İİK 294.madde uyarınca icra takip işlemleri durduğundan icra takibi başlatılamamış olduğunu iddia etmiştir.

Davacı taraf, dosyaya sunmuş olduğu düzenleme tarihi ''30.05.2023'' olan çeki aynı tarihte bankaya ibraz etmiş olup çek karşılıksız çıkmıştır. Müflis, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ''29.05.2023'' tarihinde konkordato talebinde bulunduğu ...E. sayılı davayı açmıştır.

Müflisin bu tarihte konkordato talebinde bulunmuş olmasına rağmen davacı tarafa ''30.05.2023'' tarihinde düzenlenmiş olduğu işbu dava konusu alacağın dayandığı çeki vermiş olması mümkün olmamakla birlikte bu durum hayatın olağan akışına da aykırıdır. Davacı taraf her ne kadar çekin kendilerine düzenlenme tarihinden önce teslim edildiğini iddia etse de bu hususun ispata muhtaç olduğu ve iddiasını ispatlamakla mükellef olduğu tartışmasızdır.

Davacı, müflis hakkında geçici mühlet verilmesi nedeni ile icra takibine başlayamadığını beyan etmekle birlikte Çek Kanunu 5.madde uyarınca söz konusu çeki bankaya ibraz ettiğinde karşılıksız çıkması nedeniyle müflis aleyhinde 3 aylık şikayet süresi içerisinde hiçbir başka yasal işleme de başvurmamıştır.

Söz konusu çekin bankaya ibraz edilmesinin geçici mühletin verildiği tarihten önce olmasından ötürü karşılıksız çıkması durumunda konkordato sürecinin çek şikayetine engel olmayacağı karşılıksız çek şikâyeti hakkının devam ettiği açıktır. Davacının 30.05.2023-01.06.2023 tarihleri arasında geçici mühlet kararı verilmeden önce icra takibi başlatabileceği ve yukarıda belirttiğimiz üzere çekin karşılıksız çıkmasından ötürü de hiçbir yasal işlem başlatmamasından dolayı ...

3. İflas Müdürlüğü .. İflas Dosyası'nda alacak talebinin reddine dair verilen karar yerinde olmakla birlikte sayın mahkeme huzurunda açılmış işbu davanın da reddi gerekmektedir. haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini" talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizde görülmekte olan işbu dava davalı tarafından davacı lehine keşide edilen çekin karşılıksız çıktığı iddiasıyla alacağın tahsili amacıyla davalı iflas idaresi nezdinde müflis şirket için oluşturulan masaya alacak kayıt talebinin reddedilmesi nedeniyle kayıt kabul isteminden ibarettir.

Emsal mahiyette İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamında özetle.

"Her ne kadar Mahkemece davaya konu çekin taraflar arasındaki hesabın 16/06/2016 tarihi itibariyle sıfırlandıktan sonra herhangi bir mal alım satımı ile hizmete ilişkin bir fatura kaydı bulunmadan kayıtlara işlendiğinden bahisle dayanağının olmadığı gerekçesiyle davanın ispat edilemediği kanaatine varılmış ise de, karşılıksız işlemine tabi tutulduğu tarihten sonra çek sebebiyle davalı hesabına bu miktarda borç kaydı yapıldığı,

daha sonra ise şüpheli alacaklara virman yapılan bu çekten kaynaklı 250.000,00 TL tutarında alacağın şüpheli ticari alacaklar hesabında kayıtlı olduğu anlaşılmakla az önce belirtildiği üzere de davalı ticari defterleri ibraz etmediğinden artık davacının davasını ispatladığının kabulü gerekir. Kaldı ki dava konusu çekin aslı da halen davacı elinde bulunmakta olup çekin ödenmediğine karine teşkil eden bu durumun aksini davalı usulüne uygun delillerle ispat edememiştir.

Bu nedenlerle davacı vekili istinaf başvurusunda haklı olduğundan Mahkemece tesis edilen karar isabetli olmamıştır." şeklinde karar verilmiştir.

Davanın hukuki dayanağı 2004 sayılı İİK'nun ''Sıra Cetveline İtiraz ve Neticeleri'' başlıklı 235. maddesidir. İİK 235. maddesinde "Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur.

Bu davaya bakan mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasına kıyasen onbeş gün zarfında karar verir. İtiraz eden, talebinin haksız olarak ret veya tenzil edildiğini iddia ederse dava masaya karşı açılır. Muteriz başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açar.

Bir alacağın terkini hakkında açılan dava kazanılırsa, bu alacağa tahsis edilen hisse dava masrafları da dahil olduğu halde sıraya bakılmaksızın alacağı nisbetinde itiraz edene verilir ve artanı da diğer alacaklılara sıra cetveline göre dağıtılır. Dava basit yargılama usulü ile görülür. Ancak, itiraz alacağın esas veya miktarına taallük etmeyip yalnız sıraya dair ise şikayet yoliyle icra mahkemesine arz olunur." düzenlemesi yer almaktadır.

Kayıt kabul davalarında ispat yükü kural olarak hakkının tanınmasını isteyen davacı alacaklıda olur. Davacının, alacağının mevcudiyetini gerçek bir hukukî ilişkiye dayandığını, sonradan düzenlenmesi mümkün olmayan ve birbirini doğrulayan deliller ile ispatlaması gerekir.

Ancak somut olay bakımından davacı tarafça müflis şirket lehine geçici mühlet kararı verilmeden evvel 30/05/2023 tarihinde dava konusu çekin bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız işlemine tabi tutulduğu akabinde 01/06/2023 tarihi itibariyle ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası ile müflis şirket lehine geçici mühlet kararı verildiği anlaşılmıştır.

Somut olay bakımından davacı tarafından iflas idaresine sunulan dilekçeden de anlaşılacağı üzere çek aslı hala daha davacı taraf elinde olup çek bedelinin ödendiğini ispat külfeti davalı üzerindedir. Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde herhangi bir delil bildirilmemiş olup dilekçe içeriğinde borcun ödendiğine ilişkin de herhangi bir savunma yapılmamıştır.

Davalı tarafça sadece Çek Kanunu 5. Madde uyarınca davacının şikayet hakkını kullanmadığı ve 30/05/2023 ile 01/06/2023 tarihi arasında icra takibi başlatılmadığı ifade edilerek kayıt kabul isteminin reddine karar verilmesinin doğru olduğu savunulmuştur. Ancak yerleşik yargı kararlarına göre kimse hamili olduğu çekin karşılıksız çıkması nedeniyle Çek Kanunu 5. Maddesi uyarınca şikayet yapmaya zorlanamaz.

Dolayısıyla yetkili hamilin çek şikayeti yapmaması çekin varlığına halel getirmemektedir.

Diğer yandan icra takibi başlatılmadığına ilişkin savunma bakımından da çekin karşılıksız işlemine tabi tutulmasından bir sonraki gün müflis şirket lehine geçici mühlet kararı verilmesi nedeniyle icra takibi yapılamamış olduğu, gerçekleşen hadiseler arasındaki sürenin kısıtlı olduğu dikkate alındığında davacı tarafından icra takibi yapılamamasının hayatın olağan akışına uygun olduğu kanaati mahkememizde hâsıl olmuştur.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacı tarafından kıymetli evraka dayalı olarak kayıt kabul isteminde bulunulduğu, müflis şirket lehine geçici mühlet kararı verilmeden evvel davacı tarafından çekin ilgili bankaya ibraz edilerek karşılıksızdır işlemine tabi tutulduğu, davalı tarafından çek bedelinin ödendiğine ilişkin bir savunma getirilmediği, uyuşmazlığın konusunun kıymetli evrak olması hasebiyle sebepten mücerret olduğu ve kayıt kabul başvurusu aşamasında dahi çek aslının davacı taraf elinde bulunması sebebiyle davacının karine itibariyle alacaklı olduğu, aksini ispat külfetinin davalı üzerinde bulunmasına rağmen usulüne uygun şekilde aksinin ispat edilemediği dikkate alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır