İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/85 K.2025/61

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Müvekkil ... Bankası A.Ş., ... Şubesi’nin ... Iban numaralı hesabı üzerinden ...Şirketi (Vergi No: ...) tarafından keşide edilen 15.02.2022 basım tarihli ... seri numaralı ve keşide tarihi, keşide yeri ve meblağ kısmı boş bırakılan çekin zilyedidir. Müvekkilin zilyedi olduğu işbu çekin kaybolduğu tespit edilmiş olup yapılan tüm aramalara rağmen çek bulunamamıştır. Kaybolan çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla bu davanın Mahkemenizde açılması zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Zira çekin doldurularak çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi halen söz konusudur.

Çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkil açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etme zarureti hasıl olmuştur.

Öncelikle ...Bankası A.Ş., ... Şubesi’ne müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir alınmasına,

... Bankası A.Ş.,... Şubesi’nin ...Iban numaralı hesabı üzerinden ... Şirketi (Vergi No:...) tarafından keşide edilen ... basım tarihli ... seri numaralı ve keşide tarihi, keşide yeri ve meblağ kısmı boş bırakılan çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi yollamasıyla aynı yasanın 757 ilâ 764 maddelerine göre kaybolan çekin iptaline karar verilmesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 780/1. maddesinde; "Çek;

a) Senet metninde “çek” kelimesini ve eğer senet Türkçe’den başka bir dille yazılmış ise o dilde “çek” karşılığı olarak kullanılan kelimeyi,

b) Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi,

c) Ödeyecek kişinin, “muhatabın” ticaret unvanını,

d) Ödeme yerini,

e) Düzenlenme tarihini ve yerini,

f) Düzenleyenin imzasını,

g) (Ek:... md.) Banka tarafından verilen seri numarasını,

h) (Ek: ... md.) Karekodu,

İçerir" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 781. maddesinde; "(1) 780 inci maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmaz.

(2) Çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir. Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödenir.

(3) Düzenlenme yeri gösterilmemiş olan çek, düzenleyenin adı yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır.

(4) (Ek: ... md.) Yabancı banka tarafından bastırılan çeklerde, 780 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen banka tarafından verilen seri numarası ve/veya (h) bendinde belirtilen karekodun bulunmaması senedin çek olarak geçerliliğini etkilemez" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında özetle; "Hasımsız olarak görülen davada ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 07/11/2012 tarih ve ... sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ...tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, lehtar ...Ltd. Şti.'nin cirosu ile kendisine geçen hamili bulunduğu tanzim tarihleri olmayan 4 adet bono ile tanzim ve vade tarihleri olmayan 8 adet bono olmak üzere toplam 12 adet bono ile yine hamili bulunduğu, lehtarı, bedeli, keşide yeri ve keşide tarihi olmayan 5 adet çekin kaybolduğunu belirterek dava konusu çek ve bonoların zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, iptali talep edilen bono ve çeklerin zorunlu unsurların yazılmaması sebebiyle T.T.K'da düzenlenen kıymetli evrak niteliği taşımadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacının tüm temyiz itirazları yerinde değildir." şeklinde karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacı vekili tarafından iptali istenen çekin keşide yeri, keşide tarihi ve meblağının boş olduğu bildirilmiş olup TTK 780,781 ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca davaya konu çekin zorunlu unsurları boş olması sebebiyle Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen kıymetli evrak niteliği taşımadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır