İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/61 K.2024/86

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi, Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tescil numaralı tasarımın müvekkili şirket adına tescilli olduğunu ve hak sahibi olduğu 4 numaralı endüstriyel tasarımın aynısının ya da ayırt edilemeyecek derecede benzerlerinin, davalı tarafça üretildiğini, satıldığını ve benzeri tecavüz niteliğinde eylemlerde bulunulduğunu, taklit ürünlerin imalatı ve satışının yapıldığını, taklit edilen ürünlere ilişkin resimlerin dilekçe ekinde sunulduğunu, ... markası adı altında taklit ürün satışı yapıldığını ve ... alan adlı internet sitesine girildiğinde ... markasının davalı tarafın markası olduğunun belirtildiğini,

davalı tarafın satış yaptığı ve depo olarak kullandığı adreslerde davalı şirket aleyhine ... 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.

İş Sayılı dosyası ile delil tespiti talep edildiğini ve bilirkişi raporu alındığını, bilirkişi raporunda müvekkili şirket adına tescil edilmiş tasarımın, tespite gidilen 1. adreste üzerine işlenen aksesuar gibi ayrıntılar dışında benzerinin olduğu, gidilen diğer 4 adreste de aynıya yakın benzerlerinin olduğunu, modeller üzerindeki detay farklılıklarının ’ayırt edicilik’ özelliği olarak algılanmayacağı kanaatine varıldığını, tespite gidilen mağazalardaki yetkililerin ürünün sezon ürünü olarak istenilen adette temin edilebileceğini belirttikleri, ürünlerin üzerinde sırt ve karton etiketlerinde ...

İbaresinin yer aldığının ifade edildiğini, davalının fiillerinin tecavüz teşkil ettiğini ve bu fiillerinde kötü niyet taşıdığını, bu sebeple müvekkilinin endüstriyel tasarımdan doğan vaki haklarına tecavüzün giderilmesi gerektiğini ve müvekkili aleyhine oluşan haksız rekabetin sonuçlarının ortadan kaldırılması gerektiğini, aynı zamanda endüstriyel tasarımdan doğan vaki hakka halen devam eden tecavüzünün durdurularak oluşacak haksız rekabetin de önlenmesinin gerektiğini, davalının.

Müvekkilinin tescilli tasarımını taklit ettiğini, bu ürünleri satışa çıkarmasından dolayı müvekilinin maddi ve manevi zarara uğradığı, davalının bu fiilleri sonucunda S.M.K. 'nun 149.

Maddesi gereği maddi ve manevi tazminat talep etme haklarının doğduğunu,maddi zararın tazmini açısından ise yoksun kalınan kazancın zarar görenin seçimine bağlı olarak hesaplanacağını, yoksun kalınan kazancın S.M.K.'nun 151/2-a maddesine göre hesaplanmasını, ileride arttırılmak üzere 10.000,00-TL maddi ve 50.000,00-TL manevi tazminat talebinde bulunduklarını, Fikri Mülkiyet Anlaşması (TRIPS) 50. Maddesi de dikkate alınarak,

davalı tarafin tecavüz teşkil eden fiillerinin önlenmesi ve durdurulmasını, tecavüze konu mallara masrafı davalıya ait olmak üzere el konulmasını ve bunların muhafazasını, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile tecavüze konu mallara masrafı davalıya ait olmak üzere el konulmasını ve bunların muhafazasını, davacının tasarımdan doğan vaki haklarına tecavüzünün ref i ve men 'ini,

fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile müvekkilinin maddi zararının (tahkikat sonucunda tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere) tespiti ile şimdilik 10.000,00-TL maddi ve 50.000,00-TL manevi tazminatın ticari avans faizi ile davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Tensip zaptının 9. ve 10. bentlerinde, bilirkişi incelemesi yapılmasına karan verildiğini, ancak bilirkişinin inceleme yapmadan önce, davalının cevap itiraz ve delillerini sunması gerektiğini, aksi halde yapılan incelemenin dosya yönünden eksik ve yetersiz olacağını ,dava dilekçesinde bahse konu "..." markasının TPE nezdinde tescilli bir marka olduğunu, birçok ülkede de tescilli olduğunu, müvekili şirketin satışını yaptığı "...” markalı ürünlerin, piyasada kız çocuk giyiminde tanınan ve bilinen bir ürün grubu olduğunu, buna ilişkin delillerin de ayrıca sunulacağını,

müvekili şirketin TPE dosyası ve davacı iddialarına yönelik cevap ve delillerin mevcut olduğunu, bilirkişi incelemesinin, delil- belge ve TPE 'den gelecek kayıtlardan sonra, usul işlemlerinin tamamlanmasını ve ön inceleme aşamasına geçilmesi sonrası yapılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davacı şirkete ait ... tescil numaralı endüstriyel tasarımın, çoklu tasarım tescilinde yer alan 4 sıra numaralı tasarımının aynısının davalı şirket tarafından üretilip, satıldığı iddiasıyla tasarıma tecavüzün durdurulması, önlenmesi, SMK'nın 151/2-a maddesine göre şimdilik 10.000-TL maddi ve 50.000-TL manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir. TPMK kayıtları celp ve tetkik edilmiştir. ... 2. FSHMM'nin...D.İş esas sayılı dosyası celp ve tetkik edilmiştir. Bilirkişi incelemesi kapsamında 19/04/2019 havale tarihli bilirkişi kurulu raporu sunulmuştur.

Mahkememizin 2018/3 esas, 2020/142 karar sayılı, 12/03/2020 tarihli kararı kapsamında; ''...TPMK kayıtları incelendiğinde; ... numaralı endüstriyel tasarımın davacı şirket adına 31/03/2017 tarihi itibarı ile ...locarno sınıfında tescilli olduğu, dava konusu tasarımın ... nolu çoklu tasarım tescilinde yer alan 4 sıra numaralı tasarım olduğu, Mahkememizce itibar edilen bilirkişi kurulu raporunda da belirtildiği üzere: Taraflara ait ürünler üzerinde yapılan incelemede, ürünlerin yaka kesimleri, çiçek, aplike işlem detayları ve aplike çiçek modellerinin farklı olduğu,

sırt detayları, omuz askı formları, çiçek aplike detayları, beldeki fiyonk ve bağlama detaylarının farklı olduğu, davacı şirkete ait ... çoklu tescilin ...sıra numaralı “çocuk elbisesi” tasarımı ile davalı şirkete ait ürünün birbirlerinden ayırt edici nitelik yönünden farklı oldukları, davalı tarafın ürününde kullanılan tül etek kumaşının pliseli olarak çalışılmasının iki modeli birbirinden ayıran bir farklılık olduğu ve modelin maliyetini yükselten bir değer olduğu, kullanılan diğer kumaşlardaki farklılıklarının/benzerliklerin ise iki model arasında belirgin bir farklılığa yol açmadığı,

davaya konu tescilli tasarıma tecavüzün varlığının kanıtlanamadığı kanaatine varıldığından...'' gerekçeleri ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Anılı karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuş ve kanun yolu incelemesi neticesinde İstanbul BAM 16. H.D'nin 2021/770 esas, 2023/173 karar sayılı, 02/02/2023 tarihli ilamı kapsamında; ''...Mahkemece itibar edilen bilirkişi raporuna göre dava konusu tescilli tasarıma tecavüzün varlığı kanıtlanamadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre tecavüzün ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, işbu davadan önce açılan ... 2.FSHHM'nin ... D.İş E. sayılı dosyasında alınan raporda bilirkişi; modeller üzerinde detay farklılıklarının ayırt edicilik özelliği olarak algılanamayacağı yönünde görüş belirtmiştir.

Bu durumda her iki bilirkişi raporu arasında çelişki oluştuğundan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin bu yöndeki istinafının kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması gerekmiştir...'' gerekçeleri ile kararın kaldırılması üzerine dava, mahkememizin 2023/61 esasına kaydedilmiştir.

Anılı Bam ilamı gereğince mahkememizin 21/09/2023 tarihli celsesinde huzurdaki davadan evvel açılan ... 2.FSHHM'nin ...

D.İş sayılı dosyasında alınan rapor ile derdest esas dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu arasında çelişki oluştuğundan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için celse arasında resen seçilecek yeni bir bilirkişi heyetinden ( (tasarımcı, tekstil mühendisi, mali bilirkişi ) rapor alınmasına, istinaf ve Yargıtay uygulaması da dikkate alınarak denetime açık ve karar vermeye elverişli rapor düzenlenmesinin istenilmesine, tasarımın davalı yanca yeni olmadığı iddia edildiğinden tasarımın harcı alem olup olmadığı, yeni ise tasarıma tecavüzün bulunup bulunmadığı,

davacı yanca bildirilen seçim tarzı dikkate alınarak tecavüzün varlığına kanaat getirildiği takdirde mali bilirkişiye HMK'nın 218 ve 278. maddeleri gereğince taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilmesine, bilirkişilerin emek ve mesaisine karşılık 3 (kişi) x 4.000-TL : 12.000-TL ücretin ve tebligat masrafı 300-TL'nin davacı vekili tarafından HMK'nın 324. maddesi gereğince işbu duruşma zaptının tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde mahkeme veznesine depo edilmesine,

aksi halde bilirkişi inceleme talebinden vazgeçilmiş sayılarak dosya kapsamına göre karar verileceği hususunun davacı vekiline tebliğen ihtarına karar verildiği, işbu ihtaratları içerir duruşma zaptının davacı vekiline 27/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği, ara karar gereğince bilirkişi ücreti yatırılmadığından bilirkişi incelemesinin yapılamadığı anlaşılmıştır.

İlerleyen iki celsede bilirkişi ücreti yatırılmadığından davacı vekili HMK'nın 324. maddesi gereğince bilirkişi delilinin ikamesinden vazgeçilmiş sayılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 266/1 maddesi; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir." şeklinde düzenlenmiştir. Dosya kapsamında davacı tarafça ileri sürülen ... tescil numaralı endüstriyel tasarımın, çoklu tasarım tescilinde yer alan 4 sıra numaralı tasarımının davalı tarafça üretilen tasarım ile aynı olup olmadığı, modeller üzerinde detay farklılıklarının ayırt edicilik özelliği olup olmadığının tespiti ile mevcut ise tazminat miktarının hesaplanması teknik ve mali/özel bilgiyi gerektirdiğinden bu hususların ancak bilirkişi incelemesi ile ortaya konulabilecek nitelikte olduğu açıktır.

Dava şartı olmayan ve HMK'nın 324. maddesinde düzenlenen, taraflardan birinin, ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen ve verilen kesin süre içinde yatırılmak zorunda olunan (delil ikamesi için) avansa ilişkin yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi halde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Bu durumda Mahkeme ancak mevcut delil durumuna göre karar verebilecektir.

Delil ikamesi avansının ispat külfetine göre taraflara yükletilmesi gerekmektedir. Delil ikamesi avansının verilen kesin süre içinde yatırılmaması, davanın dava şartı yokluğu ile reddine neden teşkil etmeyecektir. Bu halde tarafın belirtilen sürede delil avansı giderini yatırmazsa dayandığı o delilden vazgeçmiş sayılacağını kabul etmek gerekecektir.

Mahkememizin 21/09/2023 tarihli celsesinde davacı vekiline “ duruşma zaptının tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde 3 (kişi) x 4.000-TL : 12.000-TL ücretin ve tebligat masrafı 300-TL'nin HMK'nın 324. maddesi gereğince depo edilmesine, ''aksi halde bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağına” ilişkin ihtarat davetiye marifeti ile yapılmış olup gerekli delil avansının yatırılmaması karşısında somut olayda HMK'nın 324. maddesine göre bunun yaptırımının, davacının bu delilden vazgeçmiş sayılıp, diğer delillere göre karar verilmesi olacağı tespit edilmiştir.

Davacının tasarıma tecavüzün durdurulması, önlenmesi ve tazminat istemleri ile Bam ilamına konu teknik/özel incelemeyi gerekli kılan çelişkinin giderilmesi yönünden bilirkişi incelemesi yapmanın zorunluluk içermesi karşısında, dosya kapsamında mevcut delil durumuna göre tarafların tasarım/ ürünlerinin yaka kesimleri, çiçek, aplike işlem detayları ve aplike çiçek modellerinin farklı olduğu, sırt detayları, omuz askı formları, çiçek aplike detayları, beldeki fiyonk ve bağlama detaylarının farklı olduğu,

davacı şirkete ait ... çoklu tescilin 4 sıra numaralı “...” tasarımı ile davalı şirkete ait ürünün birbirlerinden ayırt edici nitelik yönünden farklı oldukları, davalı tarafın ürününde kullanılan tül etek kumaşının pliseli olarak çalışılmasının iki modeli birbirinden ayıran bir farklılık olduğu ve modelin maliyetini yükselten bir değer olduğu, kullanılan diğer kumaşlardaki farklılıklarının/benzerliklerin ise iki model arasında belirgin bir farklılığa yol açmadığı, davaya konu tescilli tasarıma tecavüzün varlığının kanıtlanamadığı, aksinin ise dosya kapsamında ispatlanamadığı anlaşılmakla;

sübut bulmayan davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır