İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/289 K.2023/947

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE TALEP

Davacı - karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... Şti. ile davalı şirket arasında imzalanan 16.05.2016 tarihli sözleşme ve eklerindeki detaylara uygun olarak müvekkili şirketin, davalı şirkete ait; ...

Mevkiinde bulunan "..." inşaat işleri kapsamında alt işveren olarak alçıpan tavan ve duvar işleri imalatını yapmayı üstlendiğini, müvekkili şirketin anılan sözleşme doğrultusunda tüm yükümlülükleri yerine getirerek faturalandırmış ve eksiksiz olarak davalıya teslim ettğini, ayrıca bu yapım süresinde davalının sözleşme dışı bazı ek imalat istemlerinde bulunduğunu, bu istemlerde müvekkili firma tarafından eksiksiz olarak yerine getirildiğini, müvekkili firmanın anılan sözleşme gereği üstlendiği tüm imatatları 23.06.2017 tarihinde eksiksiz olarak bitirip davalıya teslim ettiğini,

sözleşme dışı talep edilen ek işler de 19.08.2017 tarihinde eksiksiz olarak bitirilip davalı şirkete teslim edildiğini, müvekkil şirketin davalı işyerine ilişkin SGK kapanış bildiriminde de bu durumu bildirerek yüklendiği işleri resmen tamamladığını,

davalı şirketin bu süreç içinde kısmi ödemeler yapmasına rağmen çeşitli bahanelerle müvekkiline olan borcunun bir kısmını ödemediğini ileri sürerk müvekkili şirketin davalı şirketle yaptığı 16.05.2016 tarihli sözleşmeden ve sözleşme dışı yapılan ek işlerden kaynaklanan alacağından bilirkişi incelemesi sonucu tespit edilecek fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarını saklı tutarak ilk aşamada 50.000,00-TL'nin davalıdan tahsiline, müvekkilinin üstlendiği tüm işin bitirilerek teslim edildiği 19.08.2017 tarihinden itibaren ticari faize, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

davacı vekili bu talebini 28/04/2022 tarihli dilekçesi ile alacak miktarını 134.142,78 TL daha artırarak 184.142,78 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı - karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde özetle.

Davacı taahhüt kapsamındaki işi sözleşme süresinde yerine getirilemediği gibi müvekkili şirket tarafından iyi niyet ile verilen teslim süresi içerisinde de tamamlayamadığından, müvekkili şirketin sözleşmedeki ceza şartlarını uygulamak, tanınan diğer seçimlilik haklarından birini veya bir kaçını kullanmak hakkına sahip olduğunu, 16/05/2016 tarihli Altişveren sözleşmesinin “Cezalar”" başlıklı 48./E maddesine istinaden davacı karşı davalının müvekkili şirkete gecikme cezası ödeme yükümlülüğü bulunduğunu,

davacının işi sözleşmede belirtilen sürede tamamlayamayınca kendinse iyi niyetle işi 16.05.2017 tarihinde teslim etmek üzere süre ek süre tanındığını, ancak davacı karşı davalı bu sürede de işi tamamlayamadığını, davacının işi belirttiği gibi 23.06.2017 tarihinde bırakıp gittiği kabul edildiğinde 39 günlük bir gecikme cezası hesabı yapılacak olup, bu tutar da hesaplandığında 234.000,00 TL'ye (39x6000T1L/gün) tekabül ettiğini, karşı davalının bu tutarı ödemesinin sözleşme gereği olduğunu,

48/E maddesinde “Altişverenden tamamlama tarihinde işleri ikmal edemez veya iş programının ara terminlerine uymaz ise gecikilen her gün için 6.000.-TL. gecikme cezası uygulanacağı” belirtildiğini, Sözleşmenin İşe Başlama ve İş Programı konulu 7.maddesi hükümleri gereğince.

İşveren İşler'in bir bölümünü veya tümünü Altişveren'den alarak Altişveren nam ve hesabına bizzat yapmak ve yaptırmak, İşyerinde bulunan Altişveren'e ait mal ve ekipmanları İşler tamamlanana kadar kullanmak, Sözleşmeyi fesh etmek veya Sözleşmedeki ceza şartlarını uygulamak ya da anılan diğer seçimlilik haklarından birini veya bir kaçını kullanmak hakkına sahip olduğunu, 02.03.2016 larihli ve 16/05/2016 tarihli Altişveren sözleşmesinin 7. maddesine istinaden, davacıya ait olan eksik işleri tamamlanmaması sebebiyle davacı nam ve hesabına 3. Şahıs firmalarına yaptırılan imalatların tamirat ve yapımı bedeli 8.761,13 TL olup,

karşı davalıdan tahsili gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davacının sözleşme kapsamındaki eksik işlerini tamamlatmak üzere karşı davalı nam ve hesabına ... firması ile anlaşılmış; ...

1. ve 2. katta alçıpan duvar ve tavanlarda imalatı yetişmediğinden ... ilave personel alınarak derz bandı ve köşebent imalatları yaptırıldığını, bu imalat karşılığında ... firmasına 4.303,00TL ödendiğini, geri kalan tutarın ise (8.761,13.-TL-4.303.-TL=4.458,13.-TL.); karşı davalı A Blok ve B Blokta zemin katta ve 3. katlarda bulunan körkasaları tamamlamadığından,

profil malzemeleri müvekkili işveren tarafından karşı davalı nam ve hesabına alınarak 3. Şahıs firması olan ... firmasına yaptırmasından kaynaklandığını, taraflar arasında imzalanan şartname gereği malzeme bedellerinin karşı davalı tarafından karşılanması gerekirken kendisinin işi bırakıp gittiğinden müvekkili şirket tarafından karşılandığını, Ayrıca davalının sözleşmeyi gereği gibi ifa etmemesi, sözleşmede belirlenen sürelerde ifa etmemesi, kusurlu olarak ifayı imkânsızlaştırması,

sözleşme kanun ve dürüstlük kuralları gereği üzerine düşen yükümlükleri yerine getirmemesi ve bunlarla sınırlı olmamak üzere sözleşmeye aykırılık halterinde sözleşme keşif bedelinin Yüzde l0'u oranında cezai şart ödeme yükümlülüğü bulunduğunu, davalının sözleşmelerde belirlenen sürelerde sözleşmelerdeki yükümlülüğünü yerine getirmediğinden müvekkili şirketin her iki sözleşmeden kaynaklanan cezai şart talep etme hakkı doğduğunu, 02.03.2016 tarihli sözleşmenin sözleşme keşif bedeli 168.300,00-TL.

16.05.2016 tarihli sözleşmenin sözleşme keşif bedeli ise 1.430.041,00-TL olarak belirlenmiş olup; bu tutarların %10'u oranında cezai şartın müvekkili şirkete ödenmesinin zaruri olduğunu, davacı firmanın sözleşmeler ile taahhüdü altına almış olduğu işin bir kısmını tamamlamadığını, işi geciktirdiğini, yaptıkları imalatlarda hata ve kusurlar bulunduğundan geçici kabul dahi yapılamadığını, müvekkili şirketin davacı Altişveren nam ve hesabına yaptırılacak her türlü masraf ve giderin %15'i kadar ilave hizmet bedelini alma hakkı, ayrıca sözleşmeye aykırılıklar için cezai şart maddesi hükümleri gereğince cezai şartları uygulama hakkı,

tespit edilen gecikme cezasını uygulama hakkı, altişveren'in yükümlülüklerini yerine getirmemesinden ve işin gecikmesinden kaynaklanan her türlü uğradığı veya uğrayabileceği zarar ve ziyanını, daire sahiplerine teslim edilmiş ve oturumu olan dairelerde yapılması gereken her türlü imalat ve daire sahipleri ile 3.kişilere ödeyebileceği ceza ve tazminatları, ödenen tularları ve faizini, Altişveren adma yapılan masrafların ve hizmetlerin bedellerini karşı davalı Altişveren'den alma hakkı, sözleşmedeki diğer cezai hükümleri uygulama hakkı bulunduğunu, Müvekkili şirketin davalıdan sözleşmeden kaynaklanan gecikme cezası, cezai şart ve eksik,

ayıplı ifa nedeniyle uğranılan zararı talep hakkı bulunduğunu, tüm bu tutarların bilirkişilerce belirlenmesi gerektiğinden fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile belirsiz alacak davası ikame etme zaruretleri hasıl olduğunu ileri sürerek davalının sözleşme kapsamında ayıplı ve eksik yaptığı işler nedeniyle uğranılan zarar için ilk aşamada 8.761,13 TL -TL' nin işin teslim tarihi olarak belirlenen 15.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile,

davalının inşaatı geciktirmesi sebebiyle sözleşmenin 48/e maddesinden kaynaklanan gecikme cezası için ilk aşamada 10.000,00 TL'nin işin teslim tarihi olarak belirlenen 15.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, Sözleşmelerin 48. maddesinde düzenlenen Cezai şart alacağından şimdilik 10.000,00-TL. nin işin teslim tarihi olarak belirlenen 15.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, yargılama masrafları ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı - karşı davacı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle. Taraflar arasında 02.03.2016 tarihli ve 16.05.2016 tarihli iki adet sözleşme imzalandığını, müvekkili şirketin asıl işveren olduğu ... projesinde altişveren davacının taahhüdü altında olan A-B blak ve bazaların körkasa imalatları ile B Blok Alçıpan imalatları şartname ve sözleşmeye uygun yapılmadığını, sözleşme süresinde bitirilmediğini, sözleşme kapsamında bulunan imalatlar tamamlanmdığını,

müvekkili şirketin sözleşmede yer alan 20.maddeye istinaden ilave işlerin çıkmasına karşın imalatların yapılmaması ve sözleşme kapsamında bulunan tüm işlerin müvekkili işveren'e teslim edilmeden şantiye sahasından çıkılması nedeniyle müvekkili şirketin ciddi şekilde maddi ve manevi zarara uğradığını, davacı sözleşme kapsamında bulunan taahhütlerini zamanında teslim edemediğini, iş programına uymadığını, iş programındaki ara terminlere uygun çalışmadığını, gecikmeleri telafi edecek çalışmalar yapmadığını, işlerin ve iş programının iyi organize etmediği için müvekkili şirketin kısmen kendi çabaları ile imalatları tamamlamaya çalıştığını,

davacı firmanın sözleşme kapsamlarında bulunan işlerin, şartname ve sözleşmeye uygun imalat yapmadığını, gizli ayıplar daire teslimlerinde ortaya çıkmış olup, bazılarının müvekkili şirket tarafından tamamlandığını ve bazılarının ise içerde daire sahipleri oturduğundan düzeltilemediğini, bu hususların dairelerde çekilen resimler, tanık beyanları ve keşif esnasında gösterilerek ispat edileceğini, davacı işçi ve/veya teknik personel eksikliğinden kaynaklı işleri eksik, ayıp ve kusurlu olarak bırakarak şantiyeden ayrıldığını ve Sözteşmenin 27. maddesine istinaden tamirat ve tadilatlar için personel bırakmadığını ve geçici kabul yapılmadığını,

davacı şirketin sözleşmede belirlenen sürclerde işi tamamlamayınca davacıya iyi niyetle işi 15.05.2017 tarihinde teslim etmesi yönünde yeni bir teslim süresi verildiğini, ancak davacı işi bu tarihte de teslim edemediğini, müvekkili şirketin davacıya gönderdiği maillerle durumun vehametinin ispat edileceğini, davacının işleri bitirmeyince işi tamamlayacak diğer altişverenlerin de işe başlamasının mümkün olmadığını, işin tamamlanmasının geciktiğini, davacının sözleşmede belirtilen sürelerde işi tamamlayamadığı gibi iyi niyetle kendisine verilen işi teslim süresinde de teslim edemediğini,

taraflar arasında imzalarmış bir geçici kabul tutanağı olmayıp, kesin hesap da yapılamadığını, bu sebeple davacının işi eksiksiz şekilde müvekkili şirkete teslim ettiği beyanlarının yerinde olmayıp, ispata muhtaç olduğunu, cari hesaplar nezdinde davacının müvekkili şirketten hiçbir alacağının kalmadığını, davacıya sözleşme kapsamındaki ve ilave işler anlamında tüm alacaklarının ihtirazi kayıtsız olarak ödendiğini, davacı firmanın yaptığı ayıplı ve kusurlu imalatlar sebebiyle müvekkili şirketi daire teslimleri süreçlerinde ve zamanla ortaya çıkan ayıplar nedeniyle ciddi maddi ve manevi şekilde zarara uğrattığını,

bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı - Karşı Davalı vekilinin Karşı Davaya Cevap Dilekçesinde Özetle.

Davalı/karşı davacı şirketin işin teslim tarihinden itibaren bir yıl geçmiş olmasına rağmen ayıplı ve eksik işler ile ilgili olarak hiçbir fiili ve hukuki girişimde bulunmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kanunlarda bu halde yapılacak işlemlerin neler olduğunun açıkça gösterildiğini, davalının hakkında alacak davası açılması üzerine bu iddialarda bulunduğunu, emredici nitelikteki hak düşürücü sürelere uyulmadığından bu durumun hukuka aykırı olması yanısıra hem de iddiaların gerçek dışı olduğunu hem de davacının kötü niyetli olduğunu açıkça gösterdiğini,

dosyaya sundukları e mail yazışmalarından yükümlülüklerinde bir gecikme olmadığının açıkça anlaşılacağını, ilk sözleşmenin kör kasa imalatına ilişkin, ikinci sözleşmenin ise alçıpan işlerine ilişkin olduğunu, işlerin sözleşme ve şartnamelere uygun olarak eksiksiz tamamlanıp teslim edildiğini, alacaklarının ikinci sözleşmeden ve işlerden kaynaklandığını, işlerin bitirilemediği ve ayıplı yapıldığına ilişkin tüm iddialarının gerçekdışı ve kötü niyetli olduğunu, kök kasa işlerinin ikinci sözleşmeden çok daha önce sorunsuz olarak bitirilip teslim edildiğini,

alçıpan işlerinde kaba inşaatın bitiminde alçıpan kostrüksiyonları yapılıp diğer mekanik ve elektrik işlerinin bitirilmesi beklendiğini, tüm açıklanan diğer ince işler bitirildikten sonra alçıpan işinin ikinci ve son aşamasının tamamlandığını, müvekkilinin ilk aşamayı tamamlayarak diğer alt yüklenicilerin mekanik ve elektrik işlerini tamamlamasını beklediğini, bu yüklenicilerin işlerini bitirdiği tarihten itibaren de süresinden önce tüm edimlerini yerine getirdiğini, tüm işlerin ve sürecin davalının bilgisi dahilinde tamamlandığını ve sürenin aşılmadığını, aksine diğer alt yüklenicilerin gecikmesi nedeniyle zarara uğradıklarını,

kendilerinden sonra boyacıların işlerine başladıklarını, bu nedenle sadece boyacıların beklemelerinin söz konusu olacağını, ancak böyle bir durumunda söz konusu olmadığını, kendilerinden kaynaklı bir gecikme bulunmadığını, davalının davacıya yönelik iddialarının gerçek olmadığını kendilerinden ek iş istemelerinin de gösterdiğini, çalışması beğenilmeyen, zamanında işini bitirmeyen bir yükleniciden sözleşme dışı ek iş talebinde bulunulmasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve davalının kötü niyetini gösterdiğini, cevap dilekçesinde eksik ve ayıplı olduğu 9 maddede sıralanan iddialarında gerçek dışı veya çarpıtılarak aktarıldığını,

davalının keyfi olarak ve hiç gerekmemesine rağmen fahiş ve gerçekdışı rakamlarla diğer yüklenicilere iş yapılmış gibi göstererek müvekkilinin hakkedişlerinden fahiş kesintiler yaptığını, müvekkilinin bu kesintilere o an önce ödeme alabilmek uğruna katlandığını, aksi halde ödeme sürecinin uzamasının müvekkili için katlanması mümkün olmayacak zararlara yol açabileceğini, dava dışı alt yüklenicilere yaptırıldığı ileri sürülen bazı işlerin davalının üretim sürecinde uygulama projesini hazırlama süresini beklemeden fahiş olarak başka yüklenicilere verdiği işler olduğunu, bu haksız uygulamaların kesintisinin de yapıldığını,

açıklanan nedenle davacının alacaklı olduğu iddiasının hiçbir dayanağının bulunmadığını, davalının kötü niyetli olduğunun bir örneğinin de “B kule 35. Kattaki yangın merdiveninde bulunan şaftın önündeki alçıpanın kapatılmadığına” ilişkin olduğunu, binlerce metre kare iş yapılan bir işte, yarım günü almayacak, birkaç metrelik bir alana ilişkin iddianın hem gerçekdışı hem de kötü niyetli olduğunu, sözleşmelere konu tüm dairelerin satıldığını ve halen de kullanıldığını, ayıp ve eksik iş iddialarının bu nedenle de gerçek dışı olduğunu, açıklanan nedenlerle ayıp,

eksik veya geç üretim gibi gerçekdışı nedenlerin tümünün davalının kötü niyetli ve borcunu ödememek için ileri sürdüğü iddialar olması karşısında davalının herhangi bir zarar veya cezai şart isteyemeyeceğini belirterek, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

...A.Ş Alt İşveren Hakediş Raporu ... Projesi, taraflar arasında imzalanan sözleşme, e-posta yazışmaları, mahallinde yapılan keşif, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE

Davacı tarafından açılan dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 1-Asıl dava yönünden; Davacının üstlendiği ... Projesi inşaat işleri kapsamında alt işveren olarak alçıpan, tavan ve duvar işleri imalatı nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, tarafların sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirip getirmedikleri, davacının imalatları şartnameye ve sözleşmeye uygun yapıp yapmadığı, imalatları süresinde bitirip bitirmediği, sözleşme kapsamında bulunan imalatların tamamlanıp tamamlanmadığı, 2-Karşı dava yönünden; Karşı davacının karşı davalıdan sözleşmenin süresinde tamamlanmamasından dolayı gecikme cezası, eksik ve ayıplı işlerden dolayı tazminat, sözleşme gereği cezai şart alacağı talep edip edemeyeceği hususlarındadır.

I- Mahkememizce mahallinde keşif yapıldıktan sonra tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlenmesi için dosya İnşaat Mühendisi ...ve Mali Müşavir ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi raporu ile, her iki tarafın ticari defterlerinde, davalının davacıya dava tarihi itibarı ile 136.546,47 TL borçlu olduğu, davalı ile dava dışı ...

Firması arasında davalı tarafın cevap dilekçesinde bahsettiği 4.303,00 TL tutarındaki imalatlara mahsus dava dışı firmanın düzenlemiş olduğu fatura bulunmadığı, davalı ile dava dışı ... Ltd. Şti.arasında davalı tarafın cevap dilekçesinde bahsettiği 4.458.13 TL tutarındaki imalatlara mahsus dava dışı firmanın düzenlemiş olduğu fatura bulunmadığı, taraflar arasında imzalanmış, 02/03/2016 tarih, ... nolu, Kör Kasa İmalatı İşleri konulu “...

Sözleşmesi” ile “...Şartnamesi ve Çelik Konstrüksiyon İşyeri Teknik Şartnamesi”nin, 16/05/2016 tarih, ... nolu, Alçıpan Bölme Duyar İmalatları konulu “...Altişveren Sözleşmesi” ile “...Teknik Şartnamesi ve Tarifi”nin " bulunduğu, taraflar arasında e-posta yazışmaları yapıldığı, davalı-karşı davacı tarafından eksik ve hatalı olduğu beyan edilen işlerin giderilmesine (tamiratlarına) ilişkin dava dışı ...firması ile imza altına alınan tutanak, resim ve yapılan işlerin ödemesine ilişkin hakediş belgesi bulunduğu, Kör Kasa ve Alçıpan Bölme Duvar İşleri için düzenlenmiş hakediş ve hakedişler için düzenlenmiş fatura bulunduğu,

davacı-karşı davalı firma tarafından dava dışı ... Firmasından alınmış teklif mektubu bulunduğu, davacı -karşı davalı firma tarafından yapılan ilave imalatlara ilişkin “İlave İmalat Tespit” tutanakları bulunduğu tespit edilmiş, Mahallinde keşfen yapılan inceleme ile, ... İlçesi ... Mevki'nde bulunan ... projesinde.

B Blok “Acil Çıkış” merdiven kovası 35.katta şaft bacaları ön cephelerinin alçıpan paneller ile kapatılmamış olduğu, B Blok 14.kat, 164 nolu dairede ada mutfak davlumbaz borusu kapatma sacı (kutusu)'nın asma tavan alçıpan plakasında oluşan çok küçük çaplı sehim nedeni ile alçıpan plakayı tam olarak karşılamaması (yüzeye oturmaması), davlumbaz sacı (kulusunun) iki kenarı arasında oluşan minimal kot farkı nedeni ile davlumbazın eğik durduğu,

B Blok 13.kat, 153 nolu dairede daire giriş kapısının sağ tarafında, bitişik komşu daire ile ortak olan alçıpan blok duvarın alçı saten sıvalı ve boyalı yüzeyinde küçük çaplı bir dalgalanma görüldüğü dalgalanma nedeni ile süpücelikte duvar ile arasında yer yer boşluklar görüldüğü, B Blok 3.kat, 65 nolu dairede alçıpan asma tavanda oluşan sehim nedeni ile yangın sistemine ait asma tavan alçıpan plaka kalırılığı içerisinde kalmış olduğu,

A Blok baza kısmında pencere çerçeve montajlarının yapıldığı kör kasaların zemine yer yer ankraj, yer yer plaka ve somunlu şekilde sabitlenmiş, kör kasa yan ve üst kenarlarının duvar içerisine sabitlenmemiş, kör kasa ile duvar arasında kalan boşlukların doldurulmamış, kör kasaların zemine sabitlenen ayakların, kör kasa imalatındaki kaynaklı kısımlar ile iç yüzlerde yer yer olmak üzere antipas boyalarda imalat ve montaj sırasında oluşan eksikliklerin, bozulmaların giderilmemiş, onarılmamış olması sebebi ile paslanmaların başlamış olduğu tespit edilmiştir.

İlk bilirkişi kök raporu ( 09.04.2019 tarihli) ve örtüşen ek raporda özetle,

-Taraflar arasında 02/03/2016 tarihinde imzalanan ... nolu, 163.300,00 TL. Keşif bedelli, iş süresi 152 gün, işe başlama tarihi 03/03/2016, iş bitim tarihi 01/08/2016 olan “...” işinde. 1 Nolu Hakediş'in ... Nolu Hakediş'in ...Nolu Hakediş'in ...

Nolu Hakediş'in ...Nolu Hakediş'in...Nolu Hakediş'in 25/03/2017 tarihi itibari ile düzenlendiği, iş bitim tarihine en yakın tarih olan ...veya iş bitim tarihi olan 01/08/2016 itibari ile hakediş düzenlenmemiş olduğu, iş bitim tarihi olan 01/08/2016 dikkate alındığında bu tarihe yakın düzenlenmiş 25/06/2016 düzenleme tarihli 3 Nolu Hakedişte İmalat toplam tutarının “Sözleşme ve İlave İş” olarak KDV hariç 68.812,48 TL, 25/08/2016 düzenleme tarihli 4 Nolu Hakedişte İmalat toplam tutarının “Sözleşme ve İlave İş” olarak KDV hariç 106.846,68 TL, İlave iş bedeli tutarı olan 17.106,07 TL için ilave edilmesi gereken iş süresinin yaklaşık 16 gün,

iş bitim tarihinin 17/08/2016 olacağı; bu durumda 25/08/2016 tarihinde düzenlenen A nolu hakedişteki imalat toplam tutarı olan KDV hariç 106.846,68 TL dikkate alındığında, 02/03/2016 tarihinde imzalanan ... nolu, 168.300,00 TL keşif bedelli işin %63,49'unun tamamlanmış olduğu, 25/09/2016 tarihinde düzenlenen 5 nolu hakedişteki imalat toplam tutarı olan KDV hariç 131.816,19 TL dikkate alındığında, 02/03/2016 tarihinde imzalanan ... nolu, 168.300,00 TL keşif bedelli işin %78,32'sinin tamamlanmış olduğu,

25/03/2017 tarihinde düzenlenen 6 nolu hakedişteki imalat toplam tutarı olan KDV hariç 178.976,45 TL dikkate alındığında, 02/03/2016 tarihinde imzalanan ... nolu, 168.300,00 TL keşif bedelli işte İlave iş bedeli toplam tutarı olan 19.006,75 TL ilave edildiğinde Toplam tutarın 187.306,75 TL olacağı, işin %95,55'inin tamamlanmış olduğu, İlave iş bedeli tutarı olan 19.006,75 TL'den en son düzenlenen 5 nolu hakedişte 17.106,07 TL için ilave iş için iş süresine ilave edilmesi gereken sürenin edilmesi yaklaşık 2 gün, iş bitim tarihinin 19/08/2016 olacağı.

Davalı-karşı davacı firma tarafından söz konusu sözleşmenin iş bitim tarihinin verilen ek süre ile 16/05/2017 olarak belirlenmiş olduğu, İş bitim tarihi olan 19/08/2016 ile iş bitim tarihi olan 6 nolu hakedişin düzenlendiği 25/03/2017 tarihi arasında 218 gün'lük bir gecikmenin meydana gelmiş olacağı, 02/03/2016 Tarihinde imzalanan ... nolu Kör Kasa İmalatı Sözleşmesinin “Cezalar” başlıklı 48.maddesinin (e) bendinde belirlenen hergün için 1.000,00 TL gecikme cezası uygulandığında 218.000,00 TL olacağı,

İşin keşif bedeli nin ilave işler ile birlikte 178.976,45 TL olduğu göz önüne alındığında günlük gecikme cezası bedeli toplamının işin keşif bedelinden daha fazla olduğu, Ayrıca davalı-karşı davacı tarafından söleşmenin 48,maddesinin “Sözleşmeye Aykırılıklar İçin Cezai Şart“ bendine göre de talep ettiği “Keşif Bedelinin %10 kadar cezai şart” uygulandığında 17.897,65 TL ilave bir cezai şart bedeli ortaya çıkacağı ve toplam olarak ödenecek ceza bedelinin 235.8978,00 TL ye ulaşacağı, hiç bir ceza bedelinin işin keşif bedeli yada keşif bedelinden daha fazla bir miktarda olmasının,

bu şartlarda bir sözleşme imzalanmış olsa da söz konusu olamayacağı, cezai şartların sözleşeme bedellerinin belli bir yüzdesi oranında belirlenmesi ve belirli bir süre için uygulanması gerektiği, belirlenen bu süre sonunda alt yüklenici tarafından işin tamamlanmaması durumunda işveren tarafından sözleşmenin fesh edilerek altyüklenicinin tasfiye kabulü ve tasfiye kesin hesabının yapılması gerektiği, cezai şart uygulasında ise;

iş teslim süresi sonunda yapılacak tespit ile belirlenecek imalat miktarının Keşif (sözleşme) bedelinden düşülerek bakiye bedel üzerinden uygulanması gerektiği, Hakedişler incelendiğinde davalı-karşı davacı işveren tarafından sözleşmenin 48.maddesinde belirlenen hükme göre ilgili ceza kesintilerinin ara hakediş bazında yapılmamış olduğunun anlaşıldığı, Ayrıca davalı-karşı dayacı işveren tarafından İşin iş programına göre gecikmeye girdiğine dair davacı-karşı davalıya 25/04/2017 tarihinde posta ve yazı şeklinde yapılan tebliğler hariçinde iş programına uyulmadığı gecikmeye girildiği ekinde ikaz yazısı, Noter ihtarı gönderilmediği,

iş bitim tarihi itibari ile Noter veya Mahkeme tespiti yaptırılmadığı, hakediş düzenlemesi yapılmadığı, süre uzatımı verildiğine dair yazılı tebliğde bulunulmadığı, Sözleşmeden doğan denetim hakkının imalatların yapıldığı tarihlerde gerekli, yeterli ve özenli bir şekilde kullanılmadığı, yapılan kusurlu ve eksik imalat hedellerinin uygun olduğu kabul edilerek ara hakedişlere dahil edilerek ödendiği, Altyüklenici talepte bulunmadığından Geçici kabulun yapılacağı gün belirlenerek alt yüklenicinin geçici kabulde hazır bulunması, bulunmadığı taktirde yokluğunda kabul yapılacağı tebliğ edilerek bildirilmediği,

Alt yüklenicinin yokluğunda (yada hazır bulunması halinde) eksik ve kusurlar tespit edilerek tek tek belirlenen eksik ve kusurları her biri için yapılmadığı taktirde kesilecek bedeller belirlenerek, tespit edilen tüm işlerdeki eksik ve kusurların giderilmesi için yeterli makul bir süre verilmemiş olduğu, Davacı-karşı davalı altişveren tarafından gerekçeleri belirtilerek “Süre Uzatım” tetebinde bulunulmadığı, İşin tamamlandığına dair Noter yeya Mahkeme tespiti yaptırılmadığı,

-Taraflar arasında 16/05/2016 tarihinde imzalanan ...nolu, 1.430.041,00 TL Keşif bedelli, iş süresi 230 gün, işe başlama tacihi 16/05/2016, iş bitim tarihi 31/12/2016 olan “...” işinde 1 Nolu Hakediş'in ... Nolu Hakediş'in 25/07/2016 3 Nolu Hakediş'in ...Nolu Hakediş'in ... Nolu Hakediş'in ... Nolu Hakediş'in ... Nolu Hakediş'in ... Nolu Hakediş'in ... Nolu Hakediş'in ... Nolu Hakediş'in ...

Nolu Hakediş'in 25/04/2017, tarafların imzalarının bulunmadığı taslak şeklinde hazırlanmış olan 12 Kesin Hesap Nolu Hakediş'in 25/10/2017 tarihi itibari ile düzenlendiği, İş bitim tarihine en yakın tarih olan 25/12/2016 itibari ile 7 nolu hakedişin düzenlendiği, iş bitim tarihi olan 31/12/2016 itibari ile hakediş düzenlenmemiş olduğu,

İş bitim tarihi olan 31/12/2016 dikkate alındığında bu tarihe yakın düzenlenmiş 25/12/2016 düzenleme tarihli 7 Nolu Hakediş'te İmalat toplam tutarının “Sözleşme + İlave İş” olarak KDV hariç 877.252,64 TL, İlave iş bedeli tutarı olan 52.070,82 TL için ilave edilmesi gereken iş süresinin yaklaşık 8 gün, iş bitim tarihinin 09/01/2017 olacağı; bu durumda 25/12/2016 tarihinde düzenlenen 7 nolu hakedişteki imalat toplam tutarı olan KDV hariç 887.252,64 TL dikkate alındığında, %62,04'ünün tamamlanmış olduğu,

25/04/2017 tarihinde düzenlenen 11 nolu hakedişteki imalat toplam tutarı olan KDV hariç 1.186.488.73 TL dikkate alındığında, 16/05/2016 Tarihinde imzalanan ...nolu, 1.430,041.00 TL keşif bedelli işin %82,97'nin tamamlanmış olduğu, 25/04/2017 tarihinde düzenlenen 11 nolu hakedişteki imalat toplam tutarı olan KDV hariç 1186.488.73 TL dikkate alındığında, 16/05/2016 tarihinde imzalanan ... nolu. 1.430,041.00 TL.

Keşif bedelli işte ilave iş bedeli toplam tutarı olan 80.341.,59 TL ilave edildiğinde toplam tutarın 1.510.382,59 TL olacağı, işin %78,56'sının tamamlanmış olduğu, ilave iş bedeli tutarı olan 80.341,59 T'den 25/12/2016 tarihinde düzenlenen 7 nolu hakedişte 52.070,82 TL için ilave iş bedeli minha edildiğinde bakiye 28.270,77 TL ilave iş için iş süresine ilave edilmesi gereken sürenin edilmesi yaklaşık 5 gün, iş bitim tarihinin 15/01/2017 olacağı.

25/10/2017 taribinde düzenlenen tarafların imzasının bulunmadığı 12 Kesin Hesap nolu taslak hakedişteki imalat toplam tutarı olan KDV hariç 1.262.328,43 TL dikkate alındığında.

16/05/2016 Tarihinde imzalanan ... nolu, 1430.041,00 TL Keşif bedelli işin % 88.27'sinin tamamlanmış olduğu, 25/10/2017 tarihinde düzenlenen 12 Kesin Hesap nolu hakedişteki imalat toplam tutarı olan KDV hariç 1.262.328,43 TL dikkate alındığında ilave iş bedeli toplam tutarı olan 87.854,83 TL ilave edildiğinde toplam tutarın 1.517.895,83 TL olacağı, işin %94,83'ünün tamamlanmış olduğu,

İlave iş bedeli tutarı olan 87.854,83 TL'den 25/12/2016 tarihinde düzenlenen 7 nolu hakedişte 80.341,59 TL için ilavc iş bedeli minha edildiğinde bakiye 7.513,24 TL ilave iş için iş süresine ilave edilmesi gereken sürenin yaklaşık 1 gün, iş bitim tarihinin 16/01/2017 olacağı, davalı-karşı davacı firma tarafından söz konusu sözleşmenin iş bitim tarihinin verilen ek süre ile 16/05/2017 olarak belirlenmiş olduğu,

davalı-karşı firma tarafından ek süre verilerek iş bitim tarihi olarak 16/05/2017 olarak belirlenmemiş olsa idi iş bitim tarihi olan 16/01/2017 ile iş bitim tarihi olan 11 nolu hakedişin düzenlendiği 25/04/2017 tarihi arasında 99 gün'lük bir gecikmenin meydana gelmiş olacağı, 16/05/2016 Tarihinde imzalanan ... nolu ”Alçıpan Bölme Duvar İmalatları” Sözleşmesinin “Cezalar” başlıklı 48.maddesinin (e) bendinde belirlenen hergün için 6.000.00 TL. gecikme cezası uygulandığında 594.0900,00 TL olacağı,

İşin keşif bedelinin ilave işler ile birlikte 1.517.895,83 TL olduğu göz önüne alındığında günlük gecikme cezası bedeli toplamının işin keşif bedelinin yüzde 39'una karşılık geldiği, Ayrıca davalı-karşı davacı tarafından sözleşmenin 48.maddesinin “Sözleşmeye Aykırılıklar İçin Cezai şart bendine göre de talep ettiği “Keşif Bedelinin %10 kadar cezai şart” uygulandığında 151.789,58 TL ilave bir cezai şart bedeli orlaya çıkacağı ve toplam olarak ödenecek ceza bedelinin 745.789,58,00 TL ye ulaşacağı ve işin keşif bedelinin %49'una karşılık geldiği,

İşin keşif bedelinin yarısı kadar olmasının bu şartlarda bir sözleşme imzalanmış olsada söz konuşu olamayacağı, Cezai şartların, Sözleşme bedellerinin belli bir yüzdesi oranında belirlenmesi ye belirli bir süre için uygulanması gerektiği, belirlenen bu süre sonunda alt yüklenici tarafından işin tamamlanmaması durumunda işveren tarafından sözleşmenin fesh edilerek altyüklenicinin tasfiye kabulü ve tasfiye kesin hesabının yapılması gerektiği, Cezai şart uygulamasında ise iş teslim süresi sonunda yapılacak tespit ile belirlenecek imalat miktarının Keşif (sözleşme) bedelinden düşülerek bakiye bedel üzerinden uygulanması gerektiği,

Hakedişler incelendiğinde davalı-karşı dayacı işveren tarafından sözleşmenin 48 maddesinin (F) bendinde belirlenen hükme göre ilgili ceza kesintilerinin hakediş bazında yapılmamış olduğunun anlaşıldığı, Ayrıca davalı-karşı davacı işveren tarafından posta ve yazı şeklinde yapılan tebliğler haricinde iş programına uyulmadığı, gecikmeye girildiği eklinde ikaz yazısı, Noter ihtarı gönderilmediği, iş bitim tarihi itibari ile Noter veya Mahkeme tebliğde bulunulmadığı,

sözleşmeden doğan denetim hakkının imalatların yapıldığı tarihlerde gerekli, yeterli ve özenli bir şekilde kullanılmamış, yapılan kusurlu ve, eksik imalat bedellerinin uygun olduğu kabul edilerek hakedişlere dahil edilerek ödendiği, Altyüklenici talepte bulunmadığından Geçici kabulun yapılacağı gün belirlenerek alt yüklenicinin geçici kabulde hazır bulunmaşı, bulunmadığı taktirde yokluğunda kabul yapılacağının bildirilmediği, Alt yüklenicinin yokluğunda (yada hazır bulunması halinde) eksik ve kusurlar tespit edilerek tüm işlerdeki eksik ve kusurların giderilmesi için yeterli makul bir süre verilmemiş olduğu,

davacı-karşı davalı altişveren tarafından gerekçeleri belirtilerek “Süre Uzatım” talebinde bulunulmadığı, işin tamamlandığına dair Noter veya Mahkeme tespiti yaptırılmadığı, Geçici kabul yapılmasının talep edilmemiş olduğu,

-Belge ve tanık ifadelerinden her iki işin de davalı tarafından verilen ek süre sonu olan 16/05/2017 tarihi itibari ile tamamlanmış, tespit edilen eksik, noksan, kusurlu, hatalı ve ilave işlerin tamamlanması için davacı- karşı davalının şantiyeyi terk ettiği beyan edilen 23/06/2017 tarihine kadar çalışmalarına devam ettiğinin anlaşıldığı, davalı-karşı davacı tarafından davacı-karşı davalıdan gecikme cezası ile cezai şart bedellerinin talep edilemeyeceği, dava dışı ...frması hakedişlerine dahil edilen eksik işe ait 4.303.00 TL'nin sözleşmenin 48.maddesi gereği 4.948,45 TL olarak talep edebileceği, ... firmasına yaptırıldığı beyan edilen eksik işe ait 4.458,13 TL'nin ödemeye esas bir belge mevcut olmadığından talep edilemeyeceği,

-Davacı-karşı davalı'nın tarafların imzaları bulunmayan 12 Kesin Hesap nolu hakediş'e göre, KDV ve diğer kesintiler hariç yaklaşık 75.840,00 TL ilave bir alacağı bulunduğunun görüldüğü, “Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi" nin geçici kabul ve teslim ile ilgili “Kabul İşlemleri" başlıklı 41. Maddesi hükümleri doğrultusunda 72.065,00 TL nesafet bedeli kesilerek yapıları işlerin kabulünün mümkün olabileceği,

- Sözleşmeye konu heriki iş için dosyasına sunuları tarafların imzalarının olduğu hakedişler ile imza bulunmayan hakediş dikkate alındığında davacı-karşı davalı tarafından yapılan imalat bedeli karşılığının 02/03/2016 Tarih, “...” nolu “Kör Kasa İmalatları” konulu işte 178.976,45 TL, 16/05/2016 Tarih, “...” nolu “Alçıpan Bölme Duvar İmlatları” konulu işte 1.262.328,43 TL Toplam 1.441.304.88 TL olacağı beyan edilmiştir.

II- İlk kök ve örtüşen ek raporlar temas ettikleri konular bakımından ayrıntılı ve açıklayıcı ise de, eksik bırakılan konuların varlığı ve her iki tarafın ilk kök ve ek raporlara itirazı üzerine aldırılan Mali Müşavir ...ve İnşaat Mühendisi ... tarafından düzenlenen İkinci bilirkişi raporunda, Davacı/Karşı Davalı Açısından: 1-Davacı taraf Metalform'un, sözleşmeler kapsamında yapmış olduğu imalatlar için geçici kabulden 1 yıl sonra ödenmek üzere davalı ... tarafından yapılan %10 teminat kesintisi olan 136.546,47 TL'lık alacağının,

2-Davalı taraf ... tarafından hazırlanan fakat davacı Metalfarm tarafından henüz onay görmemiş kesin hesap niteliğindeki 12 no.lu son hakediş bedeli olan 89.490,85 T'L den kdv ve sair kesintiler yapıldıktan sonra 47.596,31 TL'nin davacı tarafa ödenmesinin gerektiği, bu durumda davacı/karşı davalının 184.142,78 TL davalı karşı davacıdan alacaklı olduğu,

Davalı/ Karşı Davacı Açısından: 3-Davalı/karşı davacı tarafın, 02.03.2016 tarihli ve 16.05.2016 tarihli Altişveren Sözleşmesinin 7.maddesi kapsamında eksik işlerin davacı tarafından tamamlanmaması karşısında B kule 1. ve 2. katta alçıpan duvar ve tavanlarında imalat yetişmediğinden saten alçı ve boya işleri ... firmasına yaptırılma karşılığı 4.303.-TL ile A ve B blok zemin kat ve 3. katlarda körkasa imalatları tamamlanmadığından ... firmasına yaptırılma karşılığı 4.458,13 TL 'nın toplamı olan 8.761,13 TL alt işverenden alacaklı olduğu,

4-Eksik ve kusurların gizli ayıp sayılamayacağından ve de gecikme cezalarının periyodik hakedişlerden peyderpey kesilmesi gerektiği halde kesilmediğinden gecikme, cezai şart ve nefaset kesilmesinin uygun olamayacağı. Sonuç olarak Davacı ... Firmasının, Davalı ... Firmasından 184.142,78 TL— 8.761,13 TL = 175.381,65 TL alacağının olacağı beyan edilmiştir.

III- İlk kök ve örtüşen ek rapor ile ikinci rapor arasındaki farklar ve çelişkiler karşısında İnşaat Mühendisleri ..., ... ve ...'dan oluşan üçlü heyetten aldırılan raporda, 09.04.2019 tarihli Kök Raporda tespit edilen ayıplar dışında kalan ayıpların, öncelikle ispata muhtaç bulunduğu belirtilerek, ayrıca, şu hususlara değinilmiştir:

-İşlerin Kontrolü başlıklı Sözleşme - m.12’ de, özetle " İş süresince, iş Yerinde; hem Yapı Denetime ait Kontrollük, hem de İşveren’ e ait Kontrol Elemanı bulunacaktır. Kontrolluk görevinde bulunan fen adamları, her zaman İŞ’ in; proje, sözleşme ve eklerine uygun olup olmadığını denetleyebilir ...

İşveren yetkililerinin; eksik kötü veya kusurlu bulduğu sözleşme kapsamı imalatları, Altişveren belirtilen süre içerisinde ve tüm masrafları kendisine ait olmak üzere; yıkıp söküp ya da demonte edip, uygun bir şekilde yeniden yapacaktır … " şeklinde kararlaştırılan hususlardan, Davalı - k. Davacı - işveren’ in, dava konusu imalatları gerçekleştiren Davacı - k. Davalı - Demirform üzerinde tam kontrol ve denetim yetkisinin bulunduğu, ayrıca Davalı - k.

Davacı - ... tanıklarından. Teknik Ofis Şefi - ... ve Mimar - ...’ nın ifadelerinin de; kontrol ve denetim yetkisine ilişkin söz konusu tespitleri teyit eder nitelikte bulunduğu görülmüştür. Son olarak 4706 sayılı Yasa kapsamında dava konusu imalatların, Yapı Denetim Kuruluşu tarafından da denetlendiği anlaşılmaktadır. Buradan hareketle, Davalı - k. Davacı - ... teknik personeli ile yasa gereği zorunlu denetim gerçekleştiren...

Kuruluşunun; kontrol & denetim sorumluluklarını yerine getirmeyerek, iddia olunan bir kısım ayıplı işlere neden oldukları değerlendirilmiştir.

-Öte yandan, 09.04.2019 tarihli Kök Raporda tespit edilen ayıpların; basit bir muayene ve çıplak gözle kolayca tespit edilebilecek Açık Ayıplar niteliğinde bulundukları değerlendirilmiştir. Son olarak, 25.04.2017 tarihli iletide ".

Sözleşme gereği, 30.12.2016 tarihinde teslim edilmesi gereken işlerin, anahtar teslim halinde tamamlanarak, en geç 15.05.2017 tarihinde teslimi için gerekli önlemlerin alınması … aksi taktirde her türlü zararları tazmin hakkı saklı kalmak kaydıyla, sözleşme - m.48.E gereğince, gecikme cezası uygulanacağı … " yazılı ifadeler ile 18.05.2017 tarihli iletide ".

25.04.2017 tarihli yazımıza istinaden, 15.05.2017 tarihine kadar verilen ek süreye rağmen, 15.05.2017 tarihinde işlerin tamamlanamadığının tespit edildiği. Sözleşmeden kaynaklanan her türlü zararları tazmin hakkı saklı kalmak kaydı ile son kez ihtar ederiz …" yazılı ifadelerle, Davalı - ...’ nın, gecikme konusunda genel ifadelerle, Davacı - k.

Davalı - ...’ u uyardığı, buna karşılık Davalı - ...’ ya gönderilen 18.05.2017 tarihli cevabi iletide ise "… normal şartlarda altı ayda tamamlanması öngörülen işlerin, şantiyedeki elektrik ve mekanik tesisat işleri ile cephe montajlarının tamamlanamaması nedeniyle, bu güne kadar uzadığı.

18.05.2017 tarihli yazıda, işlerin 15.05.2017 tarihinde tamamlanamadığının belirtildiği … şu anda tek işimiz olan asansör önü kapamaları için, belirlediğiniz başlama tarihi 17.05.2017 iken, söz konusu imalatlar 15.05.2017 tarihinde nasıl teslim edebilir ? … >> hususlarına yer verildiği görülmüştür.

Davalı - ... tarafından gönderilen ihtarlardan; hangi imalat kalemlerinde ne tür ayıplar bulunduğu hususunun anlaşılamadığı; ayrıca gecikme bulunduğu iddia edilen işlerin yer aldığı mahallerin, öncelikle alanda çalışan diğer taşeronlar tarafından zamanında tamamlanıp tamamlanmadığı ve çalışmaya elverişli bir durumda, Davacı - k. Davalı’ ya teslim edilip edilmediği hususunun ispata muhtaç bulunduğu, ayrıca Davalı - k.

Davacı - ...' nın; öncelikle varlığını iddia ettiği eksik - ayıplı imalatları ayrıntılı bir şekilde belirlemesi; bilahare makul ve yeterli bir süre de vermek suretiyle, Davacı - k. Davalı’ dan, tespit edilen ayıpların giderilmesi talebinde bulunması ve verilen süreye rağmen ayıpların giderilmemesi halinde ise Davacı - Karşı Davalı - Demirform nam ve hesabına söz konusu ayıpların, 3. Şahıslara yaptırabileceği değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, Davalı - Karşı Davacı - ... personeli ve Yapı Denetim Kuruluşu personelinin, kontrol & denetim sorumluluklarını yerine getirmemesinden kaynaklanan eksik & ayıplı işler maliyetlerinin. Davacı - Karşı Davalı - Demirform’a yükletilemeyeceği değerlendirilmiştir.

- İlave İmalatlar Bakımından, 26.07.2016 tarihi ile 07.06.2017 tarihleri arasında, taraf temsilcileri tarafından imzalanmış toplam 27 adet İlave İmalat Tespit Tutanağı düzenlendiği ve sonuç olarak sözleşme dışı - İlave İmalatlar kapsamında;

[ = 306 usta yevmiyesi ( 120 TL / gün - usta ) + 296 yardımcı eleman yevmiyesi ( 100 TL / gün - yardımcı elemen ) + malzeme vs. karşılığı, KDV hariç 10.884,89 TL ] tutarında iş yapıldığı hususunun taraflarca kayıt altına alındığı ( ayrıca, T28 - T29 ve T30 nolu Tutanaklar da dosyasına sunulmuş olmakla birlikte, gerek fiyatlandırılmamış olması ve gerekse taraflarca imzalanmamış olması nedeniyle, hesaplamalarda dikkate alınmamıştır. ) görülmüştür.

Ancak, Davalı - Karşı Davacı - ...’ nın, 04.03.2019 tarihli beyan dilekçesinde belirttiği açıklamalar ve itirazlar incelenmiş ve sonuç olarak : ( 4 ) nolu Tutanak olarak adlandırılan Tutanak ile kayıt altına alınan 62 usta + 62 yardımcı eleman yevmiyesinin, ( 5 ) nolu Hak edişte hesaplamalara dahil edildiği ve ilave imalatlar kapsamında Davacı - Karşı Davalı tarafından mükerrer olarak talep edildiği, ( 2 ) nolu Tutanak olarak adlandırılan Tutanak ile kayıt altına alınan 1.460 TL + KDV’ nin, ( 3 ) nolu Hak edişte hesaplamalara dahil edildiği ve ilave imalatlar kapsamında Davacı - Karşı Davalı tarafından mükerrer olarak talep edildiği,

( 5 ) ve ( 6 ) nolu Tutanak olarak adlandırılan Tutanaklar ile ile kayıt altına alınan 60 usta + 52 yardımcı eleman yevmiyesinin, ( 7 ) nolu Hak edişte hesaplamalara dahil edildiği ve ilave imalatlar kapsamında Davacı - Karşı Davalı tarafından mükerrer olarak talep edildiği tespit edilmiştir.

Bu durumda, taraflar arasında imzalanmış Tutanaklar ile kayıt altına alınmış ilave imalat hak edişlerinde, gerekli düzeltme işlemleri yapılmak suretiyle, Davacı - Karşı Davalı - ...’ un İlave İmalat Hak Edişleri Toplamı = [ 306 usta yevmiyesi - ( 62 usta + 60 usta ) ] x 120 TL / gün + [ 296 yardımcı eleman yevmiyesi – ( 62 yardımcı eleman + 52 yardımcı elemen ) ] x 100 TL / gün + ( malzeme vs.

10.884,89 TL – 1.460 TL ) = 49.704,89 TL + KDV ( veya KDV dahil, 58.651,77 TL ) olarak hesaplanmıştır.

- Sonuç olarak A. Asıl dava bakımından yapılan incelemede, her iki sözleşme + sözleşme dışı ilave imalatlar kapsamında, Davacı - k. Davalı - Demirform’ un Toplam Kesin Hak Ediş Tutarının. 1.417.309,00 TL olabileceği, ayrıca dosyanın mali bilirkişiye tevdii ile Davalı - k. Davacı - ... tarafından, Davacı - k. Davalı - ...’ a yapılan toplam ödeme tutarlarının; iş bu Raporda hesaplanan Toplam Kesin Hak Ediş Tutarı ( 1.417.309,00 TL ) ile karşılaştırılarak, Davacı - k.

Davalı - ...’ un; bakiye kesin hesap alacağı bulunup bulunmadığı hususunun tespit edilebileceği, B. Karşı dava bakımından yapılan incelemede ise eksik ve ayıplı işlere ait iddiaların öncelikle ispata muhtaç bulunduğu, ayrıca var olduğu iddia edilen ayıpların ise açık ayıp niteliğinde bulundukları ve son olarak keşif sırasında önceki bilirkişiler tarafından tespit edilen ayıplar ile Davalı - k. davacı - ... tarafından iddia edilen ayıpların örtüşmediği değerlendirilmiştir.

IV- Üçlü bilirkişi heyetine Mali Müşavir ... de eklenerek ek rapor aldırılmış, 21/03/2022 tarihli raporda, Asıl dava bakımından yapılan incelemede, her iki sözleşme + sözleşme dışı ilave imalatlar kapsamında, Davacı - k. Davalı - ...’ un Toplam Kesin Hak Ediş Tutarının.

1.417.309,00 TL olabileceği, Davacı ...’un davalı ...'dan tahsil ettiği 1.277.222,52 TL düşüldükten sonra kalan 140.086,48 TL’nin davacı Demirform’un alacağı olabileceği beyan edilmiş olup yapılan mali inceleme hüküm kurulmaya yeterli bulunmamıştır. Aynı bilirkişi heyetine Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı ... da eklenerek 30/09/2022 tarihli rapor aldırılmıştır.

Bu rapora göre, Taraflar arasında imzalanan gerek 02.03.2016 ve gerekse 16.03.2016 tarihli sözleşmelerde “Cezai şartlar” ilgili düzenlemeler sözleşmelerin 48.maddesinde biri biri ile tümüyle aynı şekilde düzenlenmiştir. Davalı ve karşı davacı vekili, karşı davasında, 16.05.2016 tarihli sözleşmeye dayalı olarak cezai şart alacaklarını istemiş bulunmakla anılan sözleşmede yer alan cezai şartlar hakkında bir değerlendirme yapılacaktır...

Yargıtay emsal kararlarında teslim edilen eserdeki eksikliklerin yukarıdaki maddelerde yazılı şekilde yükleniciye bildirilmesine gerek olmadığı, eksik işler ile ilgili iş sahibi haklarının yükleniciye bildirim yapılmasa dahi zamanaşımı süresi içinde kullanılabileceği kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanan her iki sözleşmede işin geçici ve kesin kabulünün ne şekilde yapılacağı sözleşmelerin 38.maddesinde ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş bulunmaktadır.

Dava dosyası içinde işlerin sözleşme hükümlerine göre geçici ve kesin kabulünü yapıldığına ilişkin kanıtlar olmadığı gibi, bu yönde bir iddia ve savunma da bulunmamaktadır. Yine sözleşmede belirlenen ve tarafların uzlaşması ile uzatılan işin teslim süresinde de işlerin teslim edilemediği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, davacı alt yüklenici tarafından her iki sözleşme kapsamındaki işlerin büyük bir oranda tamamlandığı, sözleşme konu dairelerde yaşamın başladığının bildirilmesinden de açıkça anlaşılmaktadır. Davalı/karşı davacı vekilinin karşı dava dilekçesinde eksik ve ayıplı işlerin davacı adına tamamlatılma gideri olarak istenen 8.761,13 TL., her iki sözleşmenin toplam bedeli olan (168.300,00 + 1.430.041,00 =) 1.593.341,00 TL.nin %0,54 ne isabet etmektedir.

Bu hesaba ek işler bedeli dahil edilmemiştir. Heyetimiz %99,45'i tamamlanmış olan dava konusu işlerin davalı iş sahibine objektif kullanıma elverişli olarak fiili olarak (davalı vekilinin açıklamasına göre 15.05.2017 tarihinde) teslim edildiği görüşündedir.

İşin fiili teslimi tarih olarak bildirilen 15.05.2017 tarihinden karşı davanın açıldığı 07.05.2018 tarihine değin davalı/karşı davacı tarafından ayıplı işlerle ilgili bir tespit ve bildirim yapıldığına ilişkin kanıtlar dosyada bulunmamaktadır.

Ayıplı olduğu ileri sürülen işler için davalı iş sahibinin TBK.m.475 de yazılı “sözleşmeden dönme” hakkı dışındaki diğer seçimlik yasal haklarını kullandığının ve davacı nam ve hesabına eksik ve ayıplı işleri tamamlattırıldığının ileri sürülmesi, davalı iş sahibinin dava konusu “eseri/ sözleşme kapsamındaki ve dışındaki ek işleri” halihazır haliyle, bir başka anlatımla TBK.m.477 de yazılı şekilde işi “örtülü olarak” kabul ettiği söylenebilecektir.

Kök raporumuzda belirtilen şekilde davalı karşı davacı yanca bildirilen ve tümü birer açık ayıplı işler olarak nitelendirilen işler için, işin fiili teslimi sırasında ve makul bir süre içinde ayıp bildiriminde bulunmadığı anlaşıldığından davacı yüklenicinin ayıplı işlerden doğan sorumluluktan kurtulduğu söylenebilecektir. TBK.m.

477 de “…Eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; denilmiş olmakla, bu kapsamda olduğunu düşündüğümüz sözleşmede yazılı cezai şart istemlerinden kaynaklı sorumluluklardan da davacı yüklenicinin kurtulacağı görüşündeyiz.

Davalı karşı davacı vekilinin eksik olduğu bildirilen işlerden kaynaklı alacak iddiasının heyetimizce değerlendirilebilmesi için öncelikle karşı davacının eksik işlerin neler olduğunu, bunun ne şekilde 3. Kişilere tamamlattırıldığını kanıtlaması gerektiği görüşündeyiz. Bunun dışında bu eksik işler için davacı alt yükleniciye düzenlenen hakkedişler kapsamında ödeme yapıldığının da kanıtlaması gerektiğini düşünmekteyiz.

Eğer eksik işler için de düzenlenen hakkedişlerde davacıya bir ödeme yapılmış ise davalı-karşı davacı bu ödeme tutarının kendisine iadesini ve ayrıca 3. Kişilere yaptırılan eksik işler için taraflar arasında imzalanan sözleşmede yer alan birim fiyatlara göre gerekenden daha fazla ödeme yapıldığını kanıtlayarak sözleşme fiyatı ile 3.kişilere yaptırılan işin bedeli arasında kendilerinin aleyhine ortaya çıkmış bir fiyat farkını olduğu taktirde bu fiyat farkı uğranılan zarar olarak davacı yükleniciden isteyebilecektir.

Eksik işler için daha önce düzenlenen hakkedişlerde ödeme yapıldığına ilişkin veya bu işlerinde hakkedişlere dahil edildiğine ilişkin bir iddia bulunmadığı gibi, iki adet 3. Kişilere ait fatura dışında bu konuda dosya içinde başkaca kanıt da bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle davalı/karşı davacı vekilinin davacı yüklenicinin eksik bıraktığı işler nedeniyle ödemek zorunda kaldığını ileri sürdüğü iş bedeli alacağının varlığı ve gerçek tutarı konusunda bir değerlendirme yapılamamıştır.

V- Karşı dava yönünden 30/09/2022 tarihli rapor hüküm kurmaya elverişli olmakla birlikte asıl dava yönünden yeterli mali incelemenin yapılmadığı dikkate alınarak Asıl dava bakımından 04/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere Davalı-Karşı Davacı ... tarafından Davacı-Karşı Davalı ...'a yapılan toplam ödeme tutarlarının raporda hesaplanan ve mahkememizce itibar edilen 1.417.309,00 TL ile karşılaştırılarak - Davacı-Karşı " Davalı ...'un bakiye hesap alacağı bulunup bulunmadığının tespiti yolunda mali müşavir...'dan aldırılan kök ve ek bilirkişi raporlarında, Davalı tarafın defter inceleme günü gelmediği,

yerinde inceleme talebinin olmadığı, Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında 31.12.2016-01.01.2022 tarihleri arasında davalı taraftan 144.570,47 TL alacaklı olduğu, Davacı tarafından ticari defter kayıtlarının tüm belgelerin dosya muhteviyatına sunulduğu, Davacı tarafın davalı tarafa KDV dahil toplam 1.574.764,37 TL tutarında fatura düzenlediği, Davalı tarafın davacı tarafa KDV dahil toplam 152.971,38 TL tutarında fatura düzenlediği,

Davalı tarafın davacı tarafa toplam 1.285.246,52 TL tutarında ödeme yaptığı, Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davalı taraftan 136.546,47 TL alacaklı olabileceği, ticari defterlerde kayıtlı olan 144.570,47 TL alacak tutarı ile arasında 8.024,00 TL tutarlı fark olduğu, iş bu farkın 02.12.2016 tarihli 8.024,00 TL tutarlı ödeme kaydının hem davacı lehine hem davalı lehine işlendiği dolayısıyla mükerrer bir kaydın oluştuğu, 04.10.2021 tarihli bilirkişi raporu ile 1.417.309,00 TL kesin hak ediş tutarı hesaplandığı,

davacı tarafın ticari defter ve kayıtları ile dosya muhteviyatına sunulan dekontlara göre davalı tarafın davacı tarafa toplam 1.285.246,52 TL ödeme yaptığı, 04.10.2021 tarihli bilirkişi raporu ile hesaplanan 1.417.309,00 TL kesin hak ediş tutarından davalı tarafın yaptığı 1.285.246,52 TL ödeme tutarı mahsup edildiğinde davacı tarafın 132.062,48 TL alacağı olduğu beyan edilmiş, yapılan denetime elverişli inceleme ile ulaşılan bu sonuç hükme esas alınmıştır.

1-Asıl davada, Davalı - Karşı Davacı - işveren’in, dava konusu imalatları gerçekleştiren Davacı - Karşı Davalı - Demirform üzerinde tam kontrol ve denetim yetkisinin bulunduğu, ayrıca Davalı - Karşı Davacı - ... tanıklarından. Teknik Ofis Şefi - ... ve Mimar - ...’ nın ifadelerinin de; kontrol ve denetim yetkisine ilişkin söz konusu tespitleri teyit eder nitelikte bulunduğu , 4706 sayılı Yasa kapsamında dava konusu imalatların, ...

Kuruluşu tarafından da denetlendiğinden hareketle, Davalı - Karşı Davacı - ... teknik personeli ile yasa gereği zorunlu denetim gerçekleştiren ...kuruluşunun; kontrol & denetim sorumluluklarını yerine getirmeyerek, iddia olunan bir kısım ayıplı işlere neden oldukları, 09.04.2019 tarihli Kök Raporda tespit edilen ayıpların; basit bir muayene ve çıplak gözle kolayca tespit edilebilecek Açık Ayıplar niteliğinde bulundukları, Davalı - ... tarafından gönderilen ihtarlardan; hangi imalat kalemlerinde ne tür ayıplar bulunduğu hususunun anlaşılmasının mümkün olmadığı,

ayrıca gecikme bulunduğu iddia edilen işlerin yer aldığı mahallerin, öncelikle alanda çalışan diğer taşeronlar tarafından zamanında tamamlanıp tamamlanmadığı ve çalışmaya elverişli bir durumda, Davacı - Karşı Davalı’ya teslim edilip edilmediği hususunun ispat edilemediği kabul edilerek 04.10.2021 tarihli bilirkişi raporu ile hesaplanan 1.417.309,00 TL kesin hak ediş tutarından davalı tarafın yaptığı 1.285.246,52 TL ödeme tutarı mahsup edildiğinde davacı tarafın 132.062,48 TL alacağı olduğu tespit edildiğinden asıl davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile,

132.062,48 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyen avans (ticari) faiziyle birlikte asıl davalı - karşı davacıdan alınarak, asıl davacı karşı davalıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

2-Karşı Davada, İşin fiili teslimi tarih olarak bildirilen 15.05.2017 tarihinden karşı davanın açıldığı 07.05.2018 tarihine değin davalı/karşı davacı tarafından ayıplı işlerle ilgili bir tespit ve bildirim yapıldığına ilişkin kanıt bulunmadığı, ayıplı olduğu ileri sürülen işler için davalı iş sahibinin işi “örtülü olarak” kabul ettiği ve davacı yüklenicinin ayıplı işlerden doğan sorumluluktan kurtulduğu kabul edilmiştir. TBK.m.

477 de “…Eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; denilmiş olmakla, bu kapsamda sözleşmede yazılı cezai şart istemlerinden kaynaklı sorumluluklardan da davacı yüklenicinin kurtulduğu kabul edilmiştir.

Davalı karşı davacı vekilinin eksik olduğu bildirilen işlerden kaynaklı alacak iddiasının değerlendirilebilmesi için öncelikle karşı davacının eksik işlerin neler olduğunu, bunun ne şekilde 3. Kişilere tamamlattırıldığını kanıtlaması gerekmektedir. Bunun dışında bu eksik işler için davacı alt yükleniciye düzenlenen hakkedişler kapsamında ödeme yapıldığının da kanıtlaması gerekmektedir.

Eğer eksik işler için de düzenlenen hakkedişlerde davacıya bir ödeme yapılmış ise davalı-karşı davacı bu ödeme tutarının kendisine iadesini ve ayrıca 3. Kişilere yaptırılan eksik işler için taraflar arasında imzalanan sözleşmede yer alan birim fiyatlara göre gerekenden daha fazla ödeme yapıldığını kanıtlayarak sözleşme fiyatı ile 3.kişilere yaptırılan işin bedeli arasında kendilerinin aleyhine ortaya çıkmış bir fiyat farkını olduğu taktirde bu fiyat farkı uğranılan zarar olarak davacı yükleniciden isteyebilecektir.

Eksik işler için daha önce düzenlenen hakkedişlerde ödeme yapıldığına ilişkin veya bu işlerinde hakkedişlere dahil edildiğine ilişkin bir iddia bulunmadığı gibi, iki adet 3. Kişilere ait fatura dışında bu konuda başkaca kanıt da sunulmadığından davalı/karşı davacının, davacı yüklenicinin eksik bıraktığı işler nedeniyle ödemek zorunda kaldığını ileri sürdüğü iş bedeli alacağının var olup olmadığı ve gerçek tutarı ispatlanamadığından gerek eksik-ayıplı işlereyönelik alacak talebine gerekse cezai şart talebine ilişkin olarak karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır