İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/221 K.2024/238

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre köprü ve otoyolun işletme hakkının sahibi, davalının ise, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan gerçek kişi olan tacir olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişlerin 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde.

15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, (Bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmadığını, davalının davaya konu araçları ile 13.05.2020-30.05.2020 tarihleri arasın ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirkette olan köprü ve bağlı otoyollardan ihalli geçişler gerçekleştirdiğini, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 S.K. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine ...

1. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, davalının ise, müvekkili şirkete ait otoyol ve köprüden geçtiğini kabul ettiğini, bununla beraber HGS cihazında bakiyesinin bulunduğunu, sistemdeki arızadan dolayı paranın çekilmediğini gerekçe göstererek icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, ancak takibe yapılan itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline karar verilerek takibin, takip talebinde gösterilen şartlarla devamına,

davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Müvekkili şirkete ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen araçların tamamının dorse olup bağlı bulundukları çekicilerde OGS-HGS cihazı mevcut olduğunu, çekicilerin geçişlerde yeterli bakiyesi olup herhangi bir ihlalli geçişin gerçekleĢmesi söz konusu olmadığını, geçiş anında OGS-HGS bakiyesinin yetersiz olması durumunda dahi çekicinin ve dorsenin bağlı bulunduğu OGS-HGS hesabında otomatik ödeme talimatı bulunduğundan aynı gün içerisinde bakiye yüklenerek ödeme yapılmış olacağını, tır türüne giren çekicilere bağlı dorseler için,

çekici ve dorsenin maksimum aks adedine göre OGS-HGS cihazı bankadan alındığını ve geçişler için gerekli bakiye yüklendiğini ve çekicilere bağlanmış bulunan OGS-HGS cihazlarından geçiş ücreti tahsil edildiğini, dört kat tutarında ceza bedeli ödenmesine ilişkin olarak davacı tarafın ileri sürdüğü iddianın tamamen hukuka aykırı olduğunu, bu şekilde uygulanan cezanın muaccel hale gelebilmesi için öncelikle usule uygun şekilde, belge ve delillerle birlikte tebliği ve ilgili tarafa savunma hakkının verilmesi gerektiğini,

davacı tarafın Karayolları Genel Müdürlüğü'den belgelerin istenebilmesi için 15 günlük yasal süresi olduğu ve araç sahiplik bilgilerine ceza muaccel hale gelmeden erişememesinde müvekkilinin kusuru bulunmamakla birlikte, bu sebebi dayanak göstererek ceza bedeli kesilmesinin hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, hakkın kötüye kullanılması durumuna sebebiyet verdiğini, davacı tarafın ödemesiz geçiş yaptığı iddia edilen ve plakaları dava dilekçesinin ekinde belirtilmiş bulunan .., ..., ..., ..., ... plakalı dorseler olduğunu,

davacının dilekçesinin ekindeki fotoğraflar ve geçiş kayıtlarından anlaşılacağı üzere söz konusu ödemesiz geçiş cezaları ve geçiş ücretlerinin sadece dorselere kesildiğini, dorseleri çekmekte olan tırlara ilişkin herhangi bir ceza veya geçiş ücreti kesilmediğini, dorselerin bağlı olduğu araçlardaki OGS-HGS cihazlarının mevzuata uygun olduğunu, cihazlarda yeteri kadar bakiye bulunduğunu, davacı tarafından ödeme yapılmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, Müvekkilinin dorseler için ayrı bir ödeme yapma yükümlülüğü bulunmadığını, dorse ve araca olmak üzere 2 ayrı ödeme yapılmasının da mevzuatta yeri bulunmadığını,

Karayolları Genel Müdürlüğünün Sorumluluğu Altında Bulunan Otoyollar ile Erişme Kontrolünün Uygulandığı Karayollarında Geçiş Ücretlerinin Belirlenmesi ve Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 5.maddesinin 1.bendi uyarınca ücretli karayolunu, tünelleri ve köprüleri kullanacak araçlar geçiş ücreti toplamaya esas olarak altı sınıfa ayrıldığını, söz konusu yönetmeliğin 5.maddesinin 2.bendi gereğince “Sınıfların tespitinde çeken ve çekilen araçların yere değen aksları esas alınır.

Geçiş ücreti uygulaması yapılırken bu araçların dolu veya boş olması dikkate alınmaz.” bahsedilen bu amir hükümler uyarınca müvekkili Şirket bünyesindeki bahse konu plakası belirtilmiş çekicilerin ve bu çekicilere bağlı dorselerin, toplam aks adedi dikkate alındığında 4.sınıfa girdiğini, çekici ve bağlı olduğu dorsenin OGS-HGS gişesinden geçici sırasında çekicide bulunan HGS cihazından geçiş ücreti tahsil edilecek olup, ayrıca dorsede OGS-HGS cihazı bulunmasına gerek olmadığını, davacı tarafın tek taraflı kayıtları ile kullanıcılara cezai işlemler uygulanmakta olup bu hususta işleten üzerinde yeterli denetimler de bulunmadığını,

dava konusu ...'nda müvekkili şirket araçlarında olduğu gibi bazı araç sınıfları için tek güzergah olması nedeniyle mağduriyetler yaşandığını, davacının iddia ettiği ihlal geçişlerin olduğunu kanıtlaması, ne kadar HGS-OGS geçiş ücretinin tahsil edildiğini, eksik bir husus kalıp kalmadığını, kalmış ise yasal süresi içinde OGS-HGS hesabından geçiş ücretinin ödenip ödenmediğini belgeleyerek kanıtlaması gerektiğini, davacı şirket tarafından kötü niyetli olarak,

haksız menfaat sağlama gayesiyle 4 kat tutarında tahsilat yapılmaya çalışıldığını, müvekkili şirketin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını beyan ederek davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

....1. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasna ait takip talebi, araç ruhsat örneği, ihlalli geçiş dökümü, ihlalli geçiş bildirimi, fotoğraflar, PTT ve banka cevapları, bilirkişi raporları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE

Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ihlalli geçiş nedeniyle geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasına dayalı olarak davacının davalıdan alacağı olup olmadığı hususlarındadır.

İlgili ... 1. İcra Müdürlüğü'nün... E sayılı dosyasına ait takip talebinin ve itiraz dilekçesinin incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine ihlalil geçişlerden kaynaklanan 57,70 TL geçiş ücreti, 230,80 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 288,50 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde sunduğu itiraz dilekçesinde özetle; Alacaklı olarak gösterilen ...A.Ş.'ye herhangi bir borçlarının bulunmadığı gibi ödeme emrinde belirtilen borcun da yargılamayı gerektirdiğini ileri sürdüğü ve takibin durduğu anlaşılmıştır. Davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190).

İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir. Somut olayda, davalı taraf cevap dilekçesinde ileri sürdüğü hususları kanıtlamakla yükümlüdür.

Deliller toplandıktan sonra mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlenmesi için dosya Bankacı ... ile Bilgisayar Mühendisi ..'e tevdi edilmiş, bilirkişi kök raporu ve kök raporu tamamlayıcı bilirkişi ek raporları, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.

Davacı tarafça ..., ..., ..., ... plakalı araçların 14/05/2020-17/06/2020 tarihleri arası dönemde toplam 12 kez ihlalli geçiş gerçekleştirmiş olduğu ve bu nedenle 57,70 geçiş ücreti, 230,80 TL 4 katı ceza tutarı olmak üzere toplam 288,50 TL ücret tahakkuk ettirilmiş olduğu iddia edilerek ihlalli geçiş listesi sunulmuştur.

Davaya konu ihlalli geçişleri gerçekleştiren plakaların dorse cinsi araç olduğu tespit edilmiştir. Ancak dorselerin bağlı bulunduğu çekicilere ilişkin bilgiler dava dosyasında yer almadığından bilirkişilerce her hangi bir inceleme gerçekleştirilememiştir. Kök raporda geçiş görüntülerinde, çekici plakalarının okunamadığı ve bu hususta bir tespit yapılamadığı belirtilmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan 27/01/2023 tarihli dilekçede dorse plakalarının ..., ... ve... olduğu beyan edilmiştir. Öte yandan hangi çekicinin hangi dorseye bağlı olduğuna dair bir kayıt ise sunulmamıştır.

Mahkememizce davalının sunmuş olduğu çekici plakalarına kayıtlı dorse bulunup bulunmadığı hususu PTT ve bankadan sorulmuş, banka tarafından ..., ... ve ... plakalı çekici araçlara ilişkin HGS hesap bilgileri, PTT tarafından ise çekici plakaların HGS hesap dökümleri sunulmuş, ancak PTT ve banka cevaplarında çekici plakalar üzerinde dorse plakasının varlığına ilişkin bir bilgi sunulmamıştır.

Dolayısıyla davalının iddia etmiş olduğu dorse plakalarının çekici plakalara tanımlandığına ilişkin bir tespit yapılabilmesi mümkün olamamıştır. PTT tarafından dosyaya sunulan HGS dökümleri üzerinde yapılan incelemede ise davaya konu ihlalli geçişlere ilişkin ücret düşümlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte davaya konu geçişlerin gerçekleştirildiği tarihlerde, her üç plakaya ait hesapta da ihlalli geçişlere yetecek bakiyenin yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Davalıya ait dorse cinsi araçların, ihlalli geçiş tarih aralığında çekici hesabına bağlandığına dair bir bilgi bulunmadığından ve çekici dorse bilgilerinin eşleştirilmesine dair tanımlama işleminin sorumluluğu davalının üzerinde bulunduğundan dolayı geçiş ücretlerinin davalı kaynaklı nedenlerden dolayı tahsil edilememiş olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Aynı zamanda geçiş tarihi sonrası 15 gün içerisinde veya daha sonra da bu geçişlerin ücretlerinin ödendiğine ilişkin belge sunulmadığından dolayı davalının itiraz nedenleri ile cevap dilekçesinde ileri sürdüğü hususları kanıtlayamadığı ve dava konusu ihlalli geçişler nedeniyle davacı tarafından 57,70 geçiş ücreti, 230,80 TL 4 katı ceza tutarı olmak üzere toplam 288,50 TL bedelin davalıdan talep edilebileceği kabul edilerek davalı tarafından ... 1. İcra Müdürlüğünün ....

E E sayılı dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır