İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/306 K.2023/390

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Ltd. Şti. tarafından aşağıda bilgileri verilen çekin ... lehine keşide edildiğini, ... ise, müvekkili şirket ile ticari ilişki doğrultusunda anılan çeki ciro ettiğini, müvekkiline gönderdiğini, ilgili çekin ... tarafından müvekkiline gönderilmek üzere kargoya teslim edilmiş ise de müvekkili şirkete teslim edilmek üzere kargodan anılan çekin çıkmadığını, bu sebeple ve çekin kötü niyetli kişi ya da kişilerin eline geçmesini önlemek maksadıyla huzurdaki davayı açtıklarını, kaybolan çekin üzerine ödeme yasağı konulmasına, ilgili ticaret sicil ilanlarının yapılmasının ardından kayıp çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 790. maddesi, “Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır” hükmünü,

Yine TTK'nın 792. maddesi, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükmünü,

TTK'nın 788/1. maddesi ise "Açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir." hükmünü içermektedir.

6102 sayılı TTK'nın 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Eldeki davada davacı tarafça, lehtar ... tarafından kendisine gönderilmek üzere kargoya teslim edilen çekin kargo aşamasında iken zayi olması nedeniyle iptal davası açılmıştır.

Somut olayda dava dilekçesi ve ekinde sunulan çek fotokopisinin incelenmesi neticesinde, çekin kanunen emre yazılı senetlerden olduğu, emre yazılı senetlerin ciro ve teslim ile tedavül ettiği, talep konusu olayda teslim unsurunun gerçekleşemediği ve davacının hamil sıfatını kazanamadığı, anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde yasal hamil olmayan davacının eldeki dava bakımından aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ✍e-imzalı Hakim · ✍e-imzalı