İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/349 K.2024/378

İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/554 Esas 2023/161 Karar sayılı yetkisizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen ve esas sırasına kaydı yapılan ve Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)), İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ... tarafından ... tarihleri arasında çalıştığı işyerinden iş akdinin feshedilmesi akabinde ... 23. İş Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyada verilen...K. Sayılı ilama göre işveren tarafından eksik ödeme yapıldığı gerekçesiyle bakiye alacak talebiyle, ... 13. İş Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından dava ikame edildiğini, ... tarafından açılan davanın dava dilekçesinde Davalı işveren tarafı olarak "...Ltd. Şti.(...

A.Ş.) olarak belirtildiğini, Müvekkili olan davacı şirket tarafından sunulan cevap dilekçesinde "Davacı ...'in Müvekkilimiz Şirket çalışanı olmadığı, dava dilekçesinde belirtilen şirketlerin iki farklı tüzel kişi olduğu" belirtildiğini, aynı şekilde hatalı olarak Müvekkiline yöneltilen bir başka talep olan ve ... 28. İş Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasında devam eden dosyada; işbu dava Davalısı ...Ltd. Şti.

Tarafından sunulan müzekkere cevabında da bu durum teyit edildiğini ve "müzekkerede belirtilen ...Ltd Şti'nin" kendileri tarafından devralanmış olduğunun bildirildiğini, ... limited şirketi 'nin önce fortune ilaçları limited şirketi olduğunu sonra da ...ltd. şti. ünvanını aldığını tespit ettiklerini ; hem de, müvekkili olan davacı tarafından ... şirketi 'nin satın alınmadığını dolayısıyla şirketin ticari defter ve kayıtları uyarınca Davacı tarafın iddia ettiği gibi, Müvekkili olan davacı ile bir organik bağı olmadığının tespit edildiğini, Buna rağmen, ...

13. İş Mahkemesi yeterli inceleme ve araştırma yapmaksızın, dosyadaki somut delillere rağmen Müvekkili olan davacı şirket aleyhine hüküm kurarak, Müvekkili Şirket'in çalışanı olmayan ...'in bakiye alacaklarından Müvekkili olan davacı Şirket'i sorumlu tutmuş ve 08/10/2021 tarihli kararıyla "Davanın KABULÜ ile, 1-Net 5.000,00 TL işe başlatmama tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verildiğini, karar tarihi olan 08.10.2022 itibariyle kabul edilen 5.000,00TL kesinlik sınırı altında kaldığından.

Müvekkili olan davacı şirket aleyhine ... tarafından başlatılan ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasına, Müvekkili olan davacı Şirket tarafından haciz tehdidine karşı ödeme yapılmak zorunda kalındığını, yapılan ödemenin rücuen tazmini istemiyle başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek ihtiyati haciz ve tedbir taleplerinin kabulüne,davanın kabulüne, davalı tarafından ...

13. icra dairesi'nin ...E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili olan davalı şirketin adresinin ... olduğunu, davalının ... Şti. ile herhangi bir ilgisinin olmadığı, dolayısıyla ...'e ödenen işe başlatmama tazminatından davalının sorumlu olduğunun iddia edildiğini, davacının rücu talebinin yerinde olmadığını, yetki itirazlarının kabulü ile Mahkemenin yetkisizliğine karar verilerek dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, bu talep kabul olunmadığı takdirde davanın esastan reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA

Davacı vekili 18/09/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; "...Müvekkilimiz ... A.Ş. Tarafından Davalı ...Şti. aleyhine Müvekkilimiz Şirket'in haksız ve hukuki dayanaktan yoksun verilen ... 25. İş Mahkemesi'nin ... Esas... Karar Sayılı 03/07/2020 tarihli kararına istinaden ... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasına yapılan ödemenin tahsili talebiyle (aslında borcun gerçek muhatabının Davalı taraf olması nedeniyle) ... 26. İcra Dairesi'nin ...

Esas Sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve takibin devamı talebiyle işbu dava ikame edilmiştir. Huzurdaki dava dışı ... tarafından 30.06.2011-18.08.2014 tarihleri arasında çalıştığı işyerinden iş akdinin feshedilmesi akabinde....23. İş Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı dosyada verilen ... Karar Sayılı ilama göre işveren tarafından eksik ödeme yapıldığı gerekçesiyle bakiye alacak talebiyle, ...25. İş Mahkemesi'nin ...

Esas Sayılı dosyasından dava ikame edilmiştir.... tarafından açılan davanın dava dilekçesinde Davalı işveren tarafı olarak "... Şti.(... A.Ş.) olarak belirtilmiştir. İlgili davaya Müvekkilimiz Şirket tarafından sunulan cevap dilekçesinde "Davacı ...'in Müvekkilimiz Şirket çalışanı olmadığı, dava dilekçesinde belirtilen şirketlerin İki farklı tüzel kişi olduğu" belirtilmiştir. Aynı şekilde hatalı olarak Müvekkilimize yöneltilen bir başka talep olan ve ...28.

İş Mahkemesi ...Esas Sayılı dosyasında devam eden dosyada; işbu dava Davalısı ... Ltd. Şti. Tarafından sunulan müzekkere cevabında da "esas işveren ... Şti.'nin 2 kez ünvan değiştirdiği, ilk başta ...Ltd. Şti. Ünvanını aldığı, daha sonra Davalı ... Ltd. Şti. Tarafından satın alındığı" teyit edilmiş ve "Müzekkerede belirtilen ... Ltd Şti'nin" kendileri tarafından devralanmış olduğu bildirilmiştir. ...25.

İş Mahkemesi yeterli inceleme ve araştırma yapmaksızın, Müvekkilimiz Şirket aleyhine hüküm kurarak, Müvekkilimiz Şirket'in çalışanı olmayan ...'in bakiye alacaklarından Müvekkilimiz Şirket'i sorumlu tutmuş ve 03/07/2020 tarihli kararıyla "Davacının davasının kabulüne; a-İşe Başlatmama Tazminatı alacağı olarak 5.000,00 TL'nin (net) dava tarihinden (21/09/2016) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

Karara karşı istinaf yoluna başvurulmuşsa da, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından itirazlarımız araştırılmaksızın istinaf başvurumuz reddedilmiş, Müvekkilimiz Şirket aleyhine ...tarafından başlatılan ... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasına, Müvekkilimiz Şirket tarafından haciz tehdidine karşı ödeme yapılmak zorunda kalınmıştır. İlgili dosyaya ödeme yapılarak dosya kapatılmıştır.

Davadışı işçi ...'in Vekili tarafından başka işçiler yönünden de yine aynı şekilde davalı taraf olarak "... Şti.(... A.Ş.)" şeklinde belirtilen birden fazla dava açılmış, tüm davalarda Müvekkilimiz Şirket aleyhine haksız tutarlara karar verilmiş, Müvekkilimiz Şirket de bu tutarların ESAS sorumlusu davalı şirkete karşı dava açmıştır. Müvekkilimiz Şirket tarafından ...

25. İş Mahkemesi'nde görülen davanın yargılaması sırasında Davalı Şirket'e davalar ihbar edilerek bilgi talep edilmiş, ayrıca ... 6. Noterliği'den gönderilen ... tarih ve 2 Kasım 2021 tarihli ihtarname ile durum kendilerine bildirilmiştir. Bu başvurularımız olumlu cevap alamayınca; dava neticesinde açılan icra takibine ödenmek zorunda kalan tutarın tahsili için Davalı aleyhine ... 26. İcra Dairesi'nin ...Esas Sayılı dosyasından icra takibi başlatılmıştır.

Davalı Şirket ise haksız ve kötüniyetli olarak ödeme yapmamış ve takibe itiraz etmiştir. Müvekkilimiz Şirket tarafından çalışanı olmayan işçiler yönünden ödenmek zorunda kalan bedellerin Davalı Şirket'ten tazmini amacıyla devam eden davalardan ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas Sayılı dava ön inceleme aşamasındadır.

Her iki davanın taraflarının ve incelenecek hukuki sebebin aynı olması sebebiyle hem usul ekonomisi hem de yargılama birliği açısından huzurdaki davanın, İhtiyati haciz ve tedbir talebimizin kabulüne, davanın kabulüne, davalı tarafından ...

26. icra dairesi'nin ... e. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, ek olarak aaüt md.16/c hükmü gereği, arabuluculuk faaliyeti anlaşmazlıkla sonuçlandığı için, davalının arabuluculuk vekalet ücretine hükmedilmesine, davanın, ...

14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... e. sayılı dosya ile birleştirilmesine, karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 16.10.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilince, dava dilekçesinde, müvekkilinin ...Şti. ile herhangi bir ilgisinin olmadığı, dolayısıyla ödenen işe başlatmama tazminatından davalının sorumlu olduğu iddia olunduğunu, ... 25. İş Mahkemesinin ... sayılı dosyasında yapılan yargılamada muhatap ... olup karar söz konusu şirket aleyhine verildiğini, davacı vekilinin iddiasının gerek ...

25. İş Mahkemesinin... sayılı dosyasında verilen kararda gerekse kararda atıf yapılan diğer dosyalarda irdelenerek yerinde görülmeyerek muhatabın ... olduğunun tespiti karşısında davanın reddi gerektiğini, davalı şirketin söz konusu ...

25. İş Mahkemesinin ... ...... tarafından husumet iddiasında bulunulmasına karşın davalıya davanın ihbar edilmemiş olması olduğunu, ...nce müvekkile ihbarda bulunulmaması nedeniyle davada müvekkil tarafından ileri sürülecek usule ve esasa dair savunmalar yapılamadığını, bu suretle belki de ret ile sonuçlanacak dava ... lehine sonuçlandığını, bu yönüyle de ...nin kusurlu olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, açıklanan bu nedenlerle; öncelikle ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddine, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine,

davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bilirkişi Raporu, ... 28. İş Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası, ... 14. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, ...23. İş Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası, ... 13. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, İhtarname, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

08.04.2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "davacı şirketin ... 14. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile ... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı ödemelerden dolayı davalıya rücu edebileceğinin kabulü durumunda ... 13. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik davalı itirazının kaldırılması, davalının sorumluluğunun 13.994,58 TL olacağı, takibin bu miktar üzerinden devamı gerekeceğini,... 26. İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik davalı itirazının kaldırılması, davalının sorumluluğunun 15.890,92 TL olacağı, takibin bu miktar üzerinden devamı gerekeceğini, takip tarihinden itibaren yürütülecek faiz ve icra inkar tazminatı yönünden taktir sayın mahkemede olmak üzere" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, davacı şirketin dava dışı işçilere ödediği işçilik alacaklarını davalı şirketten rücuen tazmini davasıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da taraflar arasında rücu ilişkisinin mevcut olup olmadığı araştırılacaktır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. maddesinde, müteselsil sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişki düzenlenmiş olup; "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır." şeklindeki bu hükümde, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki davaya konu, ... 25. İş Mahkemesi'nin ... Esas ve ... 13. İş Mahkemesi'nin 2016/480 E. dosyalarının incelenmesinde; "...Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; her ne kadar davalı tarafından husumet itirazında bulunulmuş ise de ve mahkememizce alınan mali müşavir bilirkişi raporunda dava dışı ...

Şirketi ile davalı Servier Şirketi arasında hisse satışı olduğuna veya organik bağ bulunduğunda dair bir delile rastlanılamadığı bildirilmiş ise de; davacı lehine kurulan... 23. İş Mahkemesi'nin... Esas ... Karar sayılı işe iade ilamı üzerine onama kararı veren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin ilamında davalının adının "... Şirketi (...)" olarak yer aldığı, ilamın bu haliyle onandığı, yine ... Şirketi ile ... Şirketi'nin birlikte davalı olarak yer aldığı, ...

25. İş Mahkemesi'nin emsal nitelikteki... Esas... Karar sayılı ilamında ... ile ... Şirketleri arasında organik bağ bulunduğunun belirtildiği, bu kararda emsal nitelikte bulunan Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ...Karar sayılı ilamına atıf yapıldığı, bu şekilde davacıya ödenecek işe başlatmama tazminatından davalı ... Şirketi'nin sorumlu tutulduğu, davalı ... Şirketi tarafından mahkememiz dosyasında husumete ilişkin ileri sürülen tüm hususların gerek ...23.

İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin ... Esas sayılı Temyiz incelemesine konu dosyasında ileri sürüldüğü, yani davalı ... Şirketi'nin aynı husumet itirazını bu mahkemelerde verilen ilamlara karşı da Temyiz aşamasında ileri sürdüğü ancak buna rağmen davalı ... Şirketi'nin sorumlu olduğu kabul edilerek iş bu ilamların Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği ayrıca davalı ...

Şirketi'nin internet sitesine girildiğinde şirketin tarihçesine ilişkin bölümde "... Şirketi'nin %51 hissesinin satın alındığına ilişkin ibarenin" yer aldığı, tüm bu nedenlerle davalı ... Şirketi'nin dava dışı ... Şirketi'nin hisselerini devralmakla davacıya karşı sorumluluğunun bulunduğu ve bu nedenle husumet itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. (YARGITAY 9. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı, YARGITAY 9. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ...

Karar sayılı ilamı, YARGITAY 9. Hukuk Dairesi'nin... Esas... Karar sayılı ilamı, YARGITAY 7. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ,... Karar sayılı ilamı, YARGITAY 7. Hukuk Dairesi'nin ...

Esas, ...Karar sayılı ilamı - özellikle 7. Hukuk Dairesinin ilamlarında açıkça "Gerek dosya kapsamından gerekse emsal nitelikteki dosyalar ve sunulan emsal bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davalı işveren tarafından yapılan fesih işleminin geçerli nedene dayanmadığı ve tanıtım faaliyetlerinin dava dışı şirket üzerinden yürütülmeye devam olunduğu da anlaşıldığından yeniden bilirkişi raporu aldırılmasına gerek görülmemiştir " gerekçesi ile ...ŞİRKETİ İLE ...

ŞİRKETİ ARASINDAKİ ORGANİK BAĞ KABUL OLUNMUŞTUR.) Davacı hakkında verilen işe iade kararının Yargıtay onaması üzerine kesinleştiği ancak onama ilamının davacıya tebliğ edilmemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan işe iade başvurusunun süresinde kabul edilmesi gerektiği, bu şekilde davacı tarafından süresinde işe iade başvurusunda bulunulmasına rağmen davacının işe başlatılmadığı, böylece davacının işe iade ilamında bahsi geçen işe başlatmama tazminatına hak kazandığına,..." karar verildiği, davacının da bu mahkeme ilamında belirtilen miktarı dava dışı işçiye ödemek zorunda kaldığı bedeli rücuen alacak talep ettiği görülmektedir.

Dava konu İş Mahkemesi dosyası istinaf denetiminden geçerek kesinleşmiştir. Dolayısıyla bu kararlar ile davacı ile davalı arasında organik bağın bulunduğu tespit edilmiştir.

Organik bağ olan şirketler arasında yapılan işler kapsamında ve değişen işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışan işçilerin işçilik alacakları için açtıkları davalar sonunda ödenmesine karar verilen miktarlardan alacaklı işçiye karşı her biri müteselsilen sorumludurlar. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, organik bağ olan işverenler, dış ilişki itibariyle (işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar.

İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler.

6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 167. maddesindeki düzenleme uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça müteselsil sorumlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu olacaklardır. Yasa hükmünde eşit sorumluluğun müteselsil borçlularda aksinin kararlaştırılmaması halinde uygulanacağı belirtilmiştir.

O halde, uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasında imzalanan sözleşmeye bakılması gerekmekte olup taraflarca dava dosyasına sunalan bir sözleşme ya da protokolün olmadığı görülmekle genel hükümlere bakılması gerekmektedir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin istikrar kazanmış uygulamalarında "fazla mesai, evlilik yardımı, çocuk zamları, ayni yardımlar, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti gibi ödemelerin haczi mümkün olmadığı, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı gibi ödentinin ücretten sayılacağına dair bir hüküm bulunmadığından tamamı haczedilebileceğine" yönelik kararları bulunduğu gibi Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 01/03/2017 tarih ... Esas ...

Karar'ında "iş akitlerin feshedilmesi nedeniyle doğan tazminatların fiili işçilik alacaklarına girmediğinden ve dava konusu tazminat alacaklarından tümüyle yüklenici alt işverenin sorumlu olacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından dava dışı işçilere yapılan ödemelerden asıl işveren ile alt işverenlerin yarı oranında sorumlu olduklarına" ilişkin kararı dikkate alındığında taraflar arasındaki iç ilişkideki sorumluluğa yönelik bir anlaşma bulunmadığından TBK 167. maddesi uyarınca eşit paylaşım esasının kabulü gerekmiştir.

(İstanbul BAM 45.Hukuk Dairesinin 21/12/2022 Tarih, ... Esas ve... Karar sayılı kararı)

Dosya kapsamına göre; dava dışı işçinin işçi alacaklarına ilişkin kesinleşmiş mahkeme ilamlarına konu borç miktarının tüm fer'ileri de dahil olmak üzere borcun tasfiyesi konusunda dava dışı işçiler için davacıdan asıl ve birleşen davada, tarafların eşit oranda sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafça, yapılan tüm ödemeler davalıdan talep edilmiş ise de yukarıda açıklandığı üzere TBK 167. maddesi uyarınca taraflar eşit oranda sorumlu olduğundan, ödenen miktarın tamamı davalıdan talep edilemeyeceğinden asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü gerekmiş, birlikte sorumluluk hali kesinleşen Mahkeme ilamı ile belirlendiğinden kabul edilen alacağın likit olduğu kabul edilmekle icra inkar tazminatının da kabulü gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır