İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/413 K.2024/322

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

17.02.2023 günü davalı sürücü yönetimindeki ... plakalı aracıla davacının yönetimindeki ... plakalı aracın çarpıştığını, bu kazada davacı arcında büyük hasar oluştuğunu, ayrıca değer kaybı oluştuğunu, kazaya ilişkin tutanakta her ne kadar kusur yönünden bir kanaat belirtilmemişse de, kendilerince elde edilen olay görüntülerinde ... plakalı araç sürücüsü davalının asli kusurlu, davacının ise kusursuz olduğunu açıkça gösterdiğini, davacının aracının eski kazasının olmadığını, mevcut kazasının TRAMER'e işleneceğini ve araçta değer kaybı oluşacağını, ... plakalı aracın ... no.lu ZMSS poliçesinin diğer davalı şirketçe düzenlendiğini,

davalıların işleten olarak hasardan sorumlu olduklarını, aracın onarım için serviste kaldığı sürede kullanılamadığını, dolayısıyla kazanç kaybının oluştuğunu, araçtaki 229.681,56 TL hasar bedeli ödendiğini ayrıca 41.300,00 TL hasar bedeli ödediklerini, bu zararın da davalılarca karşılanması gerektiğini, kısmi dava açabileceklerini, davalı şirkete 27.04.2023 tarihinde başvurunun teslim edildiğini,

10.05.2023 tarihinde temerrüde düştüğünü ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve ek dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla ve HMK 107.maddesi kapsamında maddi zararın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere ilk aşamada 200,00-TL (100,00-TL ikame araç bedeli,

100,00-TL değer kaybı bedeli olmak üzere) ile fazlaya ilişkin talep ve ek dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla ve HMK 109.maddesi kapsamında maddi zararın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda ıslah hakları baki olmak üzere şimdilik 100,00-TL hasar bedeli maddi tazminat bedelinin temerrüt tarihi olan davalılardan ...için kaza tarihi 17.02.2023 tarihinden, davalı ...A.Ş.

Yönünden 10.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte, diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere, sigorta şirketi bakımından limit sınırları içerisinde 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61, 2918 sayılı KTK’nın 88/1. ve Türk Borçlar Kanunu’nun 163/1. maddeleri gereği teselsül hükümleri uyarınca davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili bu talebini 28/02/2024 tarihli dilekçesi ile,

ikame araç bedeli için talep edilen 100,00-TL'yi 3.900,00-TL artırarak 4.000,00-TL, (bu alacak kalemine ilişkin taleplerinin yalnızca davalı ... yönünden müşterek müteselsil sorumluluk ilkesine dayandığını) değer kaybı bedeli için talep edilen 100,00-TL (bu alacak kalemine ilişkin değer artırım talepleri bulunmadığını, maddi hasar bedeli için talep edilen 100.00,00-TL'nin 172.400,00-TL ıslah edilerek 172.500,00-TL (bu alacak kalemine ilişkin taleplerinin her iki davalı yönünden müşterek müteselsil sorumluluk ilkesine dayandığını, davalı sigorta şirketinden poliçe limiti dahilinde taleplerinin bulunduğunu,

maddi tazminat bedelinin temerrüt tarihi olan davalılardan ... için kaza tarihi 17.02.2023 tarihinden, davalı ...

A.Ş. yönünden 10.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte, diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere sigorta şirketi yönünden limit sınırları içerisinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61, 2918 sayılı KTK’nın 88/1. ve Türk Borçlar Kanunu’nun 163/1. maddeleri gereği teselsül hükümleri uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılardan ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kendilerine yöneltilen taleplerin kasko sigorta poliçesi kapsamına girdiğini, araçtaki hasar durumunun, hasarın kaza sonucu meydana gelip gelmediğinin, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının, pert sayılıp sayılmayacağının incelenmesi gerektiğini, aracın pert olması halinde tamirinin ekonomik olmayacağını, hurdaya ayrılacağını, kısmi hasar halinde ise onarım masrafları ile kurtarıcı ücretinin ödeneceğini, davacının delillerinin kendilerine tebliğ edilmesi gerektiğini, zarar görenin doğrudan dava açamayacağını ve sigorta şirketine başvurmak zorunda olduğunu, poliçe limitine kadar sorumlu olduklarını,

kısmi dava açmakta davacının hukuki yararının olmadığını, davacının kendisine ödeme yapılırken itirazı kayıt yapmadığından hasarın tamamen karşılandığını kabul etmiş sayılacağını, talep edilen hasar bedelinin fahiş olduğunu, davacı iddialarının ispatı için ve kusur ve hasar yönünden uzman bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, faiz istenmesinin hatalı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

Sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, olay görüntüleri, hasar dosyası, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE

Davacı tarafından açılan dava, haksız fiilden (trafik kazası) kaynaklanan değer kaybı, hasar bedeli ve ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının aracının uğramış olduğu trafik kazası nedeniyle davacının davalılardan değer kaybı bedeli, ikame araç bedeli ve hasar bedeli talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise miktarları, zamanaşımı definin yerinde olup olmadığı, kısmi dava ve sigorta kuruluşuna başvuru yapılmadığı itirazının yerinde olup olmadığı hususlarındadır.

KTK 109.maddesi gereğince motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her halde kaza gününden başlayarak on yıl olduğundan kaza tarihinin 17/02/2023, dava tarihinin 19/06/2023 olduğu dikkate alınarak zamanaşımı definin reddine,

dava değer kaybı ve ikame araç bedeli yönünden HMK 107.maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak hasar bedeli yönünden HMK 109.maddesi gereğince kısmi dava olarak açılmış olup davanın açıldığı tarihte alacağın değerini belirlemesinin davacıdan beklenemeyeceği ve talep konusunun bölünebilir olduğu dikkate alınarak bu yöndeki itirazın reddine, zorunlu arabuluculuk yoluna gidilmiş olması nedeniyle sigorta kuruluşuna başvuru zorunluluğuna yönelik itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava konusu olaya ilişkin olarak düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre 17.02.2023 günü saat 04:48 sıralarında ... ilçesi ışık kontrollü kavşağında sürücü ... yönetimindeki... plakalı aracıyla 547/1. Sokaktan gelip Hekimsuyu caddesi ... no.lu trafik ışıklı kavşağa geldiğinde beyanına göre yeşil ışıkta geçtiği sırada geçiş yaparken sol yan kısımlarına ... caddesi üzerinde Küçükköy yönüne seyreden ve aynı ışıklı kavşaktan geçen sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracıyla kendisine yeşil ışık yandığını beyan ettiği sırada aracının ön kısımlarıyla çarpışmıştır.

Deliller toplandıktan sonra mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlemeleri için dosya Makine Mühendisi ...ile Sigortacılık Uzmanı ...Devlet Üniversitesi Öğr. Gör. ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi raporu, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.

Kusur Yönünden, Dosyaya sunulan olay görüntülerinin incelenmesinden, kamera saati ile gerçek saat arasında 1 saat 10 dakika süre olduğu, davacı sürücünün kavşakta kendisine yeşil ışık yandığı sırada geçtiği, bu durumda davalının seyir yönünde ise kırmızı ışık yanıyor olması gerektiği anlaşılmaktadır. Kazanın meydana geldiği kavşağa ait kamera görüntüsünde davacı aracının yeşil ışıkta geçtiği an verilmiştir.

Davalı vekili 19.12.2023 tarihli dilekçesinde özetle, davalının o sırada kırmızı ışıkta beklemekte olduğunu, yeşil yandığında yavaş yavaş hareket edip 3. Şeride geçen davalıya davacı aracının hız limitlerini aşacak şekilde çarptığını, aracın yön değiştirerek büyük hasar gördüğünü, kaza saatinin her iki sürücü tarafından 04.48 olarak beyan edildiğini, video kaydında 03.38 (04.38 olacak) olarak göründüğünü, kazadan 10 dakika öncesini gösterdiğini, kaza anının görünmediğini, bu kamera kaydının delil olmadığını, kaza tutanağını da kabul etmediklerini,

Sigorta Tahkim Komisyonu dosyasına sunulan bilirkişi raporunda her iki sürücünün % 50'şer oranda eşit kusurlu bulunduğunu belirtmiştir.

Davalı vekili her ne kadar Sigorta Tahkim Komisyonu dosyasına sunulan bilirkişi raporunda her iki sürücü de % 50'şer oranda eşit kusurlu bulunmuşsa da, bu kusur değerlendirmesinin her iki sürücünün de kendisinin yeşil ışıkta geçtiğini beyan etmesi sonucu yapıldığı, ancak raporun düzenlenmesinden önce kazaya ilişkin dosyaya sunulan kamera kaydının incelenmediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu rapordaki kusur dağılımına itibar edilememiştir.

Kamera kaydında davacı aracından birkaç saniye önce aynı kavşaktan geçen başka bir aracın uygun hızda geçtiği, davacı aracının hızının bu aracın hızıyla karşılaştırılmasından, davacının kavşağa aşırı hızla girdiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu olayda davalı sürücü ..., yönetimindeki aracın hızını yol, trafik ve hava şartlarına göre ayarlamamış, yerleşim yerleri içinde dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullanmış, kavşağa geldiğinde kendisine hitap eden kırmızı ışıkta mutlaka durması gerekirken durmayıp seyrini sürdürmüş ve bu sırada aşırı hızla kavşaktan geçen davacıya ait araca yandan çarpmıştır. Bu nedenle davalı sürücü ... olayda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 84.maddesi gereğince % 75 oranında asli kusurludur.

Davacıya ait aracın sürücüsü ... ise, kavşağa yaklaşırken hızını azaltması, yerleşim yerleri içinde kavşak alanında daha yavaş ve daha dikkatli araç kullanması gerekirken, kamera kaydında da görüldüğü üzere kavşakta diğer araçlardan daha hızlı şekilde seyretmiş, kavşağa yaklaşırken yavaşlamamış, aşırı hızla kavşağa girerek solundan gelen davalı sürücü yönetimindeki araçla şiddetle çarpışmıştır. Davacıya ait araçtaki hasarın çok şiddetli olması, esas olarak davacı aracının aşırı hızlı olmasından kaynaklandığından, sürücü ...olayda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52.maddesi gereğince % 25 oranında tali kusurludur.

Hasar Yönünden, Davacıya ait ... plakalı ...marka ...tipi olup 2018 modeldir.

Parça ve işçilik listelerinin incelenmesinden, araçta parçalar toplamının KDV dahil 229.681,56 TL ve işçilikler toplamının 41.300,00 TL olduğu, toplam hasarın 270.981,56 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Aracın kaza tarihindeki 2. El rayiç piyasa satış değerinin rutin pazarlık payı da düşüldüğünde 530.000,00 TL'dir.

Araçtaki hasar miktarının aracın değerine yaklaştığı ve aracın tamiri sırasında başka hasarlı parçalar da çıkabileceği dikkate alındığında, aracın tamirinin ekonomik olmadığı ve pert total sayılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Aracın hasarlı haliyle sovtaj değeri yapılan piyasa araştırmasına göre ortalama 300.000,00 TL'dir. Dolayısıyla araçtaki gerçek hasar miktarı:

530.000,00 - 300.000,00 = 230.000,00 TL'dir. Davalı sürücü olayda % 75 oranında kusurlu olduğundan davacının davalıdan talep edebileceği maddi zararı 230.000,00 x % 75 = 172.500,00 TL'dir.

Değer Kaybı Yönünden,

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2002/130-E 2002/4512-K sayılı ilamında “…tamamen onarılmış olsa bile kazaya uğrayan araba, tahribatın izlerini taşıyacağından onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir…” denilmektedir.

Araçlarda oluşan değer kaybının, araçtaki kaporta ve şasi hasarıyla doğru orantılı olacağı tartışmasızdır. Kaporta saçlarının düzeltilip yeniden boyanma işlemleri sonucu bu parçalardaki orijinal fabrikasyon özelliklerine ulaşılamadığından, ilgili Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere bu durum aracın ikinci el değerinin düşmesine neden olmaktadır. Araçta kalıcı hasar oluşturmayan, plastik, cam parçalar ile cıvata vida ile sökülüp takılabilen radyatör gibi mekanik parçaların değiştirilmesinin değer kaybı oluşturmadığı bilinmektedir.

Araçlarda değer kaybı hesaplanabilmesi için aracın tamirinin ekonomik olması ve tamir edilerek trafiğe çıkarılması gerekir. Ancak dava konusu aracın tamiri ekonomik olmadığından ve pert total sayılması gerektiğinden, araçta hesaplanan hasarın dışında bir değer kaybı oluşması söz konusu değildir.

Araç Mahrumiyet Zararı Yönünden, Davacıya ait aracın kazadan sonra hurda olarak satılması, aynı marka ve model bir aracın temini ve trafiğe çıkarılabilmesi için gerekli yasal işlemlerin yapılması için gerekli makul süre 15 gündür. Aynı marka ve model bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kira bedeli 400,00 TL olup davacının toplam araç mahrumiyet zararı 6.000,00 TL'dir.

Davalı sürücü olayda % 75 oranında kusurlu olduğundan davacının davalılardan ...'dan talep edebileceği araç mahrumiyet zararı 4.500,00 TL'dir.

Davalının Sorumluluğu Yönünden,

Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Karayolları Trafik Kanununun 91.maddesinde düzenlenmiş olup buna göre işletenlerin aynı yasanın 85.maddesinde olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu tutulmuştur. Sözleşme şartı niteliğinde olan ve T.C.

Hazine Müsteşarlığınca belirlenen trafik poliçesi genel şartlarının 1.maddesinde sigortanın kapsamı belirtilmiş olup buna göre sigortacı poliçede tanımlanan aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu poliçede yazılı olan limitlerle kadar karşılamaktadır.

Davalı şirketçe temin edilen ZMSS poliçesinin araç başına limiti 120.000,00 TLdir.

2918 sayılı KTK 90.maddesi hükmüne göre "Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır..." şeklindeki düzenleme ile trafik kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinin değerlendirilmesinde BK haksız fiile ilişkin hükümlerine atıf yapılmıştır.

6098 TBK 49 ve müteakip maddeleri gereğince meydana gelen kaza sebebiyle zarar görenin mal varlığında meydana gelen eksilme zararlarını isteyebileceği gibi, dolaylı olarak uğradığı zararlar da zarar verenden istenebilecektir.

Davalı ... A.Ş. ... plakalı aracın, kaza tarihini kapsayan ZMM (Trafik) sigorta poliçesini düzenlemesi sebebiyle davada taraf olarak yer almaktadır. KTK 91 ve devamında araçlar için trafik poliçesi yaptırma zorunluluğu düzenlenmiştir. KTK 91.maddesi gereğince sigorta şirketleri, işletenlerin KTK 85/1 maddesi gereğince olan maddi ve hukuki sorumluluklarını teminat altına almaktadırlar. Araç hasarına ilişkin talep sigortalının KTK 85/1 maddesi kapsamında ödemekle yükümlü olduğu gerçek zarar olmakla, sigorta şirketi bu talep yönünden araç maliki ve sürücüsü ile birlikte, hasar tazminatından sonra bakiye poliçe teminatı limitine kadar sorumludur. (KTK m. 88/1)

Dava konusu olayda davalı sürücü ...'ın % 75 oranında asli kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsü ...'in % 25 oranında tali kusurlu olduğu, davacının davalılardan talep edebileceği araç hasarı zararının kusur oranına göre 172.500,00 TL olduğu, davalılardan sigorta şirketinin poliçe limitine kadar sorumlu olduğu, davacının talep edebileceği bir değer kaybı zararının olmadığı, araç mahrumiyet zararı ZMSS poliçesi kapsamı dışında olduğundan davacının araç mahrumiyet zararını yalnızca davalı ...'dan talep edebileceği, araç mahrumiyet zararının kusur oranına göre 4.000,00 TL olduğu, olay haksız fiilden kaynaklandığından,

davacının davalıdan alacağına temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep edebileceği anlaşılmış, davanın değer kaybı bedeline ilişkin kısmının reddine, davanın hasar bedeline ilişkin kısmının kabulü ile, 172.500,00 TL (Davalı sigorta şirketi 120.000,00 TL'den sorumlu olmak üzere) 'nin davalı sigorta şirketi yönünden 10/05/2023 tarihinden, davalı ... yönünden 17/02/2023 kaza tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davanın ikame araç bedeline ilişkin kısmının kabulü ile,

4.000,00 TL 'nin 17/02/2023 kaza tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

22/05/2024 Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır