İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/472 K.2026/233

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin davalı taraf ile 21.07.2023 tarihinde acentelik sözleşmesi imzaladığını, Müvekkil şirketin, acentelik faaliyeti kapsamında davalı taraftan satın almış olduğu ... ve ... plakalı 2 adet ... marka ... model elektrikli araç için davalı şirkete toplamda 1.648.414,00-TL ödediği, Ancak satın alınan bu araçlara ait tanıtım kitabı, garanti ve kullanım kılavuzunun müvekkiline teslim edilmediği gibi, bu araçların Türkiye'de yedek parçaların da bulunmadığı gibi, araçların bakımlarının yapılacağı yetkili servislerin açılmadığı,

davaya konu ... markalı araçların araç tanıtım broşüründe aracın tek dolum ile 270 km yol yapabildiği belirtilmesine rağmen aracın tasarruflu kullanımda dahi 150 km yol yapabildiğinin tespit edildiğinden davalı şirketin müvekkili şirkete ayıplı ve kusurlu araçlar sattığının belirlendiği, Taraflar arasında yapılan sözleşmede "Müvekkili borçlarının.

MADDE 120- (1) Müvekkil, acenteye; a) Mallarla ilgili belgeleri vermek, b) Acentelik sözleşmesinin yerine getirilmesi için gerekli olan hususları ve özellikle iş hacminin acentenin normalde bekleyebileceğinden önemli surette düşük olabileceğini bildirmek, c) Acentenin yaptığı işleri kabul edip etmediğini ya da yerine getirilmediğini uygun bir süre içinde bildirmek, d) Acentenin istemeye hak kazandığı ücreti ödemek, e) Ücret, avans ve olağanüstü giderler hakkında 20 nci madde hükümlerine göre faiz ödemek, zorundadır.

(2) Bu maddeye aykırı şartlar, acentenin aleyhine olduğu ölçüde, geçersizdir." Hükümlerinin bulunduğu, davalı tarafın bugüne kadar müvekkili şirkete sözlü ve yazılı taahhüt etmiş olduğu edimlerini yerine getirmediğini gibi ... markalı elektrikli araçlar ile ilgili Türkiye'de hiçbir lansman çalışmasını yapmadığı, TR uzantılı internet adresi kurmadığı, müvekkili şirkete araçların satılması için teslimat hedefi belirleyip vermediği, Türkiye'de dağıtım ağı dahilinde tekdüze biçimlendirilmiş TR uzantılı internet sitesi kurup acente olarak müvekkil şirketin ismine yer vermemiş, önceden onaylanmış tabelaların tasarlandığı,

temin edildiği ve kurulumunun sağlandığı finansal kiralama veya satın alma temeline dayanan bir tabela programını temin edip müvekkili şirket ile paylaşmamış, hazırlaması gereken duyuruları, yönergeleri ve/veya kılavuzları müvekkili şirketle paylaşmamış, Türk Ticaret Kanunu'nun 120.

Maddesinin a bendi uyarınca satılması istenen Auto marka ... model araçlarla ilgili olarak belge vermemiş, yine aynı maddenin b bendi uyarınca “acentelik sözleşmesinin yerine getirilmesi için gerekli olan hususları ve özellikle iş hacminin acentenin normalde bekleyebileceğinden önemli surette düşük olabileceğini bildirmesi gerekirken bu bildirimi yapmamış”, kısaca sözleşmenin imzalanma tarihinden bugüne kadar hiçbir ticari faaliyette bulunmadığından, müvekkili şirketin de davalı tarafın acentelik sözleşmesindeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle ...

19. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile acentelik sözleşmesini tek taraflı olarak haklı nedenlerle feshettiğini,müvekkili şirket sözleşmeyi fesih ettiğinden. Müvekkili şirketin acente olarak bugüne kadar yalnızca davalı şirketin işlerinde (...

Acentelik işleri) istihdam edilmek amacıyla birçok personeli işe aldığı ve bu kişilere maaş ve yemek bedeli ödenmiş, sigorta primleri yatırdığını, Ancak davalı taraf yukarıda 1. Maddede belirttiğimiz edimlerini yerine getirmediğinden bu personellere müvekkil şirket tarafından lüzumsuz yere ödeme yapıldığı, ve bu kişilere aylık 23.000,00 Türk Lirası net maaş, günlük 200,00 Türk Lirası yemek bedeli ve 11.000,00 Türk Lirası sigorta primleri i ve 6 aylık zaman diliminde bu kişiler için müvekkili şirket tarafından 121.841,40-TL harcama yapıldığı ifade ederek, Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla.

H.M.K. madde 109 kapsamında kısmi dava olarak şimdilik; ... ve ... plakalı araçların iade alınarak, müvekkili şirket tarafından araçlara ödenen 70.000 TL ile acentelik sözleşmesi süresince müvekkil şirketin istihdam ettiği personellere ödediği 30.000 TL'nin temerrüt tarihi olan 18.04.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline; ... tarafından Türkiye'deki iş bu ticari faaliyetleri nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti resmi makam ve kurumlarına yatırmış olduğu bir teminat bedeli veya edim var ise gerekli araştırma yapılarak bu teminat ve edimlerin üzerine ihtiyati tedbir kararı konulmasına,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

Taraflar arasında imzalanan 21.07.2023 tarihinde acentelik sözleşmesi, araç listesi, fatura örnekleri, araç ruhsat örnekleri, ... - Tescil işlem sonuç belgesi, Sgk kayıtları, poliçe örneği, ihtarname, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı tarafından açılan dava, Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak Davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilaf; Taraflar arasındaki acentelik sözleşmesinin davacı tarafça haklı olarak feshedilip feshedilmediği,... ve ... plakalı araçların iade alınarak, davacı şirket tarafından araçlara ödendiği iddia edilen 70.000 TL ile acentelik sözleşmesi süresince davacı şirketin istihdam ettiği personellere ödediğini iddia ettiği 30.000 TL'yi davalıdan talep edip edemeyeceği hususlarındadır. Tanık deliline dayanılmış olmakla, tanıklar mahkeme huzurunda dinlenmiştir.

Davacı tanığı ... beyanında: "Ben davacı şirkette halen satış danışmanı olarak çalışıyorum, iki yıl kadar önce davalı şirketten bayilik aldık, onlardan ... ve ... plakalı iki araç aldık, araçların tanıtım kartında özellikleri farklı olmasına rağmen bize teslim edilen araçlar farklı özelliklerde idi, örnek verecek olursak tanıtım kartında 270 menzil olduğu yazmasına rağmen biz test yaptığımızda ortalama 180-190 menzile çıktığını gördük, ben bu konuda davalı şirkete bir başvuru yapıldı mı bilmiyorum, biz davalı şirkete çok uzun zamandır zaten ulaşamıyoruz, kendileri ile iletişime geçemiyoruz,

araçları iade edemedik 2 tane çalışan istihdam edilmişti, bize Türkiyede yedek parça servisini yaptıracak bir ofis ya da sanayi yerleri olacağını ilkbaşta söylemişlerdi, ancak biz aracı satmadığımız için böyle bir yerleri var mı bilmiyorum" demiştir.

Davacı tanığı ... beyanında: "Ben davacı şirkette halen satış danışmanı olarak çalışmaktayım, davalı şirket bize ... ve ... plakalı iki test aracı gönderdi, sonrasında araçların devamı da gelecekti, bize gönderdikleri katalog ile gelen arabalar gerek donanım özellikleri gerekse menzili ile tamamen farklı idi, katalogdaki araçlar ile gelen araçlar arasında fark vardı, menzilini bir ay içerisinde test ettik, görsel farklılıkları zaten hemen tespit ettik, sonrasında davalı şirkete ulaşmaya çalıştık, ulaşamadık, davalı bize Türkiyede yaklaşık 9-10 tane acenteliği, İstanbulda da 6 tane servis ağı olacağını söylemişti, biz bunları aradık, ancak bize böyle bir sözleşme olmadığı ve kendilerinin alakası olmadığını söylediler, 2 tane çalışan istihdam edilmişti " demiştir.

Deliller toplandıktan sonra. Tarafların ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulup tutulmadığı, kapanış tasdiklerinin yasaya uygun yapılıp yapılmadığı, Taraflar arasındaki acentelik sözleşmesinin davacı tarafça haklı olarak feshedilip feshedilmediği,... ve ... plakalı araçların iade alınarak,

davacı şirket tarafından araçlara ödendiği iddia edilen 70.000 TL ile acentelik sözleşmesi süresince davacı şirketin istihdam ettiği personellere ödediğini iddia ettiği 30.000 TL'yi davalıdan talep edip edemeyeceği hususlarında tüm dosya kapsamı değerlendirilerek rapor hazırlanması hususunda dosya mali müşavir ..., makine mühendisi ...ve ticaret mevzuatından kaynaklanan nitelikli hesaplama uzmanı ...'a tevdi edilmiş, bilirkişiler mahkememize sunmuş oldukları raporlarında özetle; "...SONUÇ:1.

Davacı şirketin davalı şirketle aralarındaki acentelik sözleşmesini haklı nedenle feshettiği, 2. Davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği araç bedeli zararının 1.780.836,80 TL, olduğu, davacının talep edebileceği müspet zararının da 190.630,25 TL olmak üzere toplam 1.971.467,05 TL asıl alacak, 315.853,33 TL dava tarihli işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.287.320,38 TL olabileceği..."sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.

Bilirkişi Raporu dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir.

Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle; Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile, Davalı şirketin davacı şirketle sözleşme gereği yapması gerektiği halde Türkiye'de herhangi bir lansman faaliyeti yürütülmediği, TR uzantılı bir internet

sitesi kurulmadığı, Satış ve teslimat hedeflerinin belirlenip iletilmediği, Acente adına yer verilecek biçimde tekdüze TR uzantılı web altyapısı oluşturulmadığı, onaylı tabela tasarımlarının temin edilip kurulumunun sağlanmadığı, Gerekli duyuru, yönerge ve kılavuzların hazırlanıp paylaşılmadığı, Türk Ticaret Kanunu’nun 120. maddesi kapsamında gerekli belgelerin verilmediği ve Sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği dikkate alındığında, 21.07.2023 tarihli acentelik sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği anlaşılmıştır.

Davalı şirket tarafından davacı şirkete satılan...ve ... plakalı, ... marka, ... model iki adet elektrikli aracın kataloğunda vaat edilen özelliklere sahip olmadığı bu hususun tanık anlatımları ile de doğrulandığı ve davacının araçlar için ödediği miktardan 70.000,0 TL talep ettiği, talebini arttırmadığı ve bu miktarı talep edebileceği anlaşılmıştır.

Davacının sözleşme kapsamında, sözleşmenin imzalanması ile birlikte personel istihdam edildiğini ve bu personellere yapılan masrafları talep ettiği, Yalnızca ... acenteliği kapsamında çalıştırılmak üzere ...., ...ve ... adlı 3 personelin istihdam edildiği, Bu personellere ödenen aylık 23.000 TL maaş, günlük 200 TL yemek bedeli, aylık 11.000 TL sigorta primi olmak üzere toplamda 121.841,40 TL gider yapıldığı, çalışanlardan ...'nun 02.01.2023 tarihinde “oto satış elemanı” olarak işe başladığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 21.07.2023 tarihinde yapıldığından anılan personel için zarar talebinin

yerinde olmadığı, diğer personellere ödenen ücretlerin 190.630,25 TL olarak hesaplandığı, davacının bu personellere yemek ücreti ödediğine ilişkin bordrolarda yemek bedeli ücretlerine rastlanmadığı tespit edilmiştir. Açıklanan nedenlerle; Davanın Kabulüne, ... plaka numaralı ... şase numaralı ve ... ... şase numaralı araçların iadesi koşuluyla, 70.000TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 30.000TL'nin 18/04/2024 (Davalı şirket 18.04.2024 tarihinde temerrüde düşürüldüğünden) tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır