İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/720 K.2025/602

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... A.Ş. tarafından ... numaralı poliçe ile teminat altına alınan ve davalı ...'a ait, dava dışı kimliği taraflarınca tespit edilmeyen bir sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, 21/06/2019 tarihinde saat 23:00 sıralarında ... ili ... ilçesi, ...

Sokak ile ... kavşağında, kavşağa giren ...plakalı aracın sağ ön kısmına çarptığını, ...plakalı aracın çarpmanın etkisi ile sola savrulduğunu ve sağ ön teker kısımlarından darbe aldığını, müvekkili şirket tarafından teminat altına alınan ... plakalı aracın çarpmanın etkisi ile duramayarak park halinde bulunan... plakalı aracın sol arka yanına çarptığını ve bu aracın da çarpmanın etkisi ile yine park halinde bulunan... plakalı aracın arka kısmına çarptığını, meydana gelen kazada müvekkili şirket tarafından teminat altına alınan ...plakalı aracın yanı sıra ..., ... ve ...plakalı araçlarda maddi hasar meydana geldiğini, Olay yerinde ...

Trafik Denetleme Bürosu'na bağlı polis memurları tarafından "Maddi Hasarlı Trafik Tespit Tutanağı" tanzim edildiğini, ancak kaza akabinde dava dışı sürücünün olay yerini terk ettiğinden alkol muayenesinin de yapılamadığını, işbu kaza neticesinde aracın plakası üzerinden yapılan sorgulama sonucu mağdur araç maliklerince müvekkili şirkete ulaşılarak hasarlarının karşılanmasının talep edildiğini, yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde dava dışı ... plakalı aracın hasarına ilişkin olarak araç malikine 2.238,22 TL; dava dışı ...plakalı araç hasarına ilişkin olarak aracı teminat altına alan ...

Şirketi'ne 24.073,72 TL ve ... plakalı aracın değer kaybına ilişkin olarak araç maliki vekiline 2.265,71 TL tazminat ödendiğini, ödenen bu tazminatların, kusurlu ve olay yerini terk eden sigortalı araç malikine rücu edilmesi amacıyla ... 9. İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının mezkur icra dosyasında borca itiraz ettiğinin öğrenildiğini, davalının itirazının haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kaza karışan aracın her ne kadar kendisininin olmuş olsa da, kaza yapan kişinin kendisi olmadığını, mağdur olan kişinin kendisi olduğunu, davacının dava dilekçesindeki iddialarını kabul etmediğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 9. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı uyap dosyası, sigorta poliçesi, hasar dosyası, ödeme makbuzu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki ihtilaf, Davacı sigorta şirketince sigortalısının ve karşı aracının uğradığı hasar bedeli olarak yatırıldığı ileri sürülen miktarın rücuen davalıdan talep edilip edilemeyeceği, ... 9. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında alacaklı olup olmadığı hususlarındadır.

... 9. İcra Müdürlüğünün... E sayılı uyap dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine rücuen tazminatatn kaynaklanan 21.015,65 TL asıl alacak 1.447,70 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 32.463,35 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.

Deliller toplandıktan sonra Makine Mühendisi Bilirkişi ..., Trafik Kazalarında Uzman Bilirkişi ...ve Sigorta Hukuku Alanında Uzman Bilirkişi olarak ...'na tevdi edilerek.

Dava konusu trafik kazasında araç sürücülerinin kusur durumunun tespiti ile aracın olay tarihindeki yaşı ve kilometresi, önceki kaza kayıtları, kaza nedeniyle araçta değişen parçalar ve işçilik göz önünde bulundurulmak suretiyle kaza nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin uygun olup olmadığı ile varsa davalıya rücu edebileceği alacağın (asıl alacak, faizin ayrı ayrı hesaplanarak) miktarın tespiti konusunda rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş oldukları raporlarında özetle; "...

Dava konusu olay değerlendirildiğinde; dava konusu kazanın trafik kazası tespit tutanağına göre maddi hasarlı kaza olduğu görülmektedir. Dosya kapsamından davalı araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiğine ilişkin tutanaklar mevcuttur. Söz konusu kazanın bedeni hasar içermemesi sebebiyle davacı şirketin Genel Şartlar 4/f maddesine dayanarak davalıdan rücuen tazminat talep ve dava hakkı bulunmayacağı kanaat olunmaktadır.

Sonuç:Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğumuz inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda heyetimiz, ... plaka numaralı aracın dava dışı sürücüsü ...’nın hatalı sevk ve idaresinin olayda birinci (asli) derecede ve takdiren %65 (yüzde altmışbeş) oranında etkili bulunduğu, II.... plaka numaralı aracın kimliği belirsiz sürücüsünün hatalı sevk ve idaresinin olayda ikinci (tali) derecede ve takdiren %35 (yüzde otuzbeş) oranında etkili olduğu,

III.... plaka sayılı araç hasarı 2.238,22 TL, ... plaka sayılı araç hasarı 24.073,15 TL, bu aracın değer kaybı 2.265,71 TL olduğu, IV.Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/F maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkının bulunmayacağı..." kanaatine varıldığını bildirmişlerdir. Bilirkişi Raporunda ki hesaplamalar dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir.

Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle.

Poliçe tanzim tarihinde yürürlükte bulunan ZMMS Genel Şartları B.4-f maddesinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde.” denilerek, zorunlu haller haricinde sürücünün olay yerini terk etmiş olması rücu sebebi olarak düzenlemiştir.

Söz konusu düzenleme ile araç sürücüsünün ister maddi, ister yaralamalı ve ölümlü kaza olsun ",olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde." sigortanın, sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiş, ancak bedeni hasara neden olan bir kazada, sigortalının yahut eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi,

can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşması gibi zorunlu haller rücu hakkının istisnası olarak belirtilmiştir. ¸( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi ...esas, ...karar sayılı kararı ) Alınan bilirkişi raporunda her ne kadar maddi hasarlı kaza olması nedeniyle Genel Şartlar 4/f maddesine göre tazminat talep edemeyeceği belirtilmişse de bu husus hukuki nitelendirme kapsamında mahkememizde olduğundan davalının maddi zararlı kaza dolayısıyla da sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Somut olayda, kazaya karışan dava dışı sürücünün olay yerini terk ettiği dosya kapsamında bulunan kaza tespit tutanağındaki ifadeler ile(firar ettiği belirtildiğinden) sabit olduğundan, sonrasında davalının emniyete gittiği, ifade verdiğine ilişkin bir kaydın da dosya kapsamında olmadığı, hastaneye gittiklerine dair bir belgenin de sunulmadığı, araç malikinin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller sebebiyle olay yerini terk hususunu ispatlayamadığı,

dava dışı sürücünün %35 oranında kusurlu olduğu görüldüğünden kusur oranına göre 10.071,95 TL asıl alacak ve 783,30 TL asıl alacak, bu alacaklara ödeme tarihlerinden takip tarihlerine kadar işletilen faiz mahkememizce resen hesaplanarak Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, davalı tarafından ... 9.icra dairesinin ... esas sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın 10.071,95 TL asıl alacak, 484,28 TL işlemiş faiz.

783,30 TL asıl alacak, 22,40 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 11.361,93 TL yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır