İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/61 K.2024/1

Mahkememizde görülmekte bulunan davada yapılan açık yargılama sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkili ... tasarım ve satış faaliyetinde bulunduğunu, müvekkilinin Türkiye'de ilk kez kendisi tarafından üretilerek kamuya sunulan elbise tasarımını 27.10.2021 tarihinde ilk kez davacıya ait ©tuaycollection 18 adlı instagram satış sayfasında kamuya sunulduğunu, Davalı ... Ltd.

Şti. tarafından “panaline” markasıyla üretim ve satışının .... adlı instagram satış sayfasında satışı yapıldığını, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet eylemi, davalı tüzel kişiliğin ticari faaliyeti çerçevesinde gerçekleştirildiğinden, davalı tüzel kişiliğin müdürü ... davaya taraf yapıldığını, ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.iş sayılı delil tespit dosyası ile davalı firmanın iş yerinde ve ... adlı instagram sayfası üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığını, anılan bilirkişi raporunda denilerek tasarım hakkına tecavüzün varlığının tespit edildiği, mahkemece delil tespit dosyasında yer alan taklit ürün örneği ile taklit ürün görselleri ve davacıya ait orijinal ürün üzerinde mahkemece inceleme yapıldığında tasarım hakkına tacavüzün ve haksız rekabetin varlığının tespit edilebileceğini, taklit ürünlerin başta davalının iş yerlerinde, diğer mağazalarında üretim ve satışının durdurulmasına,

görüldüğü yerde toplatılmasına ve satışının yapıldığı internet sitelerine erişiminin engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, tasarım - hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, Belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde taleplerini arttırmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 02.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan Müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini,

belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebimizi arttırmak üzere şimdilik 100 TL İtibar tazminatının delil tespitinin yapıldığı 02.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, 20.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 02.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, delil tespit dosyasında yapılan masrafların yargılama giderini hesabında dikkate alınmasını,

davalı aleyhine verilecek mahkeme kararının masrafı davalılara ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki trajı yüksek olan gazetelerden birer tanesinde yayınlanmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalılar vekili davacının davaya konu ürünlerinin tescilsiz tasarım kapsamında olup, korumadan yararlanabilmesi için SMK uyarınca bir takım özellikleri ihtiva etmesi gerektiğini, fakat davaya konu ürünlerin SMK'da yer alan niteliklere haiz olmadığından davaya konu ürünlerin koruma kapsamında olmadığını, Yönetime veya temsil yetkisine sahip bir genel müdürün, bu yetkilerini kullanırken işlediği haksız fiillerden kanunen şirketin sorumlu olduğunu, bu nedenle şirket müdürünün iş bu davaya taraf olarak eklenemeyeceğini, Davacı tarafından ...

1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...

D.iş sayılı dosyası ile hukuki yarardan yoksun ve eksik inceleme neticesinde davayı konu ürünler hakkında delil tespiti yaptırıldığını, akabinde ise bu davanın ikame edildiğini, bu dava ile kötü niyetli olarak haksız şekilde kazanç elde etmeye çalışıldığını, delil tespit dosyasındaki bilirkişi raporunun eksik inceleme neticesinde hatalı olarak ve yanlızca davacının iddiaları doğrultusunda tanzim edildiğini, iş bu davada hükme esas alınamayacak nitelikte bulunduğunu, davacının ihtiyati tedbir kararı alınmasına ilişkin taleplerinin de reddi gerektiğini, dava konusu tescilsiz tasarımların SMK uyarınca koruma kapsamında olmadığını,

her ne kadar davacı haksız ve kötü niyetli olarak söz konusu ürünleri ilk kez ©tuaycollection 18 kullanıcı isimli instagram hesabından satışa sunulduğunu iddia etmişse de işbu hesabın sıfır takipçili bir hesap olduğundan kamuya arz şartının da sağlanamadığını, davacının belirsiz alacak davacı açmasında hukuki yarar bulunmadığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında bir hukuki yarar bulunmadığı için davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, sö in harcıalem bir ürün olduğunun, basiretli bir tacir tarafından bilinmesi gerekirken davacının haksız ve hukuka aykırı olarak ve kötü niyetle açıldığını,

davacının belirsiz alacak davacı açılmasında hukuki yararı bulunmadığından ve dahi davacının iddia ettiği alacak miktarı belirlenebilir olduğundan ve bu eksikliğin sonradan giderilmesi de mümkün olmadığından hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dosyada bildirilen tüm deliler toplanmış, özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememize 08/02/2023 tarihi ile sunulan bilirkişi raporunda özetle; yapılan değerlendirmeler sonucunda. Davacı ...'nun tescilsiz tasarımı ile Davalı .... Ltd. Şti.'ne ait ürün görselinin ... 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin...

D.İş sayılı Bilirkişi Raporu'ndan yer alan görseller karşılaştırıldığında; bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Yenilik ve ayırt ediciliğin tespiti yönünden yapılan incelemede; davaya konu tescilsiz tasarımın 27.10.2021 tarihinde ilk kez davacı ait olduğu belirtilen ... adlı instagram sosyal medya sayfasında kamuya sunulduğu değişik iş dosyasına sunulan bilirkişi raporundan tespit edildiği, ancak davalının cevap dilekçesine istinaden tarafımızda dosya kapsamı ve internette yapılan detaylı incelemeler neticesinde;

davaya konu tescilsiz tasarıma benzer herhangi bir delil ve bulguya rastlanılmadığı gibi davalı tarafından da kamuya davacıdan önce sunulduğuna dair herhangi bir delilde ibraz edilmediği de görüldüğünden davacı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurunu taşıdığı, bu nedenle tecavüz koşullarının oluştuğu, 6769 sayılı SMK'nın 57. Maddesi kapsamında yer alan kriterleri oluşturan bir verinin dosyaya sunulması halinde konuya ilişkin değerlendirmenin yapılabileceği ve haksız rekabet hususundaki hukuku değerlendirmenin de sayın mahkemenin takdirinde olduğu,

Davacıya ait olan tutulması zorunlu yasal defterlerin yukarıda gösterilen şekilde açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit ettiği dolayısı ile TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğu görülmüş, sahibi lehine Yüce Mahkemenin takdirinde olmak üzere takdiri delil niteliğine haiz olduğu, Davacının SMK 151/2-a maddesi uyarınca davalıdan talep edebileceği yoksun kalınan kar kök ve ek rapor ile hesapkanmıştır.

ISLAH

Davacı vekili 07/04/2023 tarihli talep artırım dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini 1.000,00 TL'den 24.000,00 TL'ye artırdığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

KANAAT VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık, davalı kullanımlarının davacıya ait tescilsiz tasarım haklarından kaynaklanan tasarım haklarını tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığının tespiti, oluşturması halinde bunun durdurulması ve önlenmesi ile maddi manevi ve itibar tazminatına ilişkindir.

Davalı yanın husumete ilişkin itirazının Yargıtay 11. HD'nin 2015/7562 E, 2016/2180 karar sayılı ilamı gereğince " 6102 sayılı TTK'nın 632. maddesi uyarınca, şirkete ilişkin görevlerini yerine getirmesi sırasında müdürlerin işlemiş oldukları haksız fiillerden şirket sorumlu olur ise de, 4721 sayılı TMK'nın 50. maddesinde, tüzel kişinin iradesinin, organları aracılığıyla açıklanacağı, organların, hukuki işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokacağı, yine organların, kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Yani haksız fiilden dolayı müdür veya müdürler genel hükümlere göre, şirketler ise 6102 sayılı TTK'nın 632. maddesine göre sorumlu olabilirler." şeklindeki hukuk uygulamasının huzurdaki dava yönünden de geçerli olduğu dikkate alınarak husumet itirazının reddine, karar verilerek esastan inceleme yapılmıştır.

... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...D.iş sayılı delil tespit dosyasında 05/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda "Dosyada mevcudun da bulunan belgelerden tespit isteyen firmanın modelinin tasarım tescil belgesinin bulunmadığı, Karşı tarafın davalı ...LTD.

ŞTİ firmasının “...” adresinde bulunan perakende satış Mağazasında tespit isteyen modeline benzer farklı renklerde toplam 76 adet ürün bulunduğu, tespit isteyen firmanın “..." adlı instagram hesabında yapılan araştırmaların sonucu tespit isteyen firmanın iş bu dava konusu modeli ilk defa 27.10.2021 tarihinde instagram adresinden satışa sunduğu, karşı taraf firmanın “...” adlı instagram hesabında yapılan araştırmaların sonucu tespit isteyen firmanın iş bu dava konusu modeline benzer olduğu iddia edilen modelin ilk defa 21.02.2022 tarihinde instagram adresinden satışa sunduğu,

İş bu tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından benzer olduğu, birinin elbise diğerinin tunik pantolon takımı olarak çalışıldığı, aynı firmanın aynı ürününün farklı tip model versiyonu olarak algılanacağı, karşı tarafın kemer tokası ve yakadaki taş şeklini farklı kullanmasının tek basına farklı bir tasarım özelliği kazandırmadığını karşı taraf firma tarafından üretilen modelin tespit isteyen firmanın elbise modelinin, tunik, pantolon, takım versiyonu gibi göründüğü kanaatine varıldığı" şeklinde rapor tanzim edildiği görülmüştür.

Tasarım, SMK 55/1 maddesinde tanımlandığı üzere ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.

Koruma ile elde edilen tasarım hakkı, sahibine izni olmaksızın başka kişilerce tasarımın ticari amaçla kullanımını engelleme yetkisi vermektedir.SMK 59/1 maddesinde “Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz.” fiilleri tasarım hakkına tecavüz olarak sayılmıştır.

SMK 59/2 maddesinde “Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez.” Hükmü ile tescilsiz tasarım hakkının kapsam ve sınırları belirtilmiştir.

Tasarımlarda koruma genel itibariyle iki farklı şekildedir. Tecilli tasarım korumasının sağlanması için tescil kıstası aranırken tescillenmemiş tasarımlar açısından kamuya sunma koruma için en temel kıstaslardandır. Özellikle moda, tekstil ve ambalaj gibi tasarımların kısa sürede hızlı moda eğilimlerine uğraması nedeniyle kısa süren ve ekonomik olmasıyla tescilli tasarıma göre kolay elde edilen tescillenmemiş tasarım koruması önem arz etmektedir.

SMK'nın 59. maddesinin 2. fıkrasında tescilsiz tasarım sahibi, üçüncü kişilere karşı tasarımdan doğan haklarını sadece tasarımın birebir aynısı veya genel görünüm itibariyle fark edilemeyecek biçimde kopyalanması durumunda iddia edilebilecektir. Tescilsiz tasarımlar açısından tescilli tasarımlara sağlanan haklardan daha sınırlıdır ve bu tasarım hakkı tekel olmayıp, yalnızca tasarımın bir başkasınca kopyalanmasının önüne geçilmesini sağlamaktadır.

Tescilsiz tasarımların ihlalinde kötü niyet aranmaktadır. Haliyle tescilsiz tasarımdan bihaber olan başka bir tasarım sahibine karşı, tasarım hakkına tecavüz iddiasında bulunmak mümkün değildir. Yani tescilsiz tasarım hakkından bihaber olan kişilerce, farkında olmadan aynı tasarımın kullanılması halinde, tasarımın kopyalanması olarak kabul edilmeyeceği yasayla düzenlenmiştir.

Tescilsiz tasarım sahibinin tasarım üzerindeki münhasır hakkı sayesinde yalnızca tasarımın kopyalanmasını önlemeye yöneliktir. Tescilsiz tasarımlar haksız yapılan taklit ürüne karşı korunur. Taklit eylemi, emek hırsızlığı olması yanında; malın karışması, köken konusunda yanıltmaya sebep olur. Bir tasarımın, var olan bir tasarımdan haberi düşünüldüğü zaman, o tasarımcının tasarımı bir bağımsız yaratılmanın sonucuysa, tescilsiz tasarım kopya sayılmaz. Dolayısıyla tescilsiz tasarım hakkında bilgi sahibi olmayan kişiler, bu tasarımdan ayrı bir ürün yaratması durumunda kopya kapsamına girmeyeceği, yani bahsedilen bireylere karşı bu hakkın kullanılmayacağı maddeyle düzenlenmiştir.

Tescilsiz tasarımın, tescilli tasarım koruması kadar geniş bir koruma kapsamı bulunmamaktadır. Tescilsiz tasarımlar, ilk kez kamuya sunuldukları “üç yıl” süreyle korunacak olup bu süre sonundaki kullanımlar tasarım hakkına tecavüz oluşturmayacaktır.

Somut olaya dönüldüğünde, dosya kapsamında ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...D.iş sayılı delil tespit dosyasıdaki bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere, dosyada mevcudun da bulunan belgelerden tespit isteyen firmanın modelinin tasarım tescil belgesinin bulunmadığı, Karşı tarafın davalı ...LTD.

ŞTİ firmasının “...” adresinde bulunan perakende satış Mağazasında tespit isteyen modeline benzer farklı renklerde toplam 76 adet ürün bulunduğu, tespit isteyen firmanın “..." adlı instagram hesabında yapılan araştırmaların sonucu tespit isteyen firmanın iş bu dava konusu modeli ilk defa 27.10.2021 tarihinde instagram adresinden satışa sunduğu, karşı taraf firmanın “...” adlı instagram hesabında yapılan araştırmaların sonucu tespit isteyen firmanın iş bu dava konusu modeline benzer olduğu iddia edilen modelin ilk defa 21.02.2022 tarihinde instagram adresinden satışa sunduğu,

İş bu tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından benzer olduğu, birinin elbise diğerinin tunik pantolon takımı olarak çalışıldığı, aynı firmanın aynı ürününün farklı tip model versiyonu olarak algılanacağı, karşı tarafın kemer tokası ve yakadaki taş şeklini farklı kullanmasının tek basına farklı bir tasarım özelliği kazandırmadığını karşı taraf firma tarafından üretilen modelin tespit isteyen firmanın elbise modelinin, tunik, pantolon, takım versiyonu gibi göründüğü göz önüne alındığında, davalı kullanımlarının SMK madde 81/1-a kapsamında tasarım hakkına tecavüz oluşturduğu kanaatine varılmıştır.

Haksız Rekabet Yönünden Yapılan İnceleme

Bilindiği üzere Haksız rekabet, TTK 54. maddesi vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, dürüstlük kuralına aykırı olarak ekonomik düzeni bozan, ekonomik düzenin aktörleri aleyhine sonuçlar doğuran hareket ve fiillerin tümünü ifade eder. Diğer bir deyişle haksız rekabet, rakipleri ezmek ve onları iktisadi faaliyet alanından uzaklaştırmak amacıyla ve hüsnüniyet kurallarına aykırı suretlerle başvurulan, kanuna, nizama, adaba ve teamüle göre teviz edilemeyecek hareketlerin tamamıdır. Bu bağlamda başkasının serbestçe ifaya hakkı olduğu rekabet hareketini mene veya onu rekabet sahasından çıkarmaya ve kendi edalarını daha avantajlı göstermeye yarayan yasal olmayan vasıtaları kullanan kişi haksız rekabet fiilini işlemiş olur.

TTK 55/1-a-4 bendine göre “Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak” haksız rekabet sayılır. Karıştırılma (iltibas), ticari alandaki faaliyetlerde, şeyler arasında bir benzerliği veya karışımı ifade etmekte olup, satın alınan iki mal arasında veya kullanılan iki unvan arasında veya iş mahsullerinde birbirinden ayrılmayacak derecede benzerliğe istinat ettirilmesidir.

Somut olayda davacının kamuya sunduğu tescilsiz tasarımı ile davalı tarafından kullanılan elbise tasarımları karşılaştırıldığında, genel izlenim olarak davalı tarafından kullanılan elbiselerde kullanılan tasarımın davacının tescilsiz tasarımına genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzediği dikkate alındığında iktibas olan bu durumun TTK 55/1-a-4 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacağı sonucuna varılmıştır

Tazminat Talepleri Bakımından Yapılan İnceleme

6769 sayılı SMK'nın "Tazminat" başlıklı 150. maddesinde de " Sınai mülkiyet hakkına tecavüz sayılan fiilleri işleyen kişiler, hak sahibinin zararını tazmin etmekle yükümlüdür.

(2) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilmesi durumunda, hakka konu ürün veya hizmetlerin, tecavüz eden tarafından kötü şekilde kullanılması veya üretilmesi, bu şekilde üretilen ürünlerin temin edilmesi yahut uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda sınai mülkiyet hakkının itibarı zarara uğrarsa, bu nedenle ayrıca tazminat istenebilir.

(3) Hak sahibi, sınai mülkiyet hakkının ihlali iddiasına dayalı tazminat davası açmadan önce, delillerin tespiti ya da açılmış tazminat davasında uğramış olduğu zarar miktarının belirlenebilmesi için, sınai mülkiyet hakkının kullanılması ile ilgili belgelerin, tazminat yükümlüsü tarafından mahkemeye sunulması konusunda karar verilmesini mahkemeden talep edebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Tasarım sahibi kanunun 151.maddesi gereğince yoksun kalınan kazancını talep edebilir. Hak sahibinin uğradığı zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar.

Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, aşağıdaki değerlendirme usullerinden biri ile hesaplanır: a) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir. b) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç. c) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli.

(3) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle sınai mülkiyet hakkının ekonomik önemi veya tecavüz sırasında sınai mülkiyet hakkına ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenler göz önünde tutulur.

(4) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında 2. Fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen değerlendirme usullerinden birinin seçilmiş olması halinde, mahkeme ürüne ilişkin talebin oluşmasında sınai mülkiyet hakkının belirleyici etken olduğu kanaatine varırsa kazancın hesaplanmasında hakkaniyete uygun bir payın daha eklenmesine karar verir.

Davacı vekili tazminat taleplerini 6769 sayılı SMK'nın 151/2-a uyarınca hesaplanmasını talep etmiştir. Mali bilirkişi tarafından davacıya ait 2021 ve 2022 yılları kayıtlarını içerir ticari defter ve belgeleri üzerinde yerinde inceleme yapılmış, davacıya ait olan tutulması zorunlu yasal defterlerin açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit ettiği dolayısı ile TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğu tespit edilmiştir. ... 1.FSHHM ... D.İş dosyasında alınan Bilirkişi Raporunda, davalı adresinde tespit isteyen modeline benzer nitelikte farklı renklerde toplam 76 adet ürün tespit edildiği görülmektedir.

TTK’da tacir olmaya bağlanan hükümlerden biri “basiretli olma” yükümlülüğüdür (TTKm.18/2). Bu hükme göre, bir tacir faaliyetinde kullanacağı markayı seçerken aynı sektörde üçüncü kişiler adına tescilli/kullanılan bir markanın aynı/benzerini kullanmaması beklenir.

Zararın belirlenmesi, davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açacak şekilde geniş olarak yorumlanamayacağı gibi ihlal edeni mükafatlandırır nitelikte de olmamalıdır. Somut olayda davalının tacir olarak kusuru bulunduğundan tazminat hakkaniyete uygun olarak belirlenmelidir. Zira tazminatın gerek elde edilen kazanca gerekse lisansa göre belirlenmesinde sektörün genelindeki parametreler, davacının bilinirlik durumu, markasının zamana göre daralma yada artış göstermesi, ülke ekonomisinin koşulları da taraf ciroları kadar gözetilmelidir. Elbetteki bu açıklanan unsurların bir çoğu bilirkişilerce saptanamadığından bu durumda hakim Borçlar Kanunu' nun 51. maddesine göre somut olayın özelliklerine, kusurun ağırlığına ve hakkaniyete göre zararı tespit edecektir.

Borçlar kanununun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği" , Türk Medeni Kanun'un 4. maddesinde de "Kanun'un takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yada haklı sebepleri gözönünde tutmayı emrettiği konularda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği" belirtilmiştir.

Somut olaya dönüldüğünde bilirkişi tarafından 300 ve 500 adet ürün üzerinden hesaplama yapılmış ise de yukarıda belirtilen açıklama uyarınca SMK md. 151/2-a kapsamında bilirkişilerce belirlenen tüm bedeller arasından en düşük ve en yüksek bedel dışlanarak ortalama bedel üzerinden hesaplama yapılmasının hakkaniyete uygun olacağı, fazlaya ilişkin miktarın sebepsiz zenginleşmeye neden olacağı gözetilerek davacının yoksun kaldığı kazanç miktarının takdiren 21.000,00 TL olabileceği değerlendirilmiştir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 149. Maddesinin 1-ç bendinde " Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini" belirtildiği üzere, tasarımdan doğan hakları tecavüze uğrayan tasarım hakkı sahibinin mahkemeden manevi zarar talep edebileceği hüküm altına alındığı, bu madde ve somut olay ele alındığında davacı tasarım hakkı sahibinin tasarımdan doğan haklarına tecavüz edildiği, manevi tazminatın yasal şartlarının oluştuğu anlaşılmakla, eylemin ağırlığı tecavüze konu tasarım sayısı, paranın alım gücü, hak ve nesafet gözetilerek takdiren 15.000,00 TL manevi tazminatın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Davacı yan tarafından talep edilen itibar tazminatı; SMK'ya göre sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilmesi durumunda, hakka konu ürün veya hizmetlerin, tecavüz eden tarafından kötü şekilde kullanılması veya üretilmesi, bu şekilde üretilen ürünlerin temin edilmesi yahut uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda sınai mülkiyet hakkının itibarının zarara uğraması halinde gündeme gelen bir tazminat olduğundan, dosya kapsamına sunulan veriler ve bilirkişi raporundaki tespitlere nazaran davacı tasarımının itibarını zedeleyecek davalı eylemi tespit edilemediğinden itibar tazminatına hak kazanmadığı kanaatına varılarak, bu talep yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.iş sayılı dosyası, usul ve yasaya uygun hükme esas alınan bilirkişi raporları bir arada değerlendirildiğinde davanın kısmen kabulü cihetine gidilerek, davalı kullanımlarının davacıya ait tescilsiz tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, 21.000,00 TL maddi tazminatının 02/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 15.000,00 TL manevi tazminatının 02/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davacının itibar tazminatının şartları oluşmadığından reddine, davalıların eyleminin aynı zamanda haksız fiil teşkil ettiği gözetilerek hüküm özetinin kararın kesinleşmesi halinde Türkiye de yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeten birinde masrafı davalıya ait olmak üzere bir defaya mahsus ilanına dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,

1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,

Davalı kullanımlarının davacıya ait tescilsiz tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,

2-21.000,00 TL maddi tazminatının 02/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-15.000,00 TL manevi tazminatının 02/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4-Davacının itibar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,

5-Hüküm özetinin masrafı davalıya ait olmak üzere Türkiye çapında yayın yapan gazetelerden birinde bir defaya mahsus ilanına,

6-a) Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen tecavüz ve haksız rekabet talepleri yönünden davacı vekili yararına hesap olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,

6-b) Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat miktarı yönünden davacı vekili yararına hesap olunan 21.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,

6-c) Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat miktarı yönünden davacı vekili yararına hesap olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,

7-a)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen itibar tazminatı miktarı yönünden davalı vekili yararına hesap olunan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,

7-b)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat miktarı yönünden davalı vekili yararına hesap olunan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,

7-c)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen manevi tazminat miktarı yönünden davalı vekili yararına hesap olunan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,

8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 2.459,16 TL karar harcından peşin ve tamamlama harcı ile yatırılan toplam 753,13 TL'nin mahsubu ile kalan 1.706,03 TL bakiye karar harcının davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,

9-Davacı tarafından yatırılan toplam 833,83 TL harcın (peşin+başvuru+tamamlama) davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

10-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk sarf ücretinden kabul red oranına göre hesap edilen 1.306,00 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen, 294,00 TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

11-Davacı tarafından yapılan 5.250,00 TL bilirkişi ücreti ve 171,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 5.421,00 TL ile .. 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında yapılan toplam 1.820,70 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre hesap olunan 5.911,59 TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

12-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/01/2024

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

TASHİH ŞERHİ

6100 sayılı HMK m.304 "Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir. Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir." hükmünü içermektedir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır