İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/1490 K.2018/534

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin lojistik, dağıtım ve kara yolu taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, müvekkilli şirketin sözleşmeli müşterisi olan ... Kooperatifleri birliğinin ...

Şerifli mevkisindeki fabrikasından .... sevk edilecek olan 18 er kiloluk kutularda 880 adet teneke kutulu sıvı yağ, ... trafından düzenlenmiş olan 16/09/2014 tarih ve ... sayılı sevk irsaliyesine istinaden müvekkili tarafından düzenlenen 16/09/2014 tarihli ... sayılı taşıma irsaliyesi ile müvekkili adına taşıma yapan davalıya ait ... plakalı araç ile taşınarak 16/09/2014 tarihli ... sayılı fatura ile de bedelin müvekkili tarafından davalıya ödenmiş olduğunu, ancak taşınan ürünlerden davalının gerekli tedbiri almaması sonucunda 83 adet 18 kiloluk tenekelerden oluşan toplam 1.494 kiloluk yağın çalınmış olduğunu,

davalının polisdeki ifadesinde hırsızlığın aracın içinde iken meydana gelmiş olduğunu, oluşan zararın ... Birliğine müvekkili tarafından ödenmiş olduğunu, ödenen zarar bedelin olan 6.456,51 TL nin davalının müvekkiline ödememesi üzerine alacağın tahsili amacıyla ...

25. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını, % 20 oranında icra inkar tazminatı ile yargılama masrafları ve gider avansınında davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Şti.'nin yükünü ... Birlik Firmasından alıp ... Firmasına teslim etmek üzere davacı ile anlaşıldığını, müvekkilinin 16/09/2014 tarihinde eşyayı yüklemiş ve diğer gün saat 05:30 da ... Gıda firmasının işyerine gelerek teslim hazır olduğunu, şirket yetkilisi .... Beyin sevk irsaliyesini alarak aracın otoparka çekilmesi talimatını verdiğini, müvekkilinin hırsızlık olayına karşı kamyonu elektrik lambasının altına park ettiğini, olayın ise saat 08:30 sıralarında meydana geldiğini, müvekkilinin eksiksiz olarak teslimat yaptığını, yükün müvekkili tarafından boşaltılmadığından müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğini savunarak haksız davanın reddini istemiştir.

Mahkememizce dava konusu celp edilen ... 25. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu adına fatura alacağına dayalı asıl alacak bedeli olan 6.456,51 TL ile 83,14 TL işlemiş faizinden oluşan toplam 6.539,65 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, davalının süresinde borca, faize ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, süresinde huzurdaki itirazın iptali davasının açıldığı tespit edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla dosya bilirkişiler Yeminli Mali Müşavir ... ile Nakliyat ve hasar uzmanı ...'a tevdii edilen dosyaya tanzim olunan 05/08/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından inceleye 2014 yılına ait yasal ticari defterlerin sunulduğu, incelenmesinde.

HMK.'nın 222. maddesinde belirli kanuni şartları taşıdığı, dava konusu ile ilgili faturaların davacı şirketin 2014 yılına ait mübrez ticari defter kayıtları ve dayanağı belgelerin tetkikinden; davacı şirketin, davalı tarafından kendisine kesilen 16.09.2014/600465 nolu 495,60 TL bedelli nakliye faturasını davalı taşıyıcının alacağına kaydettiği, davacı şirketin, davalıya kesmiş olduğu 22.09.2014/95346 nolu 6.456,51 TL bedelli tazmin konulu faturayı ... sayılı yevmiye maddesi ile davalı taşıyıcının borcuna kaydettiği, dava dışı ...

Kooperatifleri Birliği (...) tarafından, davacı şirkete kesilen ... nolu "Tazmin" konulu 5.192,48 TL bedelli faturanın davacı şirket tarafından ... sayılı yevmiye maddesi ile davadışı kooperatif hesabının alacağına kaydedilmiştir.

Dava konusu 5.192,48 TL tutarındaki basarın 16.09.2014 tarihinde gerçekleştiği, hasar bedelinin davacı şirketçe davadışı ... Kooperatifine ... sayılı faturası mukabili ödendiği, davacı şirketin, davadışı kooperatife Ödediği 5.192,48 TL tutarındaki hasar bedelini, Ödeme tarihinden (22.09.2014) itibaren TCMB'nin Kısa Vadeli Kredilere uyguladığı, Avans faiz oranlarının kademeli olarak tatbiki suretiyle hesaplanacak ticari faizi ile birlikte takip borçlusu-davalıdan talep edebileceği, takip alacaklısı-davacınm ilamsız takibine dayanak gösterdiği 22.09.2014/095346 sayılı faturasındaki bedelin 6.456,51-5.192,48= 1.264,03 TL'lik kısmının aşkın talep niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak; takip alacaklısı-davacının, 11.11.2014 takip tarihi itibariyle 5.192,48 TL (Asıl) ve (5.192,48x11,75x61:36000=) 103.38 TL (İslemiş Faiz) olmak üzere toplam 5.295,86 TL alacaklı olduğu, işbu alacağını, asıl alacağa (5.192,48 TL) takip tarihinden itibaren TCMB'nin Kısa Süreli Kredilere uyguladığı avans faiz oranlarının kademeli olarak tatbiki suretiyle hesaplanacak faizi ile birlikte takip borçlusu-davalıdan talep edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Bilirkişi kök raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi neticesinde tarafların beyan ve itirazlarının dosya kapsamınca yeniden değerlendirilmesi amacıyla dosya kök raporu hazırlayan bilirkişilere tevdii edilerek bu kapsamda tanzim olunan 07/02/2017 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; ... AŞ( eski unvan: ... Tic. AŞ), dava dışı ...

Birliği’ nin (...), ...-... mevkiinde bulunan fabrikasından ...’a sevk edilecek 880 adet 18’er kiloluk sıvı yağ emtiasının taşınmasını üstlenmiş ve dava dışı ... ile taşıma sözleşmesi yapmış akdi taşıyıcı olduğu, ..., ... plakalı araç ile ...

Birlik ...- ... fabrikasından 880 adet 18’er kiloluk sıvı yağ emtiasının ...’a taşınmasını üstlenmiş alt taşıyıcı olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının taşıma işini üstlendiği emtianın varış yerinde çalınması nedeniyle, zarar bedelinin davacıdan tahsili talebinin yerinde olup olmadığının tespiti noktasında toplandığı, uyuşmazlık konusu zarar 17.09.2014 tarihinde meydana gelmiş olup, taşıma hukukuna özgü, zıya, hasar ve gecikmeden dolayı, sorumluluk hâlleri ile taşıyıcının sorumluluk sınırları hakkında Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanması gerektiğinde dava konusu uyuşmazlık 6102 Sayılı Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olduğu,

Taraflar arasındaki ilişkinin dosyaya mübrez ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş 16.09.2014 tarih ve 016541 sayılı ... adına düzenlenmiş taşıma irsaliyesine göre 17 palet muhteviyatı brüt 15.760 kg ağırlığında emtia maliki ve şoförü ... olan ... plakalı araca yüklendiği, ... tarafından ...Tic.

AŞ adına tanzim edilmiş 16.09.2014 tarih ve ... sayılı fatura ... plakalı araçla yapılan ... - ... nakliyesine ilişkin olduğu, davalı .... alt taşıyıcısı olduğu, TTK.'nın 875.maddesine göre; taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyamdan, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğu,

aynı Kanunun 876. maddesinde de taşıyıcının sorumlu bulunmadığı haller düzenlenmiş olup, Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulacağı, zıya, hasar veya teslimdeki gecikme, aşağıdaki hâllerden birine bağlanabiliyorsa 878. maddeye göre de taşıyıcı sorumluluktan kurtulur, sözleşme veya teamüle uygun olarak üstü açık bir aracın kullanılmış olması yahut güverteye yükleme yapılması, gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama, eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması,

yüklenmesi veya boşaltılması, eşyanın özellikle kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma, olağan fire yoluyla kolayca zarar görmesine yol açan doğal niteliği, taşınacak paketlerin gönderen tarafından yetersiz etiketlenmesi, canlı hayvan taşıması, hasarın sebebi hırsızlıktır.

... Polis Merkezi Amirliğince düzenlenmiş tüm soruşturma evrakları incelendiğinde: ... plakalı tenteli kamyonun sürücü ... tarafından 17.09.2014 tarihinde sabah saat 05.30 sıralarında ... Kuru gıda kamyon parkı içine park edildiği, sürücünün aracın içinde olmasına karşın, tentesi yırtılmak suretiyle hırsızlık olduğunu, kasa içindeki paletlerden birinin tamamen boş olduğu, diğer paletin ise bazı kısımlarında yer yer boşluklar olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Çalınan malın bedeli/zarar miktarının, ... Birlik’in ... sayılı sevk irsaliyesine göre 18 Kg.lık 880 adet sıvı yağ toplam 15.840 kg brüt ağırlıkta olduğu, irsaliye üzerine ....Şti. yetkilisi ... 797 teneke sıvı yağ aldığına ilişkin şerh düşüp, kaşe ve imza yapmıştır.

Bu durumda çalınan malın adedi 83 teneke olduğu, 880 teneke brüt 15.840 kg ağırlığında olduğundan, 83 teneke brüt 1.490 kg ağırlığındadır.

Tazminatta esas alınacak değer. Madde 880- (1) Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen ziyamdan dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır. Eşyanın hasara uğraması halinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir.

Zararı azaltmak ve gidermek için yapılacak harcamaların birinci cümleye göre saptanacak değer farkını karşıladığı karine olarak kabul edilir. Eşyanın değeri piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edilir. Eşya, taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır.

Sorumluluk sınırları Madde 882- (1) Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı halinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.

Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı halinde taşıyıcının sorumluluğu; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğu, taşıyıcının, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlı olduğu, özel çekme hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir.

TTK'nun 882. Maddesine göre ise taşıyıcının sorumluluğu hasar görmüş bulunan yükün brüt ağırlığının her bir kilogramı için 8.33 özel çekme hakkı ile sınırlı olduğu, Özel Çekme Hakkı ise eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilmek suretiyle bulunur.

Taşıyıcıya teslim tarihinin 16.09.2014 olduğu, 16.09.2014 tarihi itibariyle TCMB döviz kuru SDR karşılığı SDR/TRY 1 ÖZEL ÇEKME HAKKI (SDR1) 3,3174 TL çalınan malın brüt ağırlığını az yukarıda 1.490 kg (brüt) olarak tespit edildiği, bu kapsamda 1.490 x 8,33 = 12.445,02 SDR olduğu, bu rakam taşıyıcının sorumluluk üst sınırı olup, gerçek zarar bu sınırın altında kalıyorsa taşıyıcı gerçek zarardan, aksi halde bu üst ile sınırlı olarak sorumlu olacaktır.

12.445,02 x 3,3174 = 41.285,11 TL taşıyıcının yükleme tarihi itibariyle sorumlu olduğu üst sınırdır.

...Tic. Ltd. Şti.'nin ... sayılı faturasında 797 adet biryağ 18 kg catering açıklamalı malın birim fiyatı 58,33340 olup tutarı 46.691,67 % 8 KDV ilavesiyle = 50.211,00 TL olduğu, kayıp teneke sayısı 83 olduğundan 83 x 58,33340 = 4.841,67 TL, % 8 KDV ilavesiyle = 5.229,01 TL gerçek zarardır.

... tarafından ... AŞ adına tanzim edilen 05.11.2014 tarih ve 271633 sayılı çalınan mal bedelinin tazminine ilişkin fatura tutarı 5.192,48 TL olup, davacının takip konusu yaptığı miktar 6.456,51 TL olup, aradaki farkın nedeni tespit edilemediği, aradaki farka ilişkin açıklamayı yapmak TMK.m.6 ve TBK.m.50 hükmünde davacıya ait olduğu, davalının TTK.m.882 hükmünde sorumluluğun üst sınırını 12.445,02 x 3,3174 = 41.285,11 TL olarak hesaplandığı, gerçek zararın 5.229,01 TL olarak belirlenmesi karşısında davalının sorumluluğu gerçek zarar kadar olduğu, ancak ...'in kayıp mallar için düzenlediği faturaya konu tazmin bedeli 5.192,48 TL'dir.

Sonuç olarak; davacı ile davalı arasında akdi taşıyıcı/alt taşıyıcı (fiili taşıyıcı) ilişkisi bulunduğu, dava konusu uyuşmazlıkta TTK.

Hükümlerinin tatbiki gerektiği, davalının TTK.m.875 hükmüne göre, taşımak için tam ve eksiksiz aldığı emtiayı, noksan teslim etmesi nedeniyle sorumlu olduğu ve yine TTK. m. 878 hükmüne göre sorumluluktan kurtuluş beyinnelerinden hiç birine dayanamadığı, davacının TTK.m.882 hükmüne göre sınırlı sorumluluk üst sınırının brüt kg başına 8,33 SDR olup, 12.445,02 SDR olan sorumluluk üst sınırının aynı madde hükmüne göre yükleme tarihi itibariyle TCMB kuru karşılığının 41.285,11 TL olduğu, gerçek zararın 5.229,01 TL olarak hesaplanması ve bu tutarın sorumluluk üst sınırı altında kalması nedeniyle davalının bu miktardan sorumlu olduğu,

ancak ...’in zayi mal tazmin bedeli olarak düzenlediği fatura tutarının 5.192,48 olmasının sebebinin davacı tarafından açıklanması gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı tarafın sigortalısına ödemiş olduğu bedelin davalı taraftan rucüen tahsili istemine ilişkin tazminat davasıdır.

Dosya kapsamındaki 05/08/2016 tarihli mali bilirkişi ve nakliyat ve hasar uzmanı tarafından dosyaya sunulan raporda davacının takip tarihi itibariyle 5.192,48 TL asıl ve 103,38 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.295,86 TL alacaklı olduğunun belirtildiği, yine itiraz üzerine alınan 07/02/2017 tarihli aynı bilirkişi heyetinden alınan ek bilirkişi raporuna göre davacı ile davalı arasında akdi taşıyıcı - alt taşıyıcı (fiili taşıyıcı) ilişkisinin bulunduğu, davalının TTK.'nın 875.

Maddesine göre taşımak için tam ve eksiksiz aldığı emtiayı noksan teslim etmesi nedeniyle sorumlu olduğu, TTK.'nın 878.

Maddesine göre, sorumluluktan kurtulmasına dönük kurtuluş beynelerinden hiçbirisine dayanmadığı ve gerçek zararın 5.229,01 TL olarak hesaplanması nedeniyle kök ve ek raporlar hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ancak davacının talebi ile bağlı kalınarak ve alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle likit olmadığı gözetilerek taraf vekillerinin icra inkar tazminatı taleplerinin yasal koşullar oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.