İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/740 K.2019/976

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davası İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/47 E., 2015/35 K. sayılı 12/02/2015 tarihli görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmekle yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin bankaya olan 324.000,00-TL borcunu kapatabilmek için 22/02/2012 tarihinde davalıdan borç istediğini böylelikle bankanın yüksek faizinden kurtulmayı ümit ettiğini, müvekkilinin iyi niyetli ve başkalarına çabuk inanan birisi olduğunu, sırf banka borcunu biran evvel kapatabilmek için davalının yoğun ısrar ve telkinleri doğrultusunda müvekkili açısından son derece ağır şartlar taşıyan sözleşme imzaladığını, bu sözleşmeye göre müvekkilinin 324.000,0 TL olan borcunu kapatmak için 358.000,00 TL borçlandırıldığını ve müvekkilinin bankadan 34.000,00 TL alacaklı konuma geldiğini,

borç karşılığında sözleşmenin ödeme planında ödünç verilen meblağın %12 aylık faiz oranı net %48, 24 aylık faiz oranı net %96, faizlerin 6 alık dönemler halinde ödeneceği ve en son 24 aylık dönem bitimindeki faiz ödünç verilen meblağ ile birlikte ödeneceği şeklinde olduğunu, ödenmediği takdirde faiz oranının yazılı akdi faiz oranına %177 puan ilave edilmek sureti ile oluşacak faiz oranı üzerinden %225 oranında temerrüt faizi ve onun gider vergisi ödemeyi kabul ettiğinin yazılı olduğunu, borç teminatı olarak davalının müvekkilinin ..., ..., ... mahallesi 649 ada, 13 parseldeki 7 nolu bodrumlu dubleks meskenine ipotek tesis ettirdiğini,

davalının kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin bu borcu ödeyememesi üzerine davalı tarafından ...

10 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, ödeme emrinde 358.000,00 TL asıl alacak, 85.920,00 TL ödenmeyen birinci dönem faizi, 55.490,00 TL işlemiş faiz talep ettiği ve ödenmeyince müvekkilini evinden tahliye ettiğini, davalının bu işlemleri ikrazat belgesine dayanarak yaptığını ancak ikrazatçılık belgesini kötüye kullanarak fahiş faizler üzerinden gelir elde ettiğini bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 07/05/2019 havale tarihli dilekçesi ile 1.000 TL bedelli açmış olduğu dava değeri 126.952,59 TL'ye yükselterek harcı süresinde yatırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının, ... tarih ve ... numaralı ödünç sözleşmesi ile 358.000,00 TL ödünç para aldığını, davacının iddia ettiği gibi bankaya 324.000,00 TL borcu bulunmayıp gerçekte borcunun 332.493,00 TL olduğunu, müşterinin sözleşmeye göre 6 aylık dönemler halinde ödeme yapacağını, 6 aylık bekleme süresinden sonra 24.08.2012 tarihli ödenmesi gereken 85.920,00 TL’lik tutarın müşterisi tarafından ödenmediğini, 27.09.2012 tarihine kadar müşterinin ödemesinin beklendiğini, ödeme yapılmadığını, icra takibine geçtiklerini, davalının icra takibine itiraz etmediğini, takibin kesinleştiğini,

02.05.2013 tarihinde açık arttırmaya müvekkili hariç bir kişi iştirak ettiğini ancak alacağa mahsuben gayrimenkulü 496.000,00 TL bedelle ihalenin müvekkili adına ihale olduğunu, kalan alacak tutarı için 573.850,96 TL tutarında icra takibi başlatıldığını, müşterinin ödemeyi yaptığını, müvekkilinin bütün iş ve işlemlerinin, anlaşmalarının yazılı olduğunu, davacı iddialarının kabul edilemez olduğunu savunarak haksız davanın reddi ile yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Hukukçu ..., Bankacı ... ile Mali Müşavir ...'e tevdii edilen dosyaya 21/11/2017 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; davalı tarafından sunulan ticari defterin incelenmesi neticesinde; 2012,2013,2014,2015 yılı ticari defterlerinin 6102 SY 64.md.sinin 3.fıkrası son cümlesi kapsamında 06 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 28669 ile yapılan değişikliğin 15/a md.si kapsamında tasdiklerinin süresi içersinde yapıldığı görülmüştür.HMK 222.maddesi kapsamında lehe delil vasfına haiz olduğu değerlendirilmiştir.

Davalı tarafından davacıya ilişkin sunulan 120,128 hesap nolu yardımcı kayıtların incelenmesi neticesinde, 2012 yılında, ... hesabında 24.02.2012 tarihinde “... nolu sözleşme Ana Parası” açıklaması ile 358.000 TL borç tutarı kayıtlandığı, 27.09.2012 tarihinde 358.000 TL 128 hesaba virman edildiği mevcuttur.

... ... Faiz Hesabında 24.02.2012 tarihinde “... nolu sözleşme faizi” açıklamalı 343.680 TL tutarın borç olarak kaydedildiği, 27.09.2012 tarihinde “... nolu sözleşme alınmayan faizler toplamı “ açıklaması ile aynı tutarın alacak kaydı olarak kayıtlandığı mevcuttur. ... ... Anapara H. Hesabında 120 hesaptan virman edilen 358.000 TL tutarın yıl sonu kapanış kayıtlarında 2013 yılına devrettiği görülmüştür. ... ... (...) İcra Masrafı hesabında 27.09.2012 – 26.12.2012 tarihleri arasında “... 10 İcra müdürlüğü ... ve ... İcra Müdürlüğü ... açıklamaöı masraflara ilişkin toplam 931,25 TL tutarın borç kaydı olarak girildiği ve 931,25 TL tutarın 2013 yılına devrettiği mevcuttur.

2013 yılında, ... ... Ana para hesabında 2012 yılından devreden 358.000 TL borç tutarı mevcut olduğu, 25.12.2013 tarihinde 118.803,86 TL ve 239.196,14 TL tutarında “... nolu sözleşme için ödeme” açıklaması ile alacak kaydı neticesinde hesabın kapandığı mevcuttur.... ... İcra Masrafı hesabında 2012 yılından devreden 931,25 TL borç tutarı ile birlikte 2013 yılı içerisinde 179.681,64 TL tutarında masraf ve mahsup fişi düzeltme kaydı açıklamalı borçlandırıcı kayıtların girildiği, 25.12.2013 tarihinde ... TL 319 nolu sözleşme ödeme açıklamalı alacaklandırıcı kayıt ile hesabın kapandığı mevcuttur.

... ... dava masrafı hesabında 2013 yıl içersinde toplam 583,25 TL aşağıda ayrıntıları verilen borçlandırıcı kayıtlar mevcut olduğu, 25.12.2013 tarihinde 583,25 TL “319 nolu sözleşme için ödeme” açıklamalı alacak kaydı neticesinde hesabın kapandığı mevcuttur.

... ... Temerrüt Öde.. hesabında 25.12.2013 tarihinde toplam 34.654,82 TL tutarın borç kaydı olarak girildiği ve “319 nolu sözleşme için ödeme” açıklamalı alacak kaydı neticesinde hesabın kapandığı mevcuttur. 25.12.2013 tarihinde yukarıda hesaplarda görülen ödemelere ilişkin sunulan mahsup fişleri incelendiğinde 300.000 TL + 273.850,96 TL olmak üzere toplam 573.850,96 TL tutarın banka hesabına girişi ve yukarıda ilgili hesaplara alacak kayıtları mevcut olduğu görülmüştür.

2014-2015 yılında, 128 12 00846 ... 2014-1170 açıklamalı hesabında 10.10.2014 tarihinden itibaren masraf kayıtları girildiği, 2014 yılında 2.800 TL ve 2015 yılında 1.383,60 TL borç kaydı girilmesi neticesinde bu hesapta 2015 yıl sonunda 4.183,60 TL borç tutarı mevcuttur.

Davacının 2014 yılı kayıtlarında 252 Binalar hesabı altında ... – ... hesabında “... Parsel açıklaması ile 496.000 TL tutarında giriş kaydı mevcuttur.

... ... ve ... arasında ... tarihinde ... nolu Ödünç Sözleşmesi akdedildiği, ödenecek meblağın 358.000 TL kararlaştırıldığı, sözleşmenin Ödeme planı maddesinde 12 aylık faiz oranını % 48 ve 24 aylık % 96 faiz oranı belirlendiği, faizlerin 6 aylık dönemlerde ödeneceği ve en son 358.000 TL tutarın ödeneceği hususları mevcuttur.

319 nolu sözleşmeye ilişkin geri ödeme planında; 7-Temerrüd Faizi md.: “Ödünç alan iş bu sözleşmeden doğan borçlarının ödeme planında belirtilen taksit ödeme tarihinde ödemediği takdirde bu sözleşmede yazılı akdi faiz oranına % 177 puan ilave edilmek suretiyle oluşacak faiz oranı üzerinden % 225 oranında temerrüt faizi ve onun gider vergisini ödemeyi gayri kabili rücu beyan, kabul ve taahhüt eder” şeklindedir.

... tarh ve ... yevmiye nolu İpotek belgesi ve resmi senet ile ...’na ait taşınmazın 2. derece % 48 yıllık faiz 358.000 TL bedel ile ipotek tesis edildiği mevcuttur.

... nolu ... ... hesabından ...’na nakden 25.507,00 TL tutar ödeme yapıldığına ilişkin banka dekontu mevcuttur.

... nolu ... ... hesabından 24.02.2012 tarihinde Bank Pozitif Kredi ve Kalk Bank. ... hesaba 332.493,00 TL “... no ... krd.kap olarak 21.02.2012 trh 747 ref fek yazısı” açıklaması ile havale edildiği mevcuttur.

... –...’ın ...’na ... 11.Noterliği ... tarih ve ... yevmiye no ile keşide edilen ihtarnamesinde ,... tarih ve ... nolu sözleşme eki ödeme tablosunda yer alan 6 ayda bir faiz ödemeli taksitlerden 24.08.2012 tarihli 85.920,00 TL’lik taksiti vadesinde ödenmediğinden sözleşmenin 8. Maddesi uyarınca ödünç alan ...’ nun 3 günlük toplam 1.611 TL’lik temerrüde düştüğünü, temerrüde düşmüş olduğu yekün toplamı 87.531 TL borcu iş bu ihtar tarihinden itibaren işleyecek günlük temerrüt faizi ile birlikte 8 gün içersinde ödemesini, yekun borcun ödenmesi veya ihtar dışı dönem taksitlerinden ikisini vadesinde ödememesi halinde sözleşmenin 8. Maddesi uyarınca kalan borcuna işleyecek % 225 faiz ve ekleri ile beraber oluşacak tutar için yasal yollara başvurulacağı ihtar edilmiştir.

İhtarnamede yazılı adresin Sözleşmede Yazılı adres olduğu, ihtarnamenin 05.09.2012 tarihinde adreste kimse bulunmadığından T.K. 21 md. göre muhtara tebliğ edildiği, kapısına ihbar yapıştırıldığı tebligat parçasında mevcuttur.

... İcra Müdürlüğü ... Talimat sayılı dosya ile Kıymet Takdiri Bilirkişi Raporunun alındığı, 03.03.2013 tarihinde Açık Arttırma ilanının yapıldığı ve 02.05.2013 tarihinde Açık Arttırma yapıldığı ve 02.05.2013 1 Arttırma tarihinde ... ... tarafından 496.000 TL tutara ihale edildiği ve 06.06.2013 tarih ve 4046 yevmiye nolu ile Tapu Senedi ile ... adına Tapu Senedi Düzenlendiği mevcuttur.

... 10 İcra Müdürlüğü tarafından ... tarihinde tanzim ettiği Rehin açığı belgesinin raporda ayrıntılı olarak dökümü yapıldığı, ... –... vekili tarafından borçlu ... aleyhine 17.09.2013 takip tarihinde ... 26 İcra Müdürlüğü ... E.sayılı dosyasından Rehin açığı Bedeli 573.850,96 TL açıklaması ile takip talebinde bulunduğu mevcuttur.

... tarafından 25.12.2013 tarihinde toplam 573.850,00 TL tutarında ... hesaplarına havale edildiği mevcuttur.

Taraflar arasında iki adet Ödünç Sözleşme Feshi ve ibraname imzalandığı görülmüş olup, ... nolu ödünç sözleşmesi ve ... tarihli ... yevmiye nolu ipotek belgesinin teminatı olan taşınmazın ... tarihinde ... tal. dosyasından 496.000 TL bedelle ... – ...a alacağına mahsuben ihale olduğu, 02.08.2013 tarihinde ... 10.İcra Müdürlüğünce ... e.s. numarasından 573.850,96 TL tutarında rehin açığı belgesi düzenlendiği, 24.12.203 tarihinde ...’nun 573.850,96 TL tutarı ödediği ve diğer hususlar ayrıntıları verilerek,

Her iki sözleşmenin ayrı ayrı son kısmında; taraflar arasında sözleşme ,ipotek belgesi, rehin açığı belgesi ,... 10 İcra müd. ... e.s.dosyası ve ... İcra Müd. ... tal dosyasından herhangi bir nam altında başkaca bir borç alacak ilişkisi kalmadığı, taraflar birbirinden karşılıklı başkaca hak ve alacak talep etmeyecekleri ,taraflar bahse konu dosyalardan dolayı birbirlerini kayıtsız ve şartsız geri dönülmeyecek şekilde ibra edecekleri, rehin açığı nedeniyle konulmuş olan hacizlerin tahsil harcı ve harçlar ödendikten sonra kaldırılacağı,

Taraflar arasında sözleşme, ipotek belgesi, rehin açığı belgesi, ... 10. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, ... 36. İcra Müdürlüğü ... E. ve ... İcra Müd.... tal. dosyasından dolayı taraflar karşılıklı olarak birbirinden karşılıklı başkaca hak ve alacak talep etmeyecekleri, taraflar bahse konu dosyalardan dolayı birbirlerini kayıtsız ve şartsız geri dönülmeyecek şekilde ibra edecekleri hususları mevcuttur.

Davalının davacıya verdiği tutar ana para 358.000 TL ve 343.680 TL hesaplanan faiz taraflar arasındaki sözleşme kapsamında sözleşmedeki tarihlerde davalıya ödenmesi gereken borç olarak kararlaştırılmıştır.

Davacının davalıya ödediği para dosyada 02.05.2013 tarihindeki 496.000 TL tutarındaki Gayrimenkul satışı neticesi davalının tahsil ettiği tutardır.

Davacının davalıya ödediği 25.12.2013 tarihinde rehin açığı belgesine göre gerek icradan hesaplattırılan gerekse davacı ile davalı arasında mevcut protokol kapsamına göre belirlenen 573.850 TL’dir.

Davacının davalıya ödemesi gereken tutarların tarihi sözleşmede kararlaştırılmıştır. Davacının karşılıklı sözleşmedeki tarihlerde herhangi bir ödemede bulunmadığı ve yine sözleşme kapsamında icra takiplerine sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.

Davalının 2012 ve 2013 yılına ait kayıtlarında icra dosyalarına ve talimat dosyasına ilişkin görülen İcra ve dava masrafları hesaplarında mevcut 181.196,14 TL tutardan yol, uçak, yemek masraflarının vs. düşümü neticesinde kalan tutar 179.573,14 TL olarak tespit edilmiştir. Yapılan ödemeler tarihine kadar sözleşmenin muaccelliyet maddesi de dikkate alınarak ana para üzerinden sözleşmede kararlaştırılan faiz oranı % 48 esas alınarak hesaplama yapıldığında, ödünç sözleşmesi kapsamında iade edilecek tutar kalmayacağı hesaplanmıştır.

Sonuç olarak; davalının tahsil etmiş olduğu ödemelerin taraflar arasındaki ödünç sözleşmesine ve bu sözleşmede kararlaştırılan faiz oranlarına uygun olduğu, davalı ikrazatçının istediği oranda temerrüt faizi talep edemeyeceği ve bunun sınırlandırılabileceği, taraflar arasındaki 22.02.2012 tarihli ödünç sözleşmesinde 12 aylık faiz oranının % 48 ve 24 aylık faiz oranının da % 96 olarak belirlenmiş olmasının fahiş olup olmadığının belirlenebilmesi için Merkez Bankası'ndan devlet ve özel bankaların ilgili dönemlere dair olarak uyguladıkları en yüksek temerrüt faiz oranlarının sorulması ve bu oranlara göre bir tespit yapılması gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunun usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmesi neticesinde tarafların beyan ve itirazlarının dosya kapsamında yeniden değerlendirilmesi amacıyla dosya kök raporu hazırlayan mali müşavir bilirkişi Bankacı bilirkişiden oluşan heyete tevdii edilerek 25/01/2019 tarihinde tanzim olunan bilirkişi ek raporunda özetle; kök raporda yapılan ödemeler tarihine kadar sözleşmenin muaccelliyet maddesi de dikkate alınarak ana para üzerinden sözleşmede kararlaştırılan faiz oranı % 48 esas alınarak hesaplama yapıldığında ödünç sözleşmesi kapsamında iade edilecek tutar kalmayacağı hesaplanmıştır.

Bankalardan alınan yazı cevapları ile tespit edilen faiz oranları uyarınca aşağıdaki şekilde hesaplamalar yapılmıştır.

Mahkemeye gönderilen müzekkereye cevap yazıları uyarınca temerrüt başlangıç tarihi ile ödeme tarihlerindeki faiz oranları aşağıda gösterilmiştir. Yine bankalar tarafından bildirilen faiz oranları uyarınca ortalama faiz oranları gösterilmiştir.

24.08.2012 02.05.2013

... Bankası 9,50% 6,85%

..bank 6% 5,50%

..bank 6,90% 6,00%

... 9,50% 9,75%

... 10% 6,25%

... Bank 7,25% 5,40%

... 10% 7,50%

...bank 6,75% 5,50%

ORTALAMA 8,24% 6,59%

TBK'nun 88 ve 120. Maddeleri uyarınca ,Sayın Mahkemenize banklardan gelen yazı cevaplarında mevduata uygulanan en yüksek faiz oranları uyarınca belirlenen ortalama en yüksek faizin %100 fazlası ile yeni hesaplama yapıldığında hesaplama aşağıdaki şekilde yapılmıştır.

ödeme tarihi gün oran Faiz

Tutar 358.000,00 24.08.2012 02.05.2013 251 16,48% 40.559,19

Önceki Faiz 343.680,00

hes. Faiz 40.559,19

Toplam 1 742.239,19

ödeme - 496.000,00

246.239,19 02.05.2013 25.12.2013 237 13,19% 21.085,07

hesaplanan faiz 2 21.085,07

Toplam 2 267.324,27

ödeme 573.850,00

Ödemeden kalan 2 306.525,73

masraf - 179.573,14

Ödemeden Kalan 3 (fazla kısım) 126.952,59

Gelen yazı cevapları kapsamında belirlenen faiz oranlarının %100 fazlası oranlar ile yapılan hesaplamada davacının yapmış olduğu ödemeler, taraflar arasında belirlemesi yapılan borç ve ödeme takvimine göre bu defa davacının davalıya 126.952,59 TL fazla ödeme yaptığı hesaben belirlendiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davalının yasal olarak ikrazatçılık yaptığı, davacı ile davalı arasında düzenlenen ödünç sözleşmesine göre davacıya ait banka kredi borcunun davalı tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ancak davacının iddiasına göre davalının ikrazatçılık faliyetine dayalı olarak davacıdan fahiş miktarda alacak talep ettiği ve buna dayalı olarak davacının 22.02.2012 tarihli ödünç sözleşmesi nedeniyle davalıya fazladan hata ve hile ile ödendiği iddiasıyla şimdilik 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline ilişkin alacak davasıdır.

Taraflar arasında 22.02.2012 tarihli bir ödünç sözleşmesi düzenlendiği, ödenecek meblağın 358.000 TL kararlaştırıldığı, sözleşmenin ödeme planı maddesinde 12 aylık faiz oranının % 48 ve 24 aylık faiz oranın da % 96 olarak belirlendiği, faizlerin 6 aylık dönemlerde ödeneceği ve en son 358.000 TL tutarın ödeneceği hususlarına yer verildiği anlaşılmıştır.

Davacının iddiası, taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan faiz oranın fahiş ve ahlaka aykırı olduğu, dolayısıyla bu faiz oranı esas alınarak yapılan tahsilatların iade edilmesi gerektiği yönündedir.

Taraflar arasındaki 22.02.2012 tarihli ödünç sözleşmesinde 12 aylık faiz oranının % 48 ve 24 aylık faiz oranının da % 96 olarak belirlenmiş olmasının fahiş olup olmadığının belirlenebilmesi için Merkez Bankası'ndan devlet ve özel bankaların ilgili dönemlere dair olarak uyguladıkları en yüksek temerrüt faiz oranlarının sorulması ve bu oranlara göre bir tespit yapılması gerekmektedir.

İkrazatçı alacaklının sağladığı haksız kazanç ölçüsünde sözleşmeye müdahale edilerek yukarıda anılan hükümler uyarınca ödünç sözleşmesinde kararlaştırılan faizin bankalarca verilen kredi faizleri de gözetilerek makul bir seviyeye indirilmesi suretiyle bir hüküm kurulmalıdır (Y. 3. HD.’nin E. 2008/18296, K. 2008/21466 sayı ve 16.12.2008 tarihli kararı).

Taraflar arasındaki 22.02.2012 tarihli ödünç sözleşmesinde 12 aylık faiz oranının % 48 ve 24 aylık faiz oranının da % 96 olarak belirlenmiş olmasının, yıllık enflasyon oranları dikkate alındığında, fahiş olabileceği anlaşılmaktadır.

Kök raporda bilirkişi heyetince kararlaştırılan oranların fahiş olup olmadığının belirlenebilmesi için Merkez Bankası'ndan devlet ve özel bankaların ilgili dönemlere dair olarak uyguladıkları en yüksek temerrüt faiz oranlarının sorulması ve bu oranlara göre bir tespit yapılması gerektiği yönünde görüş bildirilmiş olup, ilgili banka kayıtları dosya arasına celp edilmiştir.

Aynı bilirkişi heyetince dosyaya sunulan ek raporda, TBK'nun 88. ve 120. maddeleri uyarınca banklardan gelen yazı cevaplarında mevduata uygulanan en yüksek faiz oranları uyarınca belirlenen ortalama en yüksek faizin %100 fazlası ile yeni hesaplama yapılmış olup gelen yazı cevapları kapsamında belirlenen faiz oranlarının %100 fazlası oranlar ile yapılan hesaplamada davacının yapmış olduğu ödemeler dikkate alındığında taraflarca belirlenen borç ve ödeme takvimine göre davacının davalıya 126.952,59 TL fazla ödeme yaptığı hükme elverişli bilirkişi heyeti raporundan anlaşılmakla davanın kabulü ile 126.952,59 TL'nin 1.000,00 TL'sine dava

tarihinden itibaren ve 125.952,59 TL'sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.