İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1049 K.2020/323

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 12/11/2016 tarihinde ... hizmet sahası ... Mahallesi ... Sokak adresinde müvekkili şirketin alt yapı tesisleri ...'ye bağlı ekipler tarafından başlatılan yağmursuyu kanal kazı çalışmaları sırasında 1.477,19 TL hasara uğradığını, oluşan hasar bedelinin faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu adreste müvekkili tarafından yapılan herhangi bir çalışmanın yapılmadığını, düzenlenen tutanakta ... ibaresi geçtiğinden davanın ...'ye ihbar edilmesini savunarak süre ve husumet yönünden davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla elektrik ile makine mühendisi bilirkişilere tevdi edilen dosyaya 18/07/2019 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle;

12.11.2016 günü ... Mh. ... Sk. ... adresinde ... santraline ait yeraltı kablosunun yağmur su hattı çalışmaları esnasında hasara uğratılmasına müteakip şirket elemanları tarafından hasar tespit tutanağı düzenlenmiştir.

Dosyadaki Hasar keşif krokisinden hasar gören KPDF-AP 50 -0,5 yeraltı kablosu ile yer altı ... boru hattının yenilenmiş olduğu, yeni ek odası yapılarak kapak ve çerçevesinin değiştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Malzemeler

Malzemenin Cinsi Miktar Birim Birim Fiyat Döviz Türü Döviz Kur Toplam

Ek Odası Kapak ve Çerçevesi (Döküm) 1,00 Ad 157,986900 TL 1,0000 157.99

Çift Cidarlı ... Boru 75,00 mt 0,637290 TL 1,0000 47.80

... Boru Birleştirme Manşonu 14,00 Ad 0,347180 TL 1,0000 4.86

Küçük Konnektör (0.4, 0.5) 200,00 Ad 0,006010 TL 1,0000 1.20

Bekt B 2,00 Ad 4,339610 TL 1,0000 8.68

Çatal Ek Kiti 2,00 Ad 0,381410 TL 1,0000 0.76

KPDF-AP 50 -0.5 32,00 mt 5,390630 TL 1,0000 172.50

Nakliye Ücreti 1,00 Ad 263,850000 TL 1,0000 263.85

Galvanizli Boru 3/4" 3,00 mt 0,651470 TL 1,0000 1.95

TOPLAM MALZEME 659,59 TL'dir.

İşçilik Montaj Montaj Birim F Demontaj Mik. Demontaj Birim Fiyat Toplam

Düz veya Kıvrımlı Boru Döşenmesi 75 0,24668 0 0,00000 18.50

Asfalt zeminde makine 40x80cm tranşe yapımı 25 12,3871 20 0 0,00000 309.68

Briketle ek odası yapımı 1 180,104 950 0 0,00000 180.10

Direğe veya Duvara Fider Çıkılması 1 26,6795 50 0 0,00000 26.68

Kablo / pasif arıza veya hasar tespiti 1 39,7511 60 0 0,00000 39.75

Yeraltında küçük kapasiteli bakır kablo çekimi 32 1,32877 0 0 0,00000 42.52

Konnektör ile Keserek Aktarmalı iletken Eki 100 1,36079 0 0 0,00000 136.08

BEKT ile Dış Kılıf Eki Demontajı 1 15,0327 60 0 0,00000 15.03

BEKT ile Dış Kılıf Eki 2 20,0436 80 0 0,00000 40.09

TOPLAM İŞÇİLİK 808,43 TL'dir.

Toplam Malzeme + Toplam İşçilik = 659,59 TL.+ 808,43 TL.= 1.468,02 TL

İşletme zararı = 9,17 TL'dir.

TOPLAM ŞİRKET ZARARI = 1.477,19 TL'dir.

DEĞERLENDİRMELER

Davalı ... yönünden;

... Başkanlığı ... Müdürlüğü ... Başkanlığı’nın 10/04/2019 tarihli yazı içeriğinde; …Söz konusu adreste belirtilen tarihte ... tarafından her hangi bir çalışma yapılmamış ve yaptırılmamış olup, bahse konu yerde ... Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı, Altyapı Hizmetleri Müdürlüğü tarafından yağmur suyu hattı imalatı yapıldığı bilgisi verilmiştir.

İhbar olunan ... Başkanlığı vekili ... 08.03.2019 tarihli dilekçesinde müvekkili İdarenin iş bu davada her ne kadar taraf olarak gösterilmiş ise de asli sorumluluğun yüklenici .... Sti.ne (yeni unvanı: .... S ti) ‘ye ait olduğunu,

Zira söz konusu yerde, ...’nin 23.03.2016 tarih ve 2016/1-8 nolu kararına istinaden İhale Komisyonunun 30.05.2016 tarih ve 89 sayılı kararı ile iş .... Şti.ne (yeni unvanı: .... Şti)'ye ihale edilen “... Geneli ... Cadde Düzenleme ve Ortak Altyapı İnşaatı” işi kapsamında “... İlçesi, ... Mahallesi, Demokrasi Caddesinde İnşaatı” işinde Yağmursuyu ve Atıksu çalışmaları” yapıldığını açıkça ikrar etmiştir. Açıklanan nedenlerle davalı ... ye kusur atfedilemeyeceği görüş ve kanaatine varılmıştır.

İhbar olunan ... Başkanlığı Bakımından;

... Başkanlığı ile yüklenici .... Şti. (yeni unvanı: .... Şti.) arasında imza edilen “... Geneli ... Cadde Düzenleme ve Ortak Altyapı İnşaatı” işine ait sözleşme örneği dosya kapsamına sunulmamıştır. T.C. ... Başkanlığı vekilince hasara konu mahalde yüklenici .... Şti. (yeni unvanı: .... Şti.) tarafından çalışma yapıldığı kabul edilmektedir. Dosya kapsamına sunulan Hasar Bildirim Formu ve fotoğraf hasarın varlığını destekler niteliktedir.

Yapım İŞLERİ Genel Şartnamesi;

Madde (10) İşyeri ve çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması sebebiyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gerekli bütün tedbirleri almak ve yapı denetim görevlileri tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatlara uymak zorundadır. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan araç, gereç ve makinelerle patlayıcı maddelerin yol açabileceği kazalardan korunma usullerini ve tedbirlerini çalışanlara öğretmek zorundadır.

Şeklindeki hüküm kapsamında gerek idarenin (... Başkanlığı) gerekse idare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlilerinin yüklenici dava dışı .... Şti. (yeni unvanı: .... Şti.) üzerinde denetim gözetim yetkisi olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Sözleşmenin anahtar teslim götürü işi olduğuna ilişkin sunulmuş bir belge, sözleşme maddesi bulunmadığından; Aşağıda detayı verilen Yargıtay 3.Hukuk Dairesi’nin E.2007/16515 ve K.2007/17740 sayılı 22.11.2007 tarihli kararı da gözetilerek, İhbar olunan ... Başkanlığı’nın dava dışı yüklenici .... Şti. (yeni unvanı: .... Şti.) ile birlikte hasarın meydana gelmesinde müşterek müteselsil sorumluluklarının bulunduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Dava dışı .... Şti. (yeni unvanı: .... Şti.) yönünden;

Hasarın gündüz saatlerinde “10:30” havanın görüşe açık bir zamanda meydana gelmiş olması ayrıca yol ve tretuar üzerinde bulunan menhol ve EK ODALARININ bölgede yer altı Telekom tesisinin varlığını işaret etmiş olması buna rağmen gerekli dikkat ve özen yükümlülüğü gösterilmeksizin dava dışı yüklenici şirketçe hasara sebebiyet verilmiştir.

Her ne kadar dosya kapsamında yer alan belgelerden hasar tarihi öncesinde 31.10.2016 – 27.02.2017 tarihler arasındaki dönemi kapsar şekilde Altyapı Ruhsat Belgesi alındığı tespit edilmişse de, Ruhsat belgesinin uyarılar bölümünde; “Altyapı kazı çalışmasının çalışmanın yapılacağı güzergahta bulunan mevcut altyapı tesislerine zarar verilmeden yapılması kaydıyla iş bu alt yapı tesis çalışmasına ruhsat verildiği” açıkça vurgulanmıştır. Alt Yapı Ruhsat Formunda davacı şirket yetkilisinin DİKKAT KABLO VAR şeklindeki uyarısı açıkça görülebilmektedir.

Bu hususlara rağmen, hasara sebebiyet verilen bölgede kazı yapılacağı esnada davacı ... dan gözcü talep edilmesi veya önceden ... yetkilileri ile birlikte güzergahın incelenmesi gerektiği, Ayrıca toprak seviyesinde olan menhollerin işaret niteliğinde olduğu, dava dışı yüklenici şirketçe bu hususta yeterli özenin gösterilmediği, Hasara Kazı çalışmaları yapan kepçe operatörünün tedbirsizliği ve dikkatsizliği nedeniyle sebebiyet verilmiştir.

Davalı tarafça çalışma yapılan yağmur suyu hat derinliği, davacının yer altı kablo güzergâhından daha fazladır. davacıya ait yer altı kablo güzergahının tekniğine ve yönetmelik hükümlerine göre olması gerekenden daha yüzeyde olduğuna ilişkin yeter delil bulunmadığından, tutanağa dava dışı yüklenici tarafça herhangi bir şerh düşülmediğinden davacı taraf bakımından müterafik kusur şartlarının oluşmadığına kanaat getirilmiştir. Davacıya ait yer altı tesislerinin maksimum 80 cm. derinlikte bulunması yağmur su borularının ise metrelerce derinliğe döşenmesi nedeniyle dava dışı yüklenici şirketçe yapılan iş ile hasar arasında illiyet bağının bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Hasara uğratılan yer altı kablosunun hasar noktasından (kepçe ile kopartılan yerinden) ek yapılamayacağı, hasarlatılan noktanın her iki tarafında en yakın menhol – ek odaları arasındaki kabloların komple değiştirilmesi gerektiği. Hasar içeriğinin hasara uğrayan Ek odası, ... yer altı boru güzergahı ve kablosunun, hasara en yakın 2 menhol arasında yenilenmesi içerikli olduğu, hasarın onarımı için kullanılan emtiaların kullanılması gerekli ve hasar onarım bedelinin haddi layığında olduğu, Hesaplamalarda Telekom birim fiyat tarifelerinin dikkate alındığı tespit edilmiştir.

Yargıtay 3.Hukuk dairesinin E.2007/16515 ve K.2007/17740 sayılı 22.11.2007 tarihli kararında ise; “ Davalı idarenin kamusal faaliyetleri niteliğinde olan alt yapı çalışmalarında tüm sorumluluğu sözleşme ile yüklenici firmalara bırakılması, sadece sözleşen tarafları bağlayıcı olup zarar gören 3.şahıslar yönünden idarenin sorumluluğunu tümüyle ortadan kaldırmaz ….Somut olayda her ne kadar anahtar teslimi niteliğinde eser sözleşmesinden bahsedilmiş ise de sözleşme içeriğinden işin plan ve projeye uygun şekilde yapılıp yapılmadığı hususunun ASKİ’nin daimi olarak görevlendirdiği teknik elemanlarca denetim ve gözetime tabii tutularak kontrol edildiği böylece meydana gelen haksız fiilden davalı idarenin de yüklenici firmalarla birlikte sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. denildiği

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2010/1940 E. 2010/4477 K. Sayılı 01.10.2009 Tarihli ilamında; “Hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil nedeniyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Zarar görenin zararı giderebilmek için kendi çalıştırdığı işçilerine ve araç sürücülerine ödediği ücretler ile araç yakıt giderleri genel idare giderleri olup, haksız fiil meydana gelmese dahi ödenmesi gereken giderlerdir. Bunların zarar ile ilgisi bulunmamaktadır.

Özel olarak adam tutulup çalıştırıldığı kanıtlanmadıkça haksız fiil meydana gelmeseydi dahi yapılacak bu nitelikteki giderler zarar kapsamına dahil edilemez.”

Sonuç olarak; 12.11.2016 günü ... Mh. ... Sk. ... adresinde ... santraline ait yeraltı kablosunun yüklenici şirket tarafından yapılan yağmur su hattı çalışmaları esnasında hasara uğratılması akabinde hasar tazminine yönelik açılan huzurdaki dava ile ilgili olarak İhbar olunan ... vekilinin beyanı, sunulan fotoğraflar, hasar tespit tutanağı ve hasarın giderilmesine yönelik 3.kişi tarafından düzenlenen fatura içeriği doğrultusunda hasarın varlığı desteklenmiştir.

Hasar içeriğinin, hasara uğrayan Ek odasının yeniden yapımı, yer altı kablosunun hasara en yakın 2 menhol arasında yenilenmesi içerikli olduğu, hasarın onarımı için kullanılan emtiaların (kablo, boru, manşon, ek odası kapağı vb.) kullanılması gerekli ve hasar onarım bedelinin haddi layığında olduğu, Hesaplamalarda Telekom birim fiyat tarifelerinin dikkate alındığında Davalı ..., İhbar olunan ... ve dava dışı yüklenici şirket bakımından ayrı ayrı yapılan değerlendirmeler kapsamında; hasar mahallinde çalışma yapmadığı tespit edilen Davalı ... ye kusur atfedilemeyeceği, İhbar olunan ... yetkililerinin dava dışı yüklenici ....

Şti. (yeni unvanı: .... Şti.) üzerinde gözetim ve denetim yükümlülüğü bulunduğu kanaatine varılmış olup Hasara sebep olan dava dışı yüklenici .... Şti. (yeni unvanı: .... Şti.) ile ihbar olunan ... sinin müşterek müteselsil sorumlu oldukları, Yerleşik Yargıtay içtihatları gereği, Davacı şirketçe dosya kapsamına sunulan ... şahıs şirketince davacı adına kesilen fatura belgesinden.

Yeraltı güzergahına ilişkin çalışma yapılan telekom hattı için kullanılan malzemelerin (ek odası yapımı, ek oda kapağı, kablo, boru, kablo ek yapımı, direğe boru ile fidel çıkılması vb.) hasar ve hasarın onarımına yönelik malzemeler oldukları anlaşılmakla, Davacı kurumca hasarın onarımında Özel olarak adam tutulup çalıştırıldığı kanıtlanmıştır.

Bu nedenle hasara ilişkin 808,43 TL tutarındaki işçilik ve 263,85 TL nakliye bedeli hasar bedeline dahil edilerek, 659,59 TL (nakliye dahil malzeme bedeli) + 808,43 TL (işçilik) + 9,17 TL (işletme zararı) olmak üzere toplam 1.477,19 TL davacı şirket zararı tespit edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; 12/11/2016 tarihinde davacı şirketin alt yapı tesislerine davalı ... çalışanları tarafından yapılan yağmur suyu kanal kazı çalışmaları sorasında hasar verildiği iddiasıyla açılan hasar bedelinin tazminine ilişkin davadır.

... Başkanlığı ... Müdürlüğü ... Başkanlığı’nın 10/04/2019 tarihli yazı içeriğine göre dava konusu adreste belirtilen tarihte ... tarafından her hangi bir çalışma yapılmadığı ve yaptırılmadığı davaya konu yerde ... Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı, Altyapı Hizmetleri Müdürlüğü tarafından yağmur suyu hattı imalatı yapıldığı tespit edilmiştir. T.C. ... Başkanlığı tarafından hasara konu mahalde yüklenici .... Şti. (yeni unvanı: .... Şti.) tarafından çalışma yapıldığının beyan edilmesi karşısında davalı ... ye husumet yöneltilemeyeceği anlaşılmakla davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,

2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 18,50 TL harcın davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 1.477,19 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,

6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır