İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/666 K.2020/885

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin araç kiralama işi yapan davalıdan 2013 yılında araç kiraladığını ve teminat olarak da 15/12/2013 tanzim tarihli, 15/01/2014 vade tarihli 9.700 TL bedelli bir adet bonoyu düzenleyerek davalıya teslim ettiğini, müvekkilinin kiralamış olduğu araç ile tek taraflı kaza yapması neticesinde hasar bedelini davalının sigorta şirketinden tahsil etmesine rağmen müvekkilinden teminat olarak almış olduğu senet hakkında ...

25. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine koyduğunu, müvekkili tarafından 6.000 TL'nin taksitler halinde icra dosyası kapsamında ödeneceğinin kabul edildiğini ve başka hak ve alacağının kalmadığı yönünden de anlaşmaya varıldığını, müvekkilinin bir kısım ödemeyi yaptığını ancak bakiye ödemeyi yapmaması sebebiyle tekrar icra yoluyla bir kısım ödemenin daha yapıldığını, ancak fazla yapılan ödemeden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla şimdilik 9.170,00 TL bedelin istirdatına,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı borçlu dava konusu bono ve bonoya dayalı başlatılan takip sebebiyle müvekkiline borçlu olduğunu, davacı tarafından sunulan protokol, ödeme dekontu ile ödeme belgesinin iddialarını kanıtlamaya yeterli olmadığını, davacı tarafından ödemelerin tam ve gereği gibi yapılmaması sebebiyle geçerli olmadığını savunarak haksız davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davalı tarafça takibe konu 15/12/2013 tanzim tarihli, 15/01/2014 vade tarihli 9.700 TL bedelli bononun teminat senedi olduğu iddiasıyla davaya konu bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti ile fazladan ödenen 9.170 TL bedelin istirdatına dair davadır.

HMK'nın 114. Maddesinde görevin dava şartı olduğu belirlenmiş, 115. maddesinde de dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacağı ilkesi getirilmiştir.

HMK'nın 4. Maddesinin (a) bendinde kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıklara konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görüleceği düzenleme konusu yapılmıştır. Davacının davalıdan alacak talebinin nedeni, davacı ile davalı arasındaki kira sözleşmesi ilişkisinden kaynaklandığından, uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. HMK'nın 114. Maddesinde görevin dava şartı olduğu belirlenmiş, 115. maddesinde de dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacağı ilkesi getirilmiştir.

Y. 3. HD. 12.06.2019 T. 2017/8954 E. 2019/5334 K. sayılı ilamı; "Somut olayda, taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi bulunmakta olup uyuşmazlık bu araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava, 08/12/2014 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir." şeklindedir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacılar ile davalı arasındaki davaya konu hukuki ilişki araç kira sözleşmesi nedeniyle teminat olarak verildiği iddia edilen bono nedeniyle borçlu olunmadığına ilişkin menfi tespit ve istirdat iddiasına dayandığından, her türlü kira ilişkisinden doğan davalara bakma görevi de Sulh Hukuk Mahkemelerine ait olduğundan davacının davasının görev nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.