İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/299 K.2022/661

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirketin, davacı sıfatıyla tarafı olduğu ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas dosyasından daha evvelce 2012 ve 2013 dönemine ilişkin defter asılları üzerinde Bilirkişi incelemesi yapıldığını, bilirkişi raporuna yapılan itirazlar sonucunda, mahkemece 08/07/2021 tarihli celsede verilen ara kararla, dosyaya yeni bir bilirkişi heyeti atanarak,

gerek müvekkili şirketin ve gerekse de davalı şirketin yine 2012 ve 2013 dönemine ait ticari defter ve kayıtları üzerinde yeni heyetçe de inceleme yapılmasına karar verildiğini, defterler üzerinde daha evvelce yapılan bilirkişi incelemesine ilişkin 25/11/2016 tarihli kök raporda defterlerin açılış ve kapanış onaylarının olduğunun göründüğünü, bu arada 08/07/2021 tarihli celseden sonra, müvekkili ...Limited Şirketini'nin, tek paydaşı ve münferit imza yetkilisi ... T.C.

Kimlik numaralı ...'un aniden vefat etmesi nedeniyle mahkemece tayin edilen günde incelemenin yapılamadığını ve ertelendiğini, sonrasında bilirkişi incelemesine ibraz etmek üzere gerek şirketin faaliyet adresinde ve gerek muhasebe işlerini yürüten Mali Müşavirlik nezdinde ve gerekse de Şirket yetkilisi ...'un ailesi ile birlikte yaşadıkları ikametgahlarında yapılan tüm aramalara rağmen şirketin 2012 yılına ait ... 19 Noterliğinin ... tarih ve ... Yevm. Sayılı açılış ...

19. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı kapanış onaylı yevmiye defteri, ... 19. Noterliğinin ... tarih ve ... Yevmiye Sayılı defter-i kebir ,... 19.Noterliğinin ... tarih ve ... Yevmiye Sayılı Envanter Defteri ile 2013 yılına ait ... 4.Noterliğinin ... tarih ve ... Yevm. Sayılı AÇILIŞ, ... 4.Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye sayılı kapanış onaylı yevmiye defteri, ... 4.Noterliğinin ... tarih ve ... Yevmiye Sayılı defter-i kebir, ... 4. Noterliğin ... tarih ve ...

Yevmiye Sayılı Envanter Defterine ulaşılamadığını, müvekkili şirketin imza yetkilisi...'un ani bir şekilde vefat etmesi üzerine geride, şirketin işlerine vakıf olmayan ev hanımı eşi ile yaşları küçük iki çocuklarının kaldığını, mirasçı eşi ... tarafından yapılan tüm aramalara rağmen, Şirketin 2012 ve 2013 yıllarına ait yevmiye, envar, ve defter-i kebir asılları bulunamamış, böylece defterlerin bilinmeyen bir sebeple zayii olduklarının anlaşıldığını beyan ile Müvekkili Şirketin 2012 ve 2013 yıllarına ait yevmiye, envarter,

ve defter-i kebir'in noter tasdikli asıllarının zayii olması nedeniyle zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, şirket defterlerinin zayii nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce davacı şirketin sicil kayıtları çıkarılarak dosyamız içerisine alınmış, davacı şirketin bağlı bulunduğu vergi müdürlüğüne müzekkere yazılmış, noterliğe müzekkere yazılarak ticari defterlerin tasdiklerine ilişkin bilgi ve belgeler celp edilerek dosyamız içerisine alınmıştır. Vergi dairesi ile yapılan yazışmalar neticesinde, davacı şirket hakkında vergi incelemesi ve borç kaydı bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Dava zayi olan ticari defterler için zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, davacı şirkete ait 2012 ve 2013 yıllarına ait Yevmiye, Envarter, Ve Defter-i Kebir defterleri hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir,” düzenlemesini içermektedir. TTK'nın 82/7.maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Davanın süresinde açıldığı, zayi olan belgelerin TTK 82. maddesi kapsamındaki belgelerden olduğu görülmüştür.

Davacı şirketin ziyaına karar verilmesi talep edilen 2012-2013 yıllarına ait ticari defter ve kayıtları hakkında vergi incelemesi bulunmadığının anlaşılmış, ticari defterler TTK 82/7 maddede sayılan hallerden ötürü zayi olmamış ise de, şirket yetkilisinin vefat ettiği, geride kalan mirasçılarından defterlerin kaybolmaması için tedbirli olmalarının beklenemeyeceği ve defterlerin zayi olmasından ötürü kusur ve sorumluluk yüklenemeyeceği kanaatine varılmış, davacı şirketin 2012-2013 yılları ticari defterin zayi olduğu hususu subuta ermekle davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.