İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/684 K.2023/495

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle, Müvekkil Firma ...

A.Ş.'nin muhasebe kayıtları şirket içerisinde mevcut muhasebe departmanı tarafından tutulmakta ve muhasebe programcılarından destek alındığı, muhasebe kayıtlarının saklanmasına ve muhafaza edilmesine özen gösterildiği, muhasebe verilerinin korunması için 7 harici bellek kullanılmakta ve sair birçok önlem alındığı, müvekkili firma tarafından alınan tüm önlemlere rağmen 18.09.2022 tarihinde müvekkili firmanın bilgisayarına sızan bilgisayar korsanları tarafından, muhasebe kayıtları kullanılamaz hale getirildiği,

olayı gerçekleştiren şüpheli veya şüpheliler müvekkil firmanın muhasebe kayıtlarının yedeklerinin tutulduğu harici disklerdeki verileri dahille geçirmiş ve müvekkil firmanın belirli bir döneme ait muhasebe kayıtlarını kullanılamaz hale getirdiği, yevmiye defterlerinin oluşturulması için müvekkil firma muhasebecisi tarafından muhasebe fişleri muhasebe programına kaydedilmekte ve program tarafından bu fişlerle yevmiye defteri oluşturulduğu, yevmiye defterindeki rakamların sistemli bir şekilde bir araya gelmesi ve dağıtılması için de kebir defteri oluşturulduğu,

müvekkil firmaya karşı gerçekleştirilen siber saldırıdan sonra 2022 yılı Mayıs Ayına kadar olan elektronik defter berat dosyaları ve kebir dosyalarfteknik.destek alınarak kurulduğu, 2021 yılı Ekim ayından 2022 yılı Mayıs ayına kadar olan muhasebe fişlerine ulaşılamadığu, 2022 Yılı Mayıs Ayından 18.09.2022 tarihinde gerçekleşen siber saldırı tarihine kadar olan elektronik defter berat dosyaları ve kebir dosyaları kullanılamaz halde olduğu, müvekkil firma tarafından bunların kurtarılması için gerekli çalışmalar yapılmakta ve teknik destek alınmakta olup fiziki defterler yardımıyla tüm kayıtlar yerine konulabilecek durumda olduğu,

müvekkil firma muhasebe kayıtlarının ele geçirildiğini 19.09.2022 tarihi Pazartesi günü muhasebeden öğrendiği, firma muhasebecisi muhasebe kayıtlarına ulaşmak için bilgisayarı açtığında "... - ..." başlıklı yazının görüldüğü, müvekkil firma tarafından verilerin kurtarılma ihtimaline binaen acil veri kurtarma uzmanı ...'e muhasebe kayıtlarının yedeklendiği 7 adet server sunucu disklerinin gönderildiği, ... tarafından düzenlenen raporda sonuç olarak verilerin onarılması ve" kurtarılmasının mümkün olmadığı tespit edilmiştir.

Müvekkile ait belirtilen dönemlere ait muhasebe fişleri, elekrtonik ticaret defteri ve kebir dosyaları zayi olduğundan TKK madde 82, (7) numaralı fıkra uyarınca ilgili dönemlere ait yıllara ait tüm e defter, fatura ve sair belgelerimin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etme 2021 yılı Ekim Kasım ve Aralık, 2022 yılı Ocak, Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos ve saldırı tarihi olan 18 Eylül'e kadar olan muhasebe fişlerinin 2022 Yılı Mayıs,

Haziran Temmuz Ağustos ve siber saldırı tarihi olan 18.09.2022 tarihine kadar olan elektronik defter berat dosyaları ve kebir defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davacının iddiaları celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla bilirkişilere tevdii edilen dosyaya 10/04/2023 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle.

Davacının zayi belgesi talep ettiği 2022/Haziran döneminin; berat yükleme süresinin 30.09.2022 tarihi olduğu, davacının bilgisayarının 19.09.2022 tarihinde heklendiği ve teknik bilirkişi tespiti ile bilgisayarındaki muhasebe kayıtlarına heklenme sebebi ile bilgilere ulaşılamadığı dikkate alındığında.

Ana bilgisayara yüklü muhasebe programı kayıtlarından 2022/Ocak–Mayıs aralığındaki kayıtarı aracı entegratör firma vasıtası ile geri yüklenebildiği,2022/Haziran ayına ait yevmiye ve kebir defter beratlarının 19.09.2022 tarihli heklenme sebebiyle yasal süresi olan 30.09.2022 tarihinde kayıtların yeniden girilmesine rağmen yetiştirilememesi sebebiyle yasal sürenin son günü 30.09.2022 tarihinde işbu davanın alçıldığı,2022/Haziran dönemi defter beratlarının son gün yükleme tarihi olan 30.09.2022 tarihinde yüklenemeyeceği yukarıda izah edilen sebeplerle mümkün olmadığı belirtmekle birlikte;

bilirkişi heyet raporumuzun ekinde bulunan, kurumlar geçici vergi beyannamesi ile uyumlu ana hesap mizanı (kontrol edilmiş ve beyannameler ile uyumlu olduğu ifade edilmiştir) içeriği muhasebe kayıtlarının 2022/Haziran dönemi e-defter yevmiye ve kebir beratı olarak yüklenebileceği görüş ve kanaatine varmışlardır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava; Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren zayi olma durumları sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Başka bir ifadeyle, tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Somut olayda, davacı tarafça 2021 yılı Ekim Kasım ve Aralık, 2022 yılı Ocak, Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos ve saldırı tarihi olan 18 Eylül'e kadar olan muhasebe fişlerinin 2022 Yılı Mayıs, Haziran Temmuz Ağustos ve siber saldırı tarihi olan 18.09.2022 tarihine kadar olan elektronik defter berat dosyaları ve kebir defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi isteminde bulunduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda zayi olduğu belirtilen belgelerin geri yüklenebildiği,

2022/Haziran dönemi defter beratlarının son gün yükleme tarihi olan 30.09.2022 tarihinde yüklenemeyeceği ancak, kurumlar geçici vergi beyannamesi ile uyumlu ana hesap mizanı içeriği muhasebe kayıtlarının 2022/Haziran dönemi e-defter yevmiye ve kebir beratı olarak yüklenebileceği yönündeki tespitlerde bulunulduğu, anılan tespitlerin bilimsel veriler ile uyumlu ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır