İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/49 K.2025/131

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın bilanço esasına göre defter tutan termo akaryakıt yılmaz petrol unvanlı iş yerinde 15/03/2021 tarihinde meydana gelen yangın nedeni ile akaryakıt istasyonuna ait zemin+iki katlı binanın çatısının alevli bir bir şekilde yanmış, 3 katlı bina çatısının ve çatı kat dahilinde bulunan çay kazanı, madeni yağ, elektrikli vinç, bilgisayar kasası, benzinli jeneratör, muhtelif miktarda madeni yağ, 12 top yıkama hortumu, araç lastiği, güvenlik kamera ve sistemi, paratoner, mutfak ocağının tamamen yanarak hasar görmüş, 40/1 numaralı bölümde bulunan 2 yatak odası takımı, koltuk,

tavan ve duvar boyası, lpg enerji ünitesi, otomasyon ünitesi, yangın alarm sistemi, güç kaynağı ve yağ pompasının islenmek ve ıslanmak suretiyle hasar görmüş olduğunu, ...

İtfaiye Müdürlüğü tarafından yapılan araştırma ve inceleme neticesinde düzenlenen yangın raporunda belirtilen hasarların meydana geldiği ve fakat 3 katlı binanın çatısının tamamen yanması ve çökmesi sebebi ile yangın çıkış sebebinin tespit edilemediği belirtildiğini, müvekkili ... 'a ait iş yeri için riziko tarihinde geçerli olan iki adet sigorta poliçesi mevcut olduğunu, müvekkile ait işyeri hizmet binasının değeri ve binanın tamamının yanmadığı dikkate alındığında, gerçekleşen rizikonun 1 numaralı davalı ...

Sigorta tarafından düzenlenen 29.06.2020 başlangıç tarihli poliçe limitleri kapsamında kaldığı, her iki davalı tarafından düzenlenen bina teminat bedelinin sigortalı bina değerini geçmediği, bu nedenle davalılardan 1. numaralı ...

Sigorta A.Ş.nin tarihsel sıra ilkesi gereğince bina hasarını öncelikle tazmin etmek yükümlülüğünde olduğu ve fakat bu yükümlülüğe uymadığı açık olduğunu, meydana gelen yangın rizikosu sonucunda müvekkilin yapmış olduğu belgesiz yangın söndürme masrafları da davalılar tarafından karşılanmamış olup, iş bu tazminatın öncelikli olarak 1 numaralı davalı ...

Sigorta A.Ş.tarafından tarihsel sıra ilkesi gereğince karşılanması gerektiğini, tüm bu kapsamda fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik HMK madde 107 (belirsiz alacak davası) gereğince 100,00-TL Bina Onarım Bedeli Tazminatının, 100,00-TL Zarar gören Emtia bedeli tazminatının, 100,00-TL Zarar gören Demirbaş bedeli tazminatının, 100,00-TL Zarar gören Makine bedeli tazminatının, 100,00- TL Yangın söndürme ve enkaz kaldırma masraflarının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi,

yargılama masrafları ve vekalet ücretinin aleyhine başvuru yapılan Sigorta Şirketlerinden sorumluluk oranlarına göre alınarak taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyanın Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olması nedeniyle görev itirazında bulunduklarını, müvekkilinin adresinin ... olması nedeniyle İstanbul Anadolu mahkemelerinin yetkili olduğunu, alacak davasının hukuki yarar yokluğundan usulden reddi gerektiğini, davacı tarafça söz konusu hususlara yönelik bir bildirimde bulunulmadığı gibi ayrıca TTK'nın Çifte Sigortayı düzenleyen 1467.

Maddenin belirtmiş olduğu istisnalar özellikle (a) bendinde belirtilen Sigortacı şirketlerinin onayı bulunmadığından dava konusu uyuşmazlıkta TTK m.1466'daki Müşterek Sigorta hükümlerinin de davamızda uygulanması mümkün olmadığını, davayı ve karşı yanın beyanlarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, söz konusu hasarın poliçe teminatı ve limiti içerisinde oluşmuş olduğu hususun Mahkemece tarafından kabul edilmesi durumunda ilgili poliçe şartlarının incelenmesi gerektiğini, müvekkil şirketin ancak gerçek zarar tutarı ile sorumlu tutulabilecek olmakla,

yapılan ekspertiz çalışması sonucunda çıkan tutar üzerinden eskime ve eksik sigorta tenzili uygulanarak çıkan tutarın davacıya ödendiğini, yapılan işbu ödeme neticesinde de yapılacak başkaca bir ödemenin bulunmaması sebebi ile davacı tarafça talep edilen hasar tutarının kabul edilebilmesi tarafımızca mümkün olmadığını, davacı talebinin ödenmesi yönünde karar verilmesi halinde ilgili talebin teminat şartları uyarınca ve teminat limitlerine uygun olarak değerlendirilmesi gerektiğini, söz konusu tutarın, teminat şartları uyarınca ve teminat limitlerine uygun olarak tespit edilmeli,

poliçede yazılı muafiyet koşulları dikkate alınarak ve gerekli sovtaj bedelleri tenzil edilerek bir hesaplama yapılması gerektiğini, açıklanan ve yargılama sırasında ortaya çıkacak nedenlerden dolayı, davada görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olması sebebi ile görevsizlik nedeni usulden reddine, dosyanın yetkili ve görevli olan ‘İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerine’ gönderilmesine,

davanın belirsiz alacak davası olarak açılmış olması sebebi ile reddine aksi durumda davalı müvekkil aleyhine açılmış olan işbu haksız davanın esastan reddine, tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davacı yana yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. Dosyanın yetkili/görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılması mümkün olmadığını, davacı meydana gelen hasar miktarını bilebilir durumda veya tespit edebilir durumda olduğunu, dolayısı ile zararın belirlenebilir olduğu durumda belirsiz alacak davası açılması mümkün olmadığından,

davacının davasının dava şartı yokluğu sebebi ile reddi gerektiğini, davaya konu taleplerin zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı itirazları sebebiyle reddine karar verilmesini, davaya konu yangının, yangın raporundan da görüleceği üzere ... adresinde meydana geldiğini, sigortalı tarafından, iş yeri akaryakıt istasyonu olarak kullanılan yer olması sebebi ile,

müvekkil şirketin poliçesi teminat dışı olduğunu, davacının, dava konusu kaza sebebiyle oluşan zararları için aynı riziko sebebi ile ... sigorta a.ş nezdinde vade tarihi daha eski olan poliçe bulunduğundan, davacının talepleri müvekkil şirket poliçe teminat kapsamında olmadığını, dolayısıyla müvekkil şirketin davacı tarafın taleplerinden herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, zira müvekkil şirketin sonraki sigortacı olup, ikinci sigorta poliçesi geçersiz olduğunu, davacının davasının, belirsiz alacak davası olarak açılması mümkün olmadığından,

bu hususun mahkemece resen nazara alınması gereken hususlardan olması sebebi ile davanın dava şartı yokluğu sebebi ile reddine, mahkemece bu talebin kabul edilmemesi halinde yetki itirazı sebebiyle davanın usulden reddine, zaman aşımı ve hak düşürücü süre sebebi ile davanın esastan reddine, davacının davasının esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dosya ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 26/07/2022 tarih, ... E - ... Karar sayılı yetkisizlik kararı ile mahkememize tevdii edilerek, mahkememizin 2023/49 Esas sırasına kaydı yapılmıştır. Dava, davacının iş yerinde çıkan yangın sonucu oluşan zararın iş yerinin sigorta poliçesini yapmış olan davalı sigorta şirketlerinden tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

...

Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak; tayin edilen mali müşavir bilirkişi ..., inşaat mühendisi ..., Makine mühendisi ..., elektrik mühendisi ... ve sigortacı bilirkişi ... vasıtası ile davaya konu yangının meydana geldiği iş yerinde keşfen inceleme yapılarak, yangının meydana geliş nedeni, bu yangının meydana gelmesinde ve zararın oluşmasında kusur ve kime ait olduğu, yangın nedeniyle davacıya ait hangi malların zarar gördüğü, bu malların davacı defter ve belgelerinde kayıtlı olup olmadığı, yangın nedeniyle davacının oluşan zararının ne kadar olduğu,

oluşan zararın poliçe kapsamında olup olmadığı ve davalı sigorta şirketlerinin düzenlediği poliçe hükümleri itibariyle sorumluluklarına ilişkin, mali müşavir bilirkişi vasıtası ile taraf defter ve belgeleri de incelenerek ayrıntılı rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi heyetinin mahkememize sunduğu 30/01/2024 tarihli raporunda.

Keşif esnasında yapılan incelemeler ve dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi ile yapılan değerlendirmeler sonucunda yangın çıkış nedeni tespit edilemediğini, tespit edilememesinden kaynaklı olarak zararın oluşmasından kusurun kime ait olduğuna ilişkin değerlendirme yapılamadığını, Mali müşavir tarafından yapılan değerlendirmede;

davacının talebinin 3 katlı bina çatısının ve çatı kat dahilinde bulunan çay kazanı, madeni yağ, elektrikli vinç, bilgisayar kasası, benzinli jeneratör, muhtelif miktarda madeni yağ, 12 top yıkama hortumu, araç lastiği, güvenlik kamera ve sistemi, paratoner, mutfak ocağı, 40/1 numaralı bölümde bulunan 2 yatak odası takımı, koltuk, tavan ve duvar boyası, pg enerji ünitesi, otomasyon ünitesi, yangın alarm sistemi, güç kaynağı ve yağ pompasından ibaret olduğu bu ürünlerin itfaiye raporunda belirtildiği üzere zarar gördüğü ancak bu malların içerisinden sadece madeni yağın ticari defterlerine kayıtlı olduğu tespit edildiğini,

Sigorta eksperi tarafından yapılan değerlendirmede; ... Sigorta eksperinin sigorta genel şartları gereği yaptığı hasar icmaline ek olarak sigorta genel şartları gereği bina ve emtiaların da (yağ) oluşan hasarın eksik sigorta kontrollerini de yaparak hasar raporunu tanzim etmesi gerektiği, Sigortalının kalan eksik ödemesini ... sigortanın ödemesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Sigorta şirketlerinin ticari deftere göre işlem yapması esastır.

Ticari deftere kayıtlı olmayan envanterin poliçede tek tek belirtilmesi gerekmektedir. İlgili iki poliçede resmi defterde kayıtlı olmayan envanter, yazılı olarak belirtilmediği için hasar icmaline bina teminatı ve madeni yağ hariç diğer emtia/makine/demirbaşlar sigorta kapsamında hasar icmaline dahil edilmeyeceğini, Bu hesaplamalar sonucunda; ...

Sigorta A.Ş'nin madeni yağ için 6.667,008 ve bina çatısı için 66.465,00 TL olmak üzere 73.132,00 TL daha sigortalıya ödeme yapması gerektiği, ... Sigorta A.Ş. tarafından verilen teminat miktarı yetersiz kalmasından mütevellit tarihsel sıra ilkesi gereğince madeni yağdan kalan eksik sigorta olan 38.459 TL ödeme yapması gerektiği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Mahkememiz dosyası, talimat bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmaması nedeniyle dosyanın makina mühendisi bilirkişi ..., elektrik mühendisi bilirkişi ..., inşaat mühendisi bilirkişi ..., yangın uzmanı bilirkişi..., sigorta hukuku uzmanı bilirkişi ...ve Mali Müşavir bilirkişi ...'ye verilerek, dosya üzerinden inceleme yapıp, davacının işyerinde çıkan yangının çıkma sebebi, yangının çıkmasındaki davacı ve sigortalının kusur durumu, yangın nedeniyle oluşan hasar zararının ne kadar olduğu,

bu hasarın davalılar ile yapılmış olan sigorta poliçeleri kapsamında değerlendirilip, davalıların düzenlendikleri poliçe kapsamındaki sorumlulukları ve davacının talep edebileceği zarar miktarına ilişkin ayrıntılı ve denetime açık rapor düzenlemelerinin istenildiği, bilirkişi heyetinin mahkememize sunduğu 13/09/2024 tarihli raporunda.

Yangının başlamasına yük asansörünün fişinin prizde takılı vaziyette bırakılması ve/veya depoda bulunan çay kazanının çalışır durumda bırakılması sebebiyet verdiği, yangının çıkmasında ...

İstasyonu sahibi davacı ...'ın ihmali/dikkatsizlik ve tedbirsizliği nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu, sigortalının gerçek zararının karşılanması ilkesi çerçevesinde hasar gördüğü sabit olan faaliyet konusu ile İlgili demirbaş hasarlarının defterde kayıtlı olmamasının sigorta hasarını ödemeye engel teşkil etmeyeceği, ancak defterde kayıtlı olmayan ve makine ve demirbaş bedeli olan toplam 23.975 TL hasarın tazminat hesabı dışında tutulduğu,

Sigortalının poliçede gözüken kapı numarası ile bina üzerindeki kapı numarasının farklı olmasının sehven poliçeye yanlış yazılmasından kaynaklandığı kanaatine varıldığı bu hususun hasar tazminatı ödemesine engel teşkil etmeyeceği,

işbu bilirkişi heyet raporunun teknik yönden inceleme ve hasar yönünden değerlendirme kısımlarında yer alan tespitlere istinaden davacı ...'ın maliki olduğu işyerinde meydana gelen yangın hasarı dolayısıyla 267.377,00 TL bakiye zarar alacağının daha önce ödenmiş olan tazminat tutarı düşüldükten sonra kalan tutar) poliçe teminat limitleriyle sınırlı olmak üzere TTK Madde 1401'e ve Yangın Sigortası Genel Şartları Al- Sigortanın Kapsamı maddesine göre davalılardan 2 nolu davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu ve talep edilebileceği, teknik yönden inceleme ve hasar yönünden değerlendirme kısımlarında yer alan tespitlere istinaden davacı ...'ın maliki olduğu işyerinde meydana gelen yangın hasarı dolayısıyla Makine ve Emtia kıymetlerine ilişkin 32.657,82 TL tutarında hasarın (...

Sigorta A.Ş. tarafından ödenmiş olan tazminat tutarı düşüldükten sonra kalan tutar) poliçe teminat limitleriyle sınırlı olmak üzere TTK Madde 1401'e ve Yangın Sigortası Genel Şartları A.l- Sigortanın Kapsamı maddesine göre davalılardan 1 nolu davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu, ve talep edilebileceği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Davacı vekili sunduğu 31/12/2024 tarihli dilekçesi ile. Munzam zarar dahil fazlaya ilişkin hak ve alacaklarımız saklı kalmak kaydı ile müvekkilin iş yerinde aracında meydana gelen zararın tazmini olarak, yargılama sırasında kusuru ortaya çıkabilecek kişi, kurum veya kuruluşlara karşı dava hakkımızı saklı tutarak şimdilik 217.302,00-TL Bina onarım bedeli tazminatının ( Davalı ...

Sigorta Anonim Şirketinden), 45.126,00-TL Zarar gören bedelinin ( 35.000,00-TL tutarındaki kısmı davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden 10.126,00-TL tutarındaki kısım ise diğer davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden alınmak kaydı ile ), 5.075,00-TL Zarar gören Demirbaş bedelinin (Davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden ), 22.531,82-TL Zarar gören makine bedelinin ( Davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden ) ve 10.000,00-TL yangın söndürme ve enkaz kaldırma masraflarının (Davalı ...

Sigorta Anonim Şirketinden) tahsili talep ettiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirilmekle; Davanın, davacıya ait ...unvanlı iş yerinde 15.03.2021 tarihinde yangın meydana geldiği, iş yerinde bu yangın sonucunda hasar meydana geldiği ve zarara uğradığı, davacının iş yerini iki adet sigorta poliçesi ile sigortalattığı, sigorta şirketlerinden meydana gelen zararların tahsilini talep ettiği anlaşılmış, davalı sigorta şirketleri ise davanın reddini savunmuşlardır.

Davacının iş yeri için riziko tarihinde geçerli olan iki adet sigorta poliçesinin olduğu, ... Sigorta A.Ş. Tarafından düzenlenen 29/06/2020 başlangıç - 29/06/2021 bitiş tarihli poliçe ile ...

Sigorta A.Ş. tarafından ise 11/08/2020 başlangıç- 11/08/2021 bitiş tarihli sigorta poliçeleri ile davacıya ait iş yerinin ve bu iş yerinde mevcut emtiaların sigorta teminatı altında olduğu, 15/03/2021 tarihinde iş yerinde yangın meydana geldiği, sigorta şirketlerinin hasar dosyaları oluşturmuş olduğu, davalı ...

Sigorta tarafından davacıya 22.595,45 TL tutarında ödeme yaptığı, ancak davacıya ait işyeri hizmet binasının değeri ve binanın tamamının yanmadığı, bina teminat bedelinin sigortalı bina değerini geçmediği, her iki sigorta şirketinin bu yangın sonucu oluşan zararı karşılamakta yükümlü oldukları dosya kapsamındaki yangın raporu, ekspertiz raporu, keşfen yapılan bilirkişi incelemesi ve aldırılan denetime açık, dosyadaki delillere uyumlu bilimsel bilirkişi raporundan anlaşılmakla davanın kabulüne, 267.377 TL'nin 20/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ...

Sigorta A.Ş.'den, 32.657,82 TL'nin 20/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ... Sigorta A.Ş. Müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın KABULÜNE, 267.377 TL'nin 20/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ... Sigorta A.Ş.'den, 32.657,82 TL'nin 20/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ... Sigorta A.Ş. Müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 20.495,37 TL karar harcından peşin ve ıslah yolu ile alınan toplam 5.204,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.290,82 TL'nin davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç ve 5.123,85 TL tamamlama harcının davalılar ... Sigorta A.Ş. Ve ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı vekiline takdir olunan 48.005,57 TL vekalet ücretinin davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından sarf edilen tebligat gideri, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olan 43.056,00 TL ve 1.912,35 TL keşif harcından oluşan toplam 44.968,35 TL yargılama giderinin davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

7-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalılar ... Sigorta A.Ş. Ve ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır