İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/502 K.2026/123

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen 23/08/2024 tarihli dilekçesinde özetle; davalı ...

Sigorta A.Ş.' ye ... no'lu İşyerim Paket Sigortası poliçesi ile sigortalı, müvekkil şirkete ait iş yeri ve iş yerinde bulunan emtialar 05.09.2023 tarihinde meydana gelen aşırı yağış sonrası oluşan sel baskını sonucu hasar gördüğünü, hasar sonrası müvekkil tarafından davalı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulmuş ve ihbar sonrası sigorta şirketi tarafından hasarın ve ödenecek tazminat miktarının tespiti amacıyla eksper görevlendirildiğini, ancak sigorta şirketi tarafından görevlendiren eksperin hatalı tespitlerine dayanılarak sigorta şirketi tarafından müvekkiline 1.460.864,36 TL ödeme yapıldığı,

sigorta şirketi tarafından tazminatın hukuka aykırı olarak eksik ödenmesi sebebiyle ödeme belgesi müvekkil şirket yetkilileri tarafından ihtirazi kayıtla imzalandığını, müvekkil şirketin zararı ödenen miktarın çok üzerinde olup sigorta şirketi tarafından ödenecek rakamdan haksız ve hukuk aykırı olarak indirimler yapıldığını, davadan önce müvekkil şirket adına, davalı ... Sigorta A.Ş.'ye karşı dava konusu talepler ile ilgili olarak ...

Adliyesi Arabuluculuk Bürosuna müracaat edildiğini, müvekkiline ait iş yerinde meydana gelen bakiye hasar bedelinin tahsili amacıyla huzurdaki davayı açma zarureti doğduğunu izah edilen nedenlerle talebe ilişkin her tür dava ve talep hakların saklı tutulması kaydıyla belirsiz alacak davası olarak şimdilik 5.000,00 TL hasar bedeli tazminatının hasar tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirkete usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş olup, davalı vekili tarafından ibraz edilen 02/10/2024 cevap dilekçesinde özetle.

05.09.2023 tarihinde meydana gelen sel hasarı neticesinde iş yeri ve işyerinde bulunan emtiaların hasarlandığını, müvekkil şirket tarafına başvuruda bulunulduğunu ve 1.460.864,36 TL ödeme yapıldığını, müvekkil sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi kapsamında tazminat ödemesi yapıldığını, poliçeden kaynaklı bakiye herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacının menfaati bulunmamakta olup davanın usulden reddi gerektiğini, davacının talep sonucunu açıklaması gerektiğini, dava dilekçesinden davacının talepleri açıkça anlaşılamadığını,

usulüne uygun bir açıklama yapılmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından ibraname imzalanmış olup, müvekkil sigorta şirketi ... nolu poliçeden kaynaklı taahhütlerini tamamen yerine getirdiğini, yapılan ekspertiz çalışmasında 05/09/2023 tarihinde bölgede meydana gelen sel/seylap nedenli iş yerine sirayet eden sel sularının bodrum katta 4 sıra rafın ilk sırasına kadar ulaştığını,

depoda bulunan iplik sarım makinelerinde dekorasyon kapsamında işyeri boya alanlarında demirbaş kapsamında 2 adet ofis masası 1 adet dosya dolabı rafların raflar üzerinde bulunan iplik emtealarının ıslanmaya bağlı olarak hasarlandığının tespit edildiğini, hasar nedeniyle zararların giderilmesi için ... firmasına ait teklif üzerinden dekorasyon hasar bedelinin tespit edildiğini, dekorasyon teminatı bakımından sigorta bedelinin sigorta değerine uygun olduğu sonucuna varıldığını, davacının talep ettiği raf mobilya dolap hasarları demirbaş hasarı kapsamında değerlendirmeye alındığını,

dekorasyon hasarında yalnızca boya işleri için verilen teklifin hesaplamaya dahil edildiğini, muafiyet klozuna istinaden enflasyonlu dekorasyon sigorta bedeli 147.244,08 TL'nin %2'si oranında sel muafiyeti ve poliçe özel şartları uyarınca %10 oranında eskime tenzili uygulandığını, davacının dekorasyon hesap bedeli 42.055,12 TL olarak tespit edildiğini, müvekkil şirkete yapılan hasar ihbarı sonrası gerçekleştirilen ekspertiz incelemesi neticesinde demirbaş-makine ve emtia zararları yönünden eksik sigorta hükümlerinin uygulanması gerektiği tespitine varıldığını,

müvekkil sigorta şirketi tarafından ödenecek tazminatın sigorta bedellerinin sigorta değerine oranına göre yapılacak hesaplama sonucu tespit edilebileceğini, müvekkil şirketin poliçeden kaynaklı bütün sorumluluğu yerine getirdiğini, hasarın müvekkil şirket tarafından ödenen tutardan daha yüksek olduğunu, buna ilişkin ispat yükünün davacıya ait olduğunu, davacı tarafça talep edilen faizin türü ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu beyan ederek davacı tarafından ibraname imzalanmış olması ve müvekkil sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme ile poliçeden kaynaklı bütün sorumluluğunu yerine getirmiş olması nedeniyle davanın reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 05/09/2023 tarihinde meydana gelen sel baskını nedeniyle nedeniyle işyerim paket sigorta poliçesi kapsamında bakiye hasar bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememiz dosyasına Makine Mühendisi bilirkişi ... Tekstil Mühendisi bilirkişi ... ve Sigorta Mühendisi bilirkişi... tarafından sunulan 03/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Toplam Talep Edilebilecek Hasar Miktarının (Eskime Payı ve Sovtaj DAHİL/Sigorta Poliçeden doğan Muafiyet ve Eksik Sigorta hesapları HARİÇ): 45.000,00 TL + 90.000,00 TL + 8.248,71 TL + 880.000,00 TL + 1.634.890,60 TL= 2.658.139,31 TL (İki Milyon Altı Yüz Elli Sekiz Bin Yüz Otuz Dokuz TL Otuz Bir Krş) olacağı, işbu hasar miktarı esas alınarak uygulanacak eksik sigorta hükümleri neticesi tazmini gereken miktarın (muafiyet tenzilleri hariç) 1.184.429,82 TL olduğu,

işbu miktarın da davacı sigorta ettirene ödenen tazminat miktarının altında kalmış olması münasebetiyle davacının talep edebileceği bakiye bir tazminat alacağının olmadığı kanaatine vardıkları görülmüştür.

Mahkememiz dosyasına Mali Müşavir bilirkişi ...ve kök raporu tanzim eden bilirkişi heyeti tarafından sunulan 30/11/2025 tarihli ek raporunda özetle.

Rapor içeriğinde yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, dava dosyası, davacı şirketin 2023 yılına ait ticari defterleri üzerinde ve belgeler ile sınırlı olarak yapılan tespit inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; makine hasarı açısından (sel suları nedeniyle): 1 adet teknos marka kompresör — 14 adet beka marka iplik sarma makinası — | adet bms 4 iğli silindirik iplik aktarma makinası yapılan araştırmaya göre uygun görülenler : (yapılan incelemeye göre davacı talebi uygun görülmüştür) ...

Marka Kompresör (1 adet) 18.500,00 - ... Marka Kompresör Eskime bedeli (945) -925,00, ... Marka İplik Sarma Mak. (14 Adet) Onarım Talebi 80.000 TL /adet 1.120.000,00-...Marka İplik Sarma Mak. (14 Adet) Onarımı Eskime Tenzili (9020) -224.000,00/ ... iğli Silindirik İplik Aktarma Mak. Onarımı 80.000,00 .... Silindirik İplik Aktarma Mak.

Onarımı Eskime Tenzili (9420) -16.000,00 olmak üzere makina hasar toplamının 977.575,00 TL olduğu, Emtea İle İlgili yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde. Davalı ... Sigorta A.Ş.' ye ... no'lu İşyerim Paket Sigortası poliçesi ile sigortalı olan davacı şirkete ait iş yeri ve iş yerinde bulunan tekstil emtiasının, 05.09.2023 tarihinde meydana gelen aşırı yağış sonrası oluşan sel baskını sonucu hasar gördüğü.

25mt küçük 63.700 adet makara iplik (5'li), S0mt möblen 2.550 adet makara iplik (6'lı), 75mt möblen 317.520 adet makara iplik (10'lu), 25 mt küçük 711.984 adet makara iplik (24'lü), 75mt möblen 77.184 adet makara iplik (24'lü) ve 1.105kg etamin merserize ipliğin hasarlı oldukları dava tarihi itibarı ile hasar gören iplik cinsi emtianın piyasa rayiç bedeli 1.684.890,59.- TL olduğu, mali yönden yapılar «me ve değerlendirmeler neticesinde; davacı şirketin 2023 yılına ait ticari defterlerin incelenmesi neticesinde dava konusu olayın gerçekleştiği atölyenin adresinin “....” olduğu anlaşıldığı,

mizan tablosundaki verilere göre, olay adresinde bulunan stok/ticari malların (emtiaların) 30.09.2023 tarihi itibarıyla toplam değeri 901.747,60 TL olduğu, tesis, makineler ve demirbaşlar yönünden ise 253 nolu Tesis, Makine Ve Cihazlar ve 255 nolu demirbaşlar hesabının görüntüsüne rapor içeriğinde yer verildiği üzere ekspertiz raporunda değerlendirmeye alınan tesis, makineler ve demirbaşların (yazıcı, dolap, masa, PC, yazıcı vb.) isimleri birbirinden farklı olduğundan, ekspertiz raporunda incelenen tesis, makine ve demirbaşların ticari defterlerdeki değeri tespit edilemediği, Poliçe Açısından Yapılan İncelemeler neticesinde;

davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında tazminat borcunun toplam zararın (muafiyet tenzilleri hariç) 1.265.369,87 TL olduğu; işbu miktarın da davacı sigorta ettirene ödenen tazminat miktarının altında kalmış olması münasebetiyle davacının talep edebileceği bakiye bir tazminat alacağının olmadığı görüş ve kanaatine vardığı anlaşıldı.

Davacının sigorta ettiren davalının ise sigortacısı olduğu İşyerim Paket Sigortası Sözleşmesi/Poliçesi kapsamında rizikonun gerçekleştiği ve bu kapsamda sigorta tazminatının da ödendiğinin sabit olduğu, uyuşmazlığın ise ödenen tazminat miktarından kaynaklandığı, bu nedenle uyuşmazlığın giderilmesi açısından irdelenmesi gereken noktanın, muafiyet ve özellikle eksik sigorta durumunun bulunup bulunmadığı ve sigorta tazminatına etkileri olduğu anlaşılmaktadır.

Eksik sigorta TTK m. 1262’de düzenlenmiş ve sigorta bedelinin, sigorta değerinden az olduğu bir durumda, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması halinde sigortacının, aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat ödeyeceğini hüküm altına alınmıştır. İşbu hükümde de açık bir şekilde ifade edildiği üzere, eksik sigorta, sigorta bedelin sigorta değerinden az olduğu sigorta sözleşmesidir.

Diğer taraftan sigorta bedelinin sigorta değerinden az olması, sözleşmenin başında söz konusu olabileceği gibi, sigorta konusu şeyin değerinin artması gibi bir sebeple, sonradan da söz konusu olabilir. Şu halde huzurdaki dava konusu uyuşmazlıkta da sigorta bedelinin sigorta değerinden eksik olması halinde eksik sigortadan bahsetmek ve TTK m. 1462 hükmünde belirtildiği şekliyle tazminattan indirim yapmak mümkündür.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi kök raporunda, sigortalanan menfaatlerrin değerleri bağlamında yapılan incelemeler neticesinde, sigortalanan menfaatler için poliçede belirtilen bedeller ile rizikonun gerçekleştiği tarihteki sigorta değerleri arasında farklar olduğu tespitlerine bağlı olarak,

taraflar arasındaki sigorta ilişkisinde eksik sigortanın söz konusu olduğunın görüldüğü , sigorta değerleri dikkate alındığında eksik sigorta gereğince sigortacının sorumlu olacağı tazminat miktarının, Toplam Talep Edilebilecek Hasar Miktarı (Eskime Payı ve Sovtaj DAHİL/Sigorta Poliçeden doğan Muafiyet ve Eksik Sigorta hesapları HARİÇ): 45.000,00 TL + 90.000,00 TL + 8.248,71 TL + 880.000,00 TL + 1.634.890,60 TL = 2.658.139,31 TL.

İşbu hasar miktarı esas alınarak uygulanacak eksik sigorta hükümleri neticesi tazmini gereken miktarın (muafiyet tenzilleri hariç) 1.184.429,82 TL olduğu. İşbu miktarın da davacı sigorta ettirene ödenen tazminat miktarının altında kalmış olması münasebetiyle davacının talep edebileceği bakiye bir tazminat alacağının olmadığı tespitlerine yer verilmiştir.

Mahkememizce davacı tarafın detaylı itirazlarının irdelenmesi ve mali durumun tespiti amacı ile bu defa heyete mali müşavir bilirkişi eklenerek aynı heyetten ek rapor alınmış, Davacı şirketin 2023 yılına ait ticari defterlerin incelenmesi neticesinde dava konusu olayın gerçekleştiği atölyenin adresinin “...” olduğu anlaşıldığı, mizan tablosundaki verilere göre, olay adresinde bulunan stok/ticari malların (emtiaların) 30.09.2023 tarihi itibarıyla toplam değeri 901.747,60 TL olduğu,

tesis, makineler ve demirbaşlar yönünden ise 253 nolu Tesis, Makine Ve Cihazlar ve 255 nolu demirbaşlar hesabının görüntüsüne rapor içeriğinde yer verildiği üzere ekspertiz raporunda değerlendirmeye alınan tesis, makineler ve demirbaşların (yazıcı, dolap, masa, PC, yazıcı vb.) isimleri birbirinden farklı olduğundan, ekspertiz raporunda incelenen tesis, makine ve demirbaşların ticari defterlerdeki değeri tespit edilemediği, kök rapordaki maddi hata düzeltilerek davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında tazminat borcunun toplam zararın (muafiyet tenzilleri hariç) 1.265.369,87 TL olduğu;

işbu miktarın da davacı sigorta ettirene ödenen tazminat miktarının altında kalmış olması münasebetiyle davacının talep edebileceği bakiye bir tazminat alacağının olmadığının belirtildiği görülmüştür.

Davacı tarafça bilirkişi raporlarına yapılan itirazlarda, sigorta değeri ve sigorta bedeli karşılaştırmasında yalnızca sel baskınının meydana geldiği yer olan ve "..." riziko adresli iş yeri açısından değerlendirme yapıldığı, söz konusu adresin müvekkili şirketin merkezi faaliyet adresi olup ilgili sigorta poliçesine konu 3 riziko adresinden yalnızca bir tanesi olduğu, diğer riziko adreslerinin poliçede "... (daha sonra taşınma ile ...) şeklinde kayıtlı dağıtım ve sevkiyat deposu (Şube 1) ve aynı poliçede "..." şeklinde kayıtlı diğer dağıtım ve sevkiyat deposu (Şube 2) olduğu,

bilirkişi heyeti tarafından bu üç ayrı adreste fiziki tespitte bulunulmaksızın ve hatta dosyada mevcut mali kayıtlar dahi dikkate alınmaksızın hazırlanan raporun şirketin gerçek zararını tespitten son derece uzak olduğu, her üç riziko adresinde bulunan stok emtia tutarı ise muhasebe kayıtları ve yeminli mali müşavirin stok kayıtlarına göre 9.229.783,12.-TL olduğu, dolayısıyla bilirkişi raporunda tespit edilenin aksine poliçede yer alan toplam sigorta bedeli toplam sigorta değerinden yüksek olduğundan eksik sigorta değil aşkın sigorta söz konusu olduğu ileri sürülmüştür.

Söz konusu itiraz sigorta poliçesinin değerlendirilmesini gerektirdiğinden hukuki itiraz olarak mahkememizce değerlendirilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu İşyerim Paket Sigorta Poliçesinin irdelenmesinde, poliçenin başlangıç tarihinin 21/09/2022, bitiş tarihinin 21/09/2023 olduğu, riziko adresinin ise "..." olduğu, söz konusu poliçede davacının iddia ettiği diğer iki adresin riziko adresi olarak yer almadığı görülmüştür.

Bu nedenle, davacı itirazına itibar edilmemiş, poliçedeki tek riziko adresi yönünden yapılan bilirkişi değerlendirmelerinin poliçe ve davacının durumu ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında tazminat borcunun toplam zararın (muafiyet tenzilleri hariç)

1.265.369,87 TL olduğu; işbu miktarın da davacı sigorta ettirene ödenen tazminat miktarının altında kalmış olması münasebetiyle davacının talep edebileceği bakiye bir tazminat alacağının olmadığı kanaatine iştirak edilerek davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır