İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/1153 K.2018/425

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ - İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ...Ş.'ne ZMM poliçesiyle sigortalı, davalı ...Şti adına kayıtlı, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ...

Plakalı aracın 24/06/2012 tarihinde müvekkili adına kayıtlı ... plakalı araca çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası sigorta eksperi makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda araçta 1.140,00 TL tutarında değer kaybı bedeli ve 623,00 TL kazanç kaybı bedeli olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin alacağının tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile borçlular hakkında ilamsız icra takibine başladığını, borçlu-davalıların takibe haksız ve mesnetsiz olarak itirazda bulunduklarını beyanla, yaptıkları itirazın iptaline, takip konusu asıl alacağa olay tarihi olan 24/06/2012 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, asıl alacağa %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ...vekili 09/01/2015 havale tarihli cevap dilekçesi ile; davacının müvekkili şirkete tazminat talepli başvurusunun bulunmadığını, müvekkili şirketin temerrütünün olmadığını, davacının aracının ticari araç olmadığını, uygulanması gereken faizini yasal faiz olduğunu, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini, müvekkili şirket yönünden davanın reddine, aksinin kabulü halinde sorumluluğun poliçe teminatı ile sınırlandırılmasına, faiz isteğinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE

Dava rücuen tazminat talebine dayalı itirazın iptali davasıdır. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyası celbedilerek incelenmiş takibe itirazın ve davanın süresinde olduğu görülmüştür. Hasar dosyası, trafik kayıtları, poliçe örneği celbedilmiş, bilirkişi heyetinden kusur, hasar ve değer kaybı hususunda rapor alınmıştır. 6098 Sayılı Kanun'un 49 maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkalarına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun hukuki niteliği kusur sorumluluğu olup haksız fiil failinin sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur.

Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir.

Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir.

Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur.

Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur.

Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir.

Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir.

Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur.

Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:

"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler.

g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."

Anılan düzenlemeler çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; dava konusu kazanın meydana gelişinde davalı ...'ın asli ve tam kusurlu olduğu, davacının sigortalısına ait araç şoförünün kusursuz olduğu, kaza nedeniyle davacının sigortalısına ait araçta oluşan değer kaybı zararının teknik bilirkişi raporunda göre 1.000,00-TL olduğu, kar mahrumiyeti zararının ise 400,00-TL olduğu, davalı ...

Şirketi'nin 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 ve devamı maddeleri ile 97 maddesi kapsamında değer kaybı zararından. Davalı ...

Turizm Şirketi'nin değer kaybı ve kar mahrumi,yeti zararından 2918 Sayılı Kanunun 85 maddesi kapsamında, davalı ... ...ın'ın değer kaybı ve kar mahrumiyeti zararından 6098 sayılı Kanunun 49 maddesi kapsamında müşterek ve müteselsil olarak sorumlu oldukları anlaşılmakla ve sigorta şirketinin takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair dosyada delil bulunmadığından, davanın kısmen kabulü ile. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takibine yapılan itirazın; davalılar ... ve ...Şti. Yönünden 1.400,00 TL asıl alacak (1.000,00 TL değer kaybı , 400,00 TL kar mahrumiyeti) ve 189,08 TL işlemiş faiz yönünden iptali ile takibin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla bu borçlular yönünden 1.589,08 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %11 oranından başlamak üzere değişen oranlarda işletilecek avans faizi ile devamına; davalı ...Ş.

Yönünden 1.000,00 Tl asıl alacak (değer kaybı) yönünden iptali ile takibin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 1.000,00 Tl asıl alacağa takip tariihnden itibaren yıllık %11 oranından başlamak üzere değişen oranlarda işletilecek avans faizi ile devamına; fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak yargılamaya gerektirip likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HARÇ BEYANI /

108,55.-TL KARAR HARCI 35,35.-TL PEŞİN HARÇ / 73,20.-TL KALAN HARÇ

DAVACI GİDERİ /

29,00.-TL BVH VE VSH. · 1.000,00.-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ · 96,40.-TL POSTA MASRAFLARI / · 1.125,40.-TL TOPLAM