İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/516 K.2018/956

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketine sigortalı diğer davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın 28/03/2012 günü davacı adına kayıtlı ... plakalı araca asli ve tam kusurlu olarak çarptığını, araçta değer kaybı oluştuğunu, kazadan sonra araçta 1.560,00 TL değer kaybı ve 680,00 TL kazanç kaybı oluştuğunun tespit edildiğini, alacağın tahsili için İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalılar aleyhine takip yapıldığını, davalıların itiraz ettiklerini, itirazın haksız olduğunu beyanla itirazın iptaline, alacağa olay tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına ve davalıların %20' den fazla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın 07/06/2011-07/06/2012 vadeli sigortalı olduğunu, poliçe limitinin araç başına 22.500,00 TL olduğunu, davacı aracının kiralık olarak kullandırıldığını, piyasadaki araçlardan daha düşük değerde olduğunu, bu nedenle davacının fahiş talebine itiraz edildiğini, alacağın likit olmadığını, bu nedenle yargılamanın gerektiğini dolayısıyla davacının icra inkar tazminatı isteyemeyeceğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; görev ve husumet yönünden itiraz ettiklerini, trafik poliçesinde araç hasarından doğan değer kaybının teminat dışında olduğu yönünde bir ifade olmadığını, bu nedenle sigorta poliçesi dahilinde olduğunu, dava konusu aracın 29/03/2012 kaza tarihini da kapsayacak şekilde dava dışı ...A.Ş.'ye kiralandığını, davalının kaza tarihinde aracın işleteni olmadığını, kusur yönünden inceleme yapılması gerektiğini, aracın daha önceden değer kaybına uğrayıp uğramadığının belirlenmesi gerektiğini, değer kaybının hesaplanmasında pek çok faktörün dikkate alındığını,

aracın kiralık olup olmadığının anlaşılamadığını, kira sözleşmesinin ibraz edilmesi gerektiğini, alacağın likit olmadığını icra inkar tazminatı istenemeyeceğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava, 2918 Sayılı Kanun'un 85, 91 ve devamı maddeleri ile 97 .maddesi kapsamında trafik kazası nedeniyle işletene ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yönelik maddi tazminat tahsili talebi ile başlatılan ilamsız icra takibine davalılarca yapılan itirazın İİK2nun 67 maddesi kapsamında iptali istemine ilişkindir. i eda davasıdır.

Taraflar arasında uyuşmazlık konusu hususlar, dava konusu kazada kusur durumunun ne olduğu, kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise gerçek zarar tutarının ne olduğu, davalı ... A.Ş.nin işleten sıfatının ve pasif husumetinin bulunup bulunmadığı, itirazın iptali ve inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

İcra dosyası celbedilerek incelenmiş talibe itirazın ve davanın süresinde olduğu görülmüştür.

Mahkememizce taraflarca gösterilen deliller toplanmış, trafik kaydı, hasar dosyası, tramer kaydı celbedilmiş, davalı ... A.Ş.. Tarafından ibraz edilen kira sözleşmesi incelenmiş, kira sözleşmesi ve faturaların davalı Derindere ve dava dışı Bebek Gayrımenkul şirketlerinin ticari defter ve belgeleri üzerinde mali bilirkişi incelemesi yaptırılmış, kusur ile değer kaybı hususlarında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

10/12/2014 havale tarihli bilirkişi raporunda; incelenen davalı şirkete ait 2012 yılı ticari defterlerinin açılış ve yılsonu kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğunu, davalı vekilinin 11/09/2014 tarihli dilekçesi ekindeki faturalar ile 20/08/2014 tarihli dilekçesinin 2 ve 3 numaralı sayfalarındaki tarih ve numaraları belirtilen faturaların, davalı yanın dava dosyasına ibraz etmiş olduğu cari hesap eksresinde yer aldığını, davalı yan 2011 yılı ticari defterlerini ibraz edemediğinden,

2011 yılına ilişkin faturaların ticari defterlerde kayıtlı olup olmadığı hususunda herhangi bir değerlendirme yapılamadığını, 2012 yılı ticari defterlerinde ise anılan dilekçelerde yer alan 2012 yılına ait faturaların kayıtlı olduğunu,

ihbar olunan şirkete ait 2011-2012 yılı ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğunu ancak yılsonu kapanış tasdiklerinin yaptırılmadığını davalı vekilinin 11/09/2014 tarihli dilekçesi ekindeki faturalar ile 20/08/2014 tarihli dilekçesinin 2 ve 3 numaralı sayfalarındaki tarih ve numaraları belirtilen faturaların ihbar olunan şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu belirtmiştir.

22/06/2016 teslim tarihli bilirkişi raporunda; kusur yönünden; kazanın meydana gelmesinde davalı ...

A.Ş.'nin maliki olduğunu, diğer davalı ...A.Ş.tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanmış olan ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'un tam (%100) kusurlu olduğu, davacı ...Şirketi'ne ait ... plakalı aracın sürücüsü Kemal Turan'ın kusursuz olduğu, zarar Miktarı Yönünden; dosya kapsamına sunulan belge ve bilgilerle değer kaybı ve kazanç kaybı miktarının tespitinin mümkün olmadığı, sorumluluklar yönünden;

değer kaybı ve kazanç kaybı zararının bulunduğunun teknik olarak hesaplanması halinde, davalı ...A.Ş.'nin değer kaybı zararından diğer davalının ise değer kaybı zararından sorumluluklarının doğabileceğini, zarar tespiti halinde dava dayanağı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine konu talep edilebilecek faiz miktarının ve talep borcunun hesaplanabileceğini belirtilmiştir.

...teslim tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu olayda davalılardan ... AŞ'ye ZMM sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ...'un %100 oranında tam kusurlu olduğunu, dava konusu ... plakalı otomobilde dava konusu kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybının 1.500,000 TL olduğunu, davacı şirketin toplam kazanç kaybının 680,00 TL olduğunu, davacı şirketin 1.500,00 TL'lik değer kaybı zararını davalılardan ...A.Ş.'den temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte talep edebileceğini, davacı şirketin davalı ...A.Ş.'den talep edebileceği maddi zararın olmadığını belirtmiştir.

2918 Sayılı Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun tanımlar başlıklı 3. Maddesinde işleten; "araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Yine 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur.

Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir.

Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir.

Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur.

Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:

"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler.

g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."

Anılan düzenlemeler ve dosya kapsamına göre somut olay değerlendirildiğinde; hükme esas almaya elverişli, denetime açık bilirkişi raporuna göre; dava konusu kazanın meydana gelişinde davalının Mapfre'nin sigortalısına ait ... plakalı araç şoförünün %100 oranında kusurlu olduğu, kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı zararının 1.500,00-TL olduğu, davalı ...

A.Ş 'nin dosyada mübrez uzun dönem operasyonel araç kiralama sözleşmesi, ve bilirkişi raporuna göre, 2918 Sayılı Kanunun 3. Maddesi uyarınca kaza tarihi itibariyle işleten sıfatını haiz olmadığı, başka ifade ile pasif husumetinin bulunmadığı, davalı sigorta şirketinin ise sigortalanan araç şoförünün kusuru oranında bu zarardan sigortalısının kusuru oranında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 ve devamı maddeleri ile 97 maddesi kapsamında zorunlu mali sorumluluk sigortacısı sıfatıyla sorumlu olduğu, kusur durumuna göre davalı sigorta şiketinin sorumlu olduğu tutarın 1.500,00-TL olduğu anlaşılmış, davalı ...

A.Şye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... A.Ş.'ye karşı açılan davanın kısmen kabulü ile. İstanbul ...

İcra Müdürlüğüne bu davalı tarafından yapılan itirazın 1.500,00 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin bu tutara takip tarihinden itibaren değişen oranlarda işletilecek ticari avans faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HARÇ BEYANI /

102,46 TL KARAR HARCI 45,50 TL PEŞİN HARÇ / 56,96 TL KALAN HARÇ

DAVACI GİDERİ /

29,00 TL BVH VE VSH. · 2.950,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ · 321,10 TL POSTA MASRAFLARI / · 3.300,10 TL TOPLAM