İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1236 K.2019/112

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle. Davalılardan ...adına ... ile davacı ...

Şti.'nin...'lı çalışanı... arasında...Müdürlüğü tarafından davacıya ihale edilen elektrik işi için 08/01/2016 tarihinde bir sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 10. Maddesi gereği tüm faturaların müteahhlit firma olan davacı şirkete kesileceği ve karşılık olarak 10.000,00 TL değerinde 20/01/2015 tarihinde davalılardan ... şirketine çek keşide edildiğini, sözleşmenin imzalanması sonrasında geçen sürede davalı ... şirketinin işe başlamayacağını, çalışan ...'in davacı şirkete bildirmesi üzerine sözleşmenin iptali ve çeklerin iadesi hususunda 23/10/2015 tarihli sözleşme ile taraflar arasında anlaşma sağlandığını,

yapılan sözleşmenin feshedilmiş olması nedeni ile doğmuş herhangi bir borcun doğmadığını, dolayısıyla ... ve Ocak şirketleri emrine keşide edilen çeklerin hukuki dayanağının ortadan kaltığını, çeklerin ödenmesi halinde ödenen tutarın tekrar davalılardan tahsil edilebileceğinin mümkün olmadığını beyan ederek çeklerin vadesinde bankaya sunulması halinde ödenmemesini ve çekler için davacı adına icra takibi yürütülmesinin engellenmesi yönünde teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

davacı şirketin davalılara karşı borçlu olmadığının tespiti ile söz konusu çeklerin geri verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde ve özetle; tedbir kararının kaldırılmasından bahisle davalının işbu davada üçüncü şahıs olduğunu ve dava konusu çeklerin üçüncü şahsın borcuna karşılık ciro yolu ile geçtiğini, davacı taraf ile diğer davalı arasında da sözleşmesel ve ticari ilişki olmadığını, davalının davacı ile bir ticari ilişkisinin bulunamadığını, dava konusu edilen çeklerin diğer davalının davalıya olan borcu nedeni ile davalıya teslim edildiğini, davacının menfi tespit davası açmasının mümkün olmadığını, dava konusu çeklerin dava dışı...'in borcuna karşılık olarak diğer davalıya teslim edildiğini, davacının taraf olmadığını,

sözleşme hükümlerine dayanarak hak iddia etmesinin mümkün olmadığını, sözleşme hükümleri ile çeklerin malzemelerin şantiyeye getirildiğinde verileceğinin hüküm altına alındığını, beyan ederek tedbir kararının kaldırılmasını ve davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Tüm dosya kapsamı incelenip değerlendirildiğinde; tarafların iddia ve savunmalarından, anlaşamadıkları hususlar, anlaştıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepler şu şekildedir:

Davacı vekili, davalı ...Şti ile ... ve davacı şirketin ...'lı çalışanı olduğu iddia olunan... arasında ...Enstitüsü'nün elektrik işlerinin yapılması konusunda imzalanan 08.10.2015 tarihli sözleşme kapsamında davacı şirket tarafından davalı ... ' e tesli edildiği iddia olunan davalı ...Şti lehine keşide edilen 20.01.2016 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli ve davalı ... Tic AŞ lehine keşide edilen 20.01.2016 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı sözleşmenin herhangi bir iş yapılmadan 23.10.2015 tarihinde feshedilmesi nedeniyle davacının davalı tarafa verilen çekler nedeni ile borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı taraf, genel olarak davanın reddini savunmuştur.

Dava, çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespitine yöneliktir.

Bilirkişi ... taraf ticari defter ve kayıtları ile dosya kapsamının teknik değerlendirilmesi sonucu 28/06/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda ve özetle; esas itibariyle çeklerin bilerek alındığını ve davacı zararına neden olunması konusunda kötü niyet veya ağır kusur anlamında ispat yükümlülüğünün davacı ...

Şti.'de olduğunun gözetildiğini, dava dışı ciranta ve çek hamillerinin düzgün bir ciro silsilesi ile dava konusu çekleri iktisap ettiklerinin anlaşıldığını ve dava konusu çeklerden kaynaklı tüm hakları kullanabileceklerini, diğer bir deyişle davacının somut olayda çek hamili 3. Kişilere karşı kambiyo taahhüdünün bulunduğu esas alınarak çekler üzerindeki takyidatın kaldırılmasının gerektiğini ve bu nedenle davacının davalılardan dava konusu çeklerin iadesine ilişkin talepte bulanamayacağı yönünde teknik değerlendirme yapmıştır.

TMK 6 ve 7 ile HMK 187- 293. maddeleri gereğince ispat hususuna ve ispat kurallarına dikkat edilmiştir. TTK ve Çek Kanunu uyarınca çek kambiyo senedi olan kıymetli evraktır. İlletten mücerrettirler. Dava konusu çeklerin TTK 780 ve 781. Maddelerinde düzenlenen zorunlu ve alternatif zorunlu unsurları taşıdığı görülmüştür. Bu nedenle eksik unsurlu çek veya adi havale veya delil başlangıcı olarak nitelendirilemezler, dava konusu çekler kıymetli evrak senet olan çek niteliğinde bulunmaktadırlar.

Davacı kambiyo senetlerinden kaynaklanan borcunun bulunmadığına dair dosyaya somut bilgi ve belge sunamamış soyut iddiada bulunmuştur.

Davacı ile davalı ... arasındaki sözleşme gereği edimlerin varlığı- türü- miktarı- ifası- ifa edilmemesi- çeklerin neden ödenmemesi gerektiği davacı tarafından izah edilemediği gibi davacı zaten sözleşme nedeni ile çeklerden dolayı borçlu olmadığını ileri sürüyor ise de davacı anlatımları gereği bunu sadece kanunen senet imzalama safhasındaki sözleşme tarafı lehtara ileri sürebileceği, bu iddiasının da diğer davalıların varlığı karşısında soyut olduğu ve yetersiz kaldığı anlaşılmıştır.

Kıymetli evrakın illetten mücerret olup çek örneklerinden davalı ... şirketi ile Ocak Elektroteknik şirketinin lehtarlar olduğu görülmüş diğer davalı ...' nın çekleri teslim alan olduğunun davacı tarafından iddia edildiği anlaşılmıştır. Çekler usule uygun kanuna uygun düzenlenmiş olup sahtelik vb iddia da bulunmamaktadır.

Senedin geçersizliğine dair anlatımların ancak davacı ile sözleşme tarafı olan ilk senet imza edilen ( keşideci- lehtar ) arasında ileri sürülebileceği değerlendirilmiştir. İhtarname ve telefon mesajlarının zaten dosya içeriğini tam doğrulamadığı gibi davayı ispatta tek başına yeterli olmadığı yazılı delille ve senetle ispat kuralının geçerli olduğu sonuç olarak davacının borçlu olmadığını ispatlayamadığı anlaşılmıştır.

Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; davacının dava konusu senetler nedeni ile keşideci olarak imza attığı aksi iddialarının soyut kaldığı konusunda tereddüt bulunmamakla borçlu bulunduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde kanunen, taktiren ve vicdanen karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1-Davacının davasının reddine, mahkememizce 28/12/2015 tarihli zabıt 10 nolu ara karar uyarınca verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, ara karardan bu şekilde dönülmesine, gerekli müzekkerenin bankaya yazılmasına,

2-6100 S HMK gereğince ve Harçlar Kanunu uyarınca karar ve ilam harcı olan 44,40 TL 'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 341,55 TL harçtan mahsubu ile Hazine' ye gelir kaydına, bakiye 297,15 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

3- Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı ... şirketi tarafından yatırılan ve sarf edilmeyen 55,00 TL delil avansının karar kesinleşince davalı ... şirketine iadesine,

4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ....T. deki esaslara göre ve 6100 S HMK gereğince red edilen miktar üzerinden belirlenen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,

5- 6100 S HMK m. 333 uyarınca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine,

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır