İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/357 K.2021/726

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle.

Müvekkili ...'in kazaya karışan ... plakalı aracın maliki olduğunu, davalılardan ...'ın maliki olduğu, dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile 09.03.2017 tarihinde dava dışı sürücünün müvekkilinin aracına çarptığını ve çarpma neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı ... şirketinin karşı aracın sigorta şirketi olduğunu, meydana gelen kazada dava dışı araç sürücüsünün tramer kaydına ve kaza tespit tutanağına göre asli ve tam kusurlu olduğunu, dava dışı sürücünün müvekkilinin park halindeki aracına çarparak mağduriyetine sebep olduğunu, müvekkilinin aracının sıfır araç olduğunu,

kazadan önce aracın değeri 120 bin civarındayken kazadan dolayı en az 15-20 bin değer kaybına uğradığını, ... plakalı aracın davalı ... şirketinin ZMMS güvencesi altında olduğunu, kaza nedeniyle meydana gelen araç değer kaybı zararından davalı ... şirketinin poliçe kapsamı ve teminat miktarınca sorumlu bulunduğunu, sigorta şirketi nezdinde ... nolu hasar dosyası açıldığını, bu dosya kapsamında taraflarına 06.04.2017 tarihinde 9.467,00-TL ödeme yapıldığını ancak bu ödemenin zararlarını kapsamaktan uzak olduğunu, meydana gelen kaza neticesinde müvekkilinin aracının ikinci el satış değerinin düştüğünü,

bu değer kaybının kazada kusurlu kişi ile kusursuz sorumluluk gereği araç malik/maliklerinden ve de ilgili aracın sigorta şirketinden tahsilinin gerektiğini, öte yandan müvekkiline ait aracın ancak 45 günde tamir olabildiğini, bu süre zarfında müvekkilinin aracın kullanımından faydalanamadığını, aracın tamirde olduğu süre boyunca kullanılamaması da kaza nedeniyle meydana gelen zarar kapsamında olduğundan davalı araç sürücüsü ve araç işleteninin bu zarardan birlikte ve müteselsilen sorumlu olduğunu beyanla fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak üzere;

vaki trafik kazasından doğan 100,00-TL araç değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren uygulanacak ticari faiziyle birlikte poliçe teminat/kapsamıyla davalılardan birlikte ve müteselsilen; aracın serviste onarım yapıldığı 45 gün süre boyunca aracın kullanımından mahrum kalma bedeli olarak 100,00-TL'nin kaza tarihi itibariyle uygulanacak yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi haricindeki diğer davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücret-i vekâletin tüm davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalılara yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmedikleri gibi yazılı bildirimde de bulunmadıklarından, HMK'nın 128.maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettikleri varsayılmıştır.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davalı ... şirketin ticaret sicil kayıtları celbedilmiş, hasar dosyası, trafik ve tramer kayıtları celbedilerek dosya arasına alınmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin 24/10/2018 tarihli ara kararı ile Davalı ... yönünden ilanen tebligat yapılmasına karar verildiği, davacı vekilinin 05/11/2018 tarihli dilekçesi ile bu davalı yönünden davayı takip etmediklerini bildirmesi üzerine Mahkememizin 19/11/2018 tarihli ara kararı ile "Mahkememizin 24/10/2018 tarihli, davalı ...'a ilanen tebliğat yapılması yönündeki ara karardan rücu edilmesine, Davacı vekilinin 05/11/2018 havale tarihli dilekçesine istinaden davalı ... yönünden açılan davanın 05/11/2018 tarihi itibariyle HMK 150/1 maddesi uyarınca 1.kez işlemden kaldırılmasına," karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizin 04/04/2019 tarihli celsesinin (8) numaralı ara kararı ile "Davalı ... hakkında açılan ve 05/11/2018 tarihinde işlemden kaldırılan davanın bu dosyadan tefrikine," karar verilmiş, terfik edilen dosya Mahkememizin 2019/194 Esas sayılı sırasına kaydedilmiştir.

Mahkememizin 04/04/2019 tarihli celsesinin (6) numaralı ara kararı ile; ''Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre yukarıda tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK, mahkememizce re'sen seçilecek kusur ve hasar konularında uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına'' dair karar verilmiş ve bu doğrultuda Trafik kazaları kusur, hasar ve araç değer kaybı tespit uzmanı ...tarafından tanzim edilen 21/06/2019 teslim tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Kusur yönünden inceleme neticesinde; ilgili sigorta şirketi ....'ye ZMSS trafik poliçesi bulunan ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın olayda %100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, Değer kaybı yönünden inceleme neticesinde.

Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartlarına Göre Değer Kaybı Hesabı sonucunda davaya konu olan 2016 model ve 1.210 KM bulunan “...“ otomobilde tespit edilen değer kaybının 10.660,00-TL olduğu, Kazanç kaybı yönünden değerlendirme neticesinde ise; dosya kapsamı içerisinden anlaşıldığı üzere davacı ...'in maliki bulunduğu 2016 model ve 1.210 KM bulunan “...” otomobilin kasko poliçesi kapsamında onarımı yapıldığı, kasko poliçesi kapsamında onarımı yapılan araç yerine ikame araç verildiğinden dolayı kazanç kaybının oluşmadığı kanaatini bildirmiştir.

Mahkememizin 30/01/2020 tarihli celsesinin (2) numaralı ara kararı ile; ''Doğru hasar dosyası geldikten sonra dosyanın ek rapor alınmak üzere önceki bilirkişiye tevdiine'' karar verilmiş ve bu doğrultuda Trafik kazaları kusur, hasar ve araç değer kaybı tespit uzmanı ... tarafından tanzim edilen 12/10/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

davalı ... şirketine poliçesi bulunan ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK'nın sürücü asli kusurlarının belirtildiği 84 maddesinin kod 8 (kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığından dolayı olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş olup tespitin yapılan inceleme neticesinde aynen geçerli olduğu, olaya karışan diğer sürücülerin mevcut şartlarda atfı kabil kusurlarının bulunmadığı, davacının aracında meydana gelen hasarın ekspertiz raporunda belirtildiği üzere toplam 7 iş günü içerisinde onarımı yapılabileceği, aracın kasko poliçesi kapsamında yaptırdığı,

bu süre içerisinde ikame araç verildiği kök raporda belirtilmiş, davacı tarafın aracın onarımda bulunduğu süre içerisinde ikame araç kiralamış ise fatura ibraz edilmesi halinde değerlendirileceği belirtildiği halde, davacı taraf vekilinin dosyaya herhangi bir fatura ibraz etmediğinden dolayı kazanç kaybı yönünde değerlendirme yapılmadığı, kök raporda belirttiği gerekçe ve tespitlerin aynen geçerli olduğu kanaatini bildirmiştir.

Mahkememizin 27/05/2021 tarihli celsesinin (1) numaralı ara kararı ile; ''Her ne kadar 16/04/2021 tarihli ara kararın (1) numaralı ara kararı ile mevcut bilirkişi raporunun ve bilirkişi ek raporunun teknik açıdan yeterli, denetime elverişli ve bilimsel verilere dayalı bulunduğu belirtilmişse de hüküm kurmaya yeterli ve elverişli bulunmadığından bu ara karardan rücu edilerek davacının iddiası, davalının savunması (-özellikle yapılan ödemeye ilişkin-),

21/06/2019 tarihli bilirkişi raporundaki kusur durumları nazara alınarak değer kaybı ile kazanç kaybının Yargıtay 17.Hukuk Dairesince benimsenen metodolojiye göre alternatifli ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişi ...'a tevdiine'' karar verilmiş ve bu doğrultuda Trafik kazaları kusur, hasar ve araç değer kaybı tespit uzmanı ... tarafından tanzim edilen 25/07/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle.

Davacı ...'in maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı otomobil ile 09/03/2017 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, trafik kazası sonucunda araçta maddi hasar oluştuğu, oluşan maddi hasarın onarımını kasko poliçesi kapsamında anlaşmalı yetkili serviste onarımı yapıldığı, Sigorta eksperi ... tarafından tanzim edilen kasko ekspertiz hasar raporunda araçta değer kaybına konu olan parça değişiminin bulunmadığı, araçta toplam hasar tutarının yedek parça ve işçilik tutarı KDV hariç toplam 10.614,64-TL hasar tespit edildiği, ...plakalı otomobilin ikinci el rayiç değerinin yapılan araştırma sonucunda 130.000,00-TL olduğu,

değer kaybına konu olan hasarın sol marşbiyel, sol arka çamurluk, sol ön kapı ve sol arka kapı onarım ve boya işlemi olduğu, davaya konu olan ... plakalı otomobilin 2016 model 1.210 km bulunan "..." hususi otomobil olarak kullanıldığı, araçta değer kaybının 14/05/2015 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartları Tebliğine göre hesaplandığında toplam 10.660,00-TL değer kaybının tespit edildiği, aracın ikinci el rayiç değerinin 130.000,00-TL olduğunun tespit edildiği, 09/03/2017 tarihinde karıştığı maddi hasarlı trafik kazasında davaya konu olan araçta parça değişiminin bulunmadığı,

ancak kasko ekspertiz raporu doğrultusunda aracın sol marşbiyel, sol arka çamurluk, sol ön kapı ve sol arka kapı onarım ve boya işlemi olduğu, araçta toplam KDV hariç 10.660,00-TL hasar tespit edildiği tramer kaydında da bu tutarın olduğu, bu nedenle 4 adet kaporta parçasının boya ve onarım işlemi yapıldığı, her ne kadar parça değişimi bulunmamış ise de aracın boya işlemi gördüğünden orjinal boyası bozulduğu,

yapılan araştırma sonucunda aracın onarım gördükten sonra ki ikinci el rayiç değerinin kaza yapmadan önceki ikinci el rayiç değerinin %10 oranında değer kaybettiği, tespit edilen ikinci el rayiç değerinin 125.000X%10= 12.500,00-TL olduğu, ikinci el rayiç değerinin 125.000-12.500= 112.500,00-TL kaza yaptıktan sonraki ikinci el rayiç değerinin tespit edildiği,

davacı taraf vekilinin itirazları dilekçesinde, davacının aracında meydana gelen hasarın ekspertiz raporunda belirtildiği üzere toplam 7 iş günü içerisinde onarımı yapılabileceği, aracın parça değişiminin bulunmadığı gibi aracın anlamalı yetkili servis tarafından aracın kasko poliçesi kapsamında onarımı yaptırdığı,

ayrıca dosya kapsamı içerisinde taraf vekilinin 45 gün serviste aracın kaldığı yönünde beyanları bulunmuş ise de dosya kapsamında aracın servise girişi ve servisten çıkış tarihini gösterir belgenin bulunmadığı gibi, kök rapor ve ilk ek raporda belirtildiği gibi davacı taraf vekilinin aracın onarımda olduğu süre içerisinde ikame araç kiralamış ise fatura ibraz edilmesi halinde değerlendirileceği belirtildiği halde davacı vekili dosyaya fatura ibraz etmediği görülmüş olup kazanç kaybı yönünde değerlendirme yapılmadığı görüşü bildirilmiştir.

Bilirkişi raporları Mahkememizce dosya kapsamına uygun, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır. Davacı vekili 28/07/2021 tarihli bedel arttırım talebini ihtiva eden dilekçesi ile dava dilekçesinde talep ettikleri araç değer kaybı ile ilgili olarak sigorta şirketi tarafından 06.04.2017 tarihinde ödenen 9.467,00-TL'yi 13.000,00-TL olan değer kaybından mahsup edilerek kalan 3.533,00-TL yönünden dava dilekçesinde 100,00-TL olan araç değer kaybı taleplerini 3.433,00-TL arttırarak 3.533,00 TL'ye çıkardıklarını beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 6098 Sayılı Kanunun 49, 2918 Sayılı Kanunun 85 ve 2918 Sayılı Kanunun 91 vd. maddeleri kapsamında maddi tazminat davasıdır.

HMK'nun 320/2 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; dava konusu kazada tarafların kusur durumunun ne oluğu, ...plakalı araçta kaza sonucu değer kaybı zararı meydana gelip gelmediği, gerçek zarar tutarının ne olduğu, davacının tazminat alacağının varlığı ve miktarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

6098 Sayılı Kanun'un 49 maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkalarına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun hukuki niteliği kusur sorumluluğu olup haksız fiil failinin sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur.

Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir.

Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir.

Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur.

Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:

"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler.

g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."

Anılan düzenlemeler, iddia, savunma, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; dava konusu kazanın meydana gelişinde davalı ... şirketi ....'ye ZMSS trafik poliçesi bulunan ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın olayda %100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, olaya karışan diğer sürücülerin mevcut şartlarda atfı kabil kusurlarının bulunmadığı,

alınan teknik raporlara göre davacı ...'in maliki ve sürücüsü olduğu ...plakalı otomobil ile 09/03/2017 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta maddi hasar oluştuğu, oluşan maddi hasarın onarımını kasko poliçesi kapsamında anlaşmalı yetkili serviste onarımı yapıldığı, Sigorta eksperi ... tarafından tanzim edilen kasko ekspertiz hasar raporunda araçta değer kaybına konu olan parça değişiminin bulunmadığı, araçta toplam hasar tutarının yedek parça ve işçilik tutarı KDV hariç toplam 10.614,64-TL hasar tespit edildiği, değer kaybı yönünden inceleme neticesinde.

Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartlarına Göre Değer Kaybı Hesabı sonucunda davaya konu olan 2016 model ve 1.210 KM bulunan “...“ otomobilde tespit edilen değer kaybının 10.660,00-TL olduğu, davacı vekilinin 08/10/2019 tarihli dilekçesi ile davalı ... şirketinin aracın değer kaybı için 06/04/2017 tarihinde 9.467,00-TL tutarında kendilerine ödeme yaptığını, alınan ödemenin aracın gerçek değer kaybından düşük bir miktar olduğundan dolayı huzurdaki davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu belirttiği, değer kaybı zararından davalı ...'ın 2918 Sayılı Kanunun 85 maddesi uyarınca işleten ve malik sıfatıyla, davalı ...

Şirketi'nin 2918 Sayılı Kanunun 91 vd. maddeleri kapsamında zorunlu mali sorumluluk sigortacısı sıfatıyla müteselsilen sorumlu oldukları, davacının tamir süresince araçtan yoksun kalması nedeniyle uğradığı zararın talebi yönünden ise; davacı ...'in maliki bulunduğu 2016 model ve 1.210 KM bulunan “...” otomobilin kasko poliçesi kapsamında onarımı yapıldığı, kasko poliçesi kapsamında onarımı yapılan araç yerine ikame araç verildiğinden dolayı kazanç kaybının oluşmadığı,

keza davacının da dosyaya aracın onarımda olduğu süre içerisinde ikame araç kiralamış ise fatura ibraz edilmesi halinde değerlendirileceği belirtildiği halde davacı tarafça dosyaya fatura ibraz etmediği görülmüş olup davacının araç mahrumiyeti nedeniyle zararı bulunduğunu ispatlayamadığı,

bu nedenlerle davacının değer kaybı tazminatı talebinin 28/07/2021 harçlandırma tarihli talep arttırım dilekçesi ile talep edilen tutar üzerinden kısmen kabulü ile 1.193,00-TL değer kaybı tazminatının davalı ... şirketi yönünden 06/04/2017, davalı ... yönünden 09/03/2017 kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine; davacının araç mahrumiyeti nedeniyle ileri sürdüğü tazminat talebinin ise davacıya kasko sigortacısı ...A.Ş. tarafından, kendi aracının tamir süresi boyunca ikame araç sağlandığı,

davacının araç mahrumiyeti nedeniyle zararı bulunduğunu ispatlayamadığı anlaşılmakla reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... ¸ Hakim ... ¸