İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/71 K.2022/569

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...'un 21/03/2015 günü ... Şti'ne hizmet veren işvereni ... Ltd.

Şti.'ne ait olan ve kendisinin şoförlüğünü yaptığı ... plakalı otobüsüyle ...'dan ...'ya giderken ... ilçesinden ... iline doğru ... mevkine geldiğinde havanın kar yağışlı ve yolun buzlu ve karlı olması nedeniyle patinaj yaparak yolda kalan ... plakalı çekici ve ... plakalı yarı römorka çarpmamak için durdurmaya çalışmışsa da duramayıp komple ön kısımlarıyla arkadan çarptığını, akabinde arkadan gelen ... plakalı başka bir otobüsünde davacıların murisinin yönetimindeki otobüse arkadan çarpması sonucu hayatını kaybettiğini, davacının murisinin otobüs şoförü olduğunu, olayın zincirleme bir iş - trafik kazası olduğunu,

sürücü yakınlarının sürücünün canına gelen zarar söz konusu olduğunda ZMMS poliçesinden de yararlanabileceklerini, davacıların murisinin uzun yıllardır otobüs şoförlüğü yaptığını ve aylık en az 3.000 TL maaş aldığını, 1976 doğumlu ...'un ölmesiyle davacıların mirasçı kaldıklarını, murisin kullandığı ...plakalı otobüsün 21/03/2015 tarihi itibariyle 11/12/2014/2015 vadeli ... nolu trafik poliçesinin davalı şirketçe temin edildiğini beyan ederek ... yönünden 229.851,14-TL,

müvekkil ... yönünden 60.148,86-TL olmak üzere her iki davacı yönünden toplamda 290.000,000 TL destekten yoksunluk tazminatlarının davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin desteği ...'un trafik kazasında vefat etmesi üzerine davacılar için 500'er TL olmak üzere şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş olup bilahare 19/06/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile Davacı ... için 21.467,15 TL, ... için 4.051,88 TL olmak üzere toplam 25.519,13 TL destekten yoksun kalma tazminat alacağının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili asıl davada cevap dilekçesinde ve özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı şirkete 11/12/2014/2015 vadeli ... nolu poliçe ile ZMM sigortalı olduğunu, poliçe teminatının kişi başına 268.000-TL ile sınırlı olduğunu, davacıların murisin ölmeden önce desteğinden faydalandıklarını ispat etmeleri gerektiğini, murisin ücretinin ispat edilmesi gerektiğini, murisin SGK'ya bağlı olup olmadığının araştırılması gerektiğini, anılan kurumca yapılan ödemelerin davalıdan tahsil edileceğini ve mükerrer ödemeden kaçınmak amacıyla bu hususun araştırılması gerektiğini,

davacının ...'un desteğinden yoksun kalma tazminatında bulunduklarını ancak kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağından talebin reddedilmesi gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren faiz talebinin yerinde olmadığını beyan etmiştir.

DELİLLER

Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, 21/03/2015 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, ... Sosyal Güvenlik Kurumu Müdürlüğü'nün 25/06/2015 tarihli yazı cevabı, ... Ticaret Odası'nın 22/07/2015 tarihli yazı cevabı, ... Cumhuriyet Başsvcılığı'nın... Soruşturma sayılı dosyası, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 01/02/2016 tarihli yazı cevabı, ... İşçileri Sendikası'nın 01/02/2016 tarihli yazı cevabı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın 17/02/2016 tarihli yazı cevabı, ...Ltd. Şti'nin 21/03/2016 havale tarihli yazı cevabı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 21/02/2017 tarihli yazı cevabı, bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişiler Prof. Dr. ..., Yük. Müh.

Aktüeryal Tazminat Hesabı Uzmanı ..., Sigorta Uzmanı ... tarafından hazırlanan 27/09/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Dava konusu olayda davacıların murisi sürücü ...'un %70 oranında aslı kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...'ın %30 oranında tali kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ... ve Karayolları Genel Müdürlüğüne atfı kabil bir kusur olmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/02/2012 tarih ve 2011/17-787 E. 2012/92 K. Sayılı kararında belirtildiği üzere, ...plakalı araç sürücüsü müteveffa ... %70 kusurlu olsa bile;

destekten yoksun kalan davacı eşi ve çocuğunun zarar gören üçüncü kişi konumunda olduğu kabul edilerek maddi tazminat hesabının yapıldığı, davalı sigorta şirketi davacıların maddi zararları toplamından ZMSS (Trafik) poliçesinin (290.000,00) TL teminat limiti ile sınırlı olarak sorumlu oldukları bu durumda.

Davacı ...'un ZMSS (Trafik) poliçesi kapsamındaki nihai maddi zararının (229.851,14 TL) olduğu, ...'un ZMSS (Trafik) poliçesi kapsamındaki nihai maddi zararının (60.148,86 TL) olduğu, davalı sigorta şirketi yönünden 29/05/2015 dava tarihinin temerrüt başlangıcının teşkil edeceği, temerrüt faizi nev'i yasal faiz nev'inden işleyecek faiz olduğu görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Mahkememizce ek rapor düzenlenmek üzere dosyanın önceki rapor düzenleyen bilirkişilere tevdi edilmesine karar verilmiş ve bilirkişiler ..., Yük. Müh.

Aktüeryal Tazminat Hesabı Uzmanı ..., Sigorta Uzmanı ... tarafından hazırlanan 29/05/2017 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;Dava konusu olayda davacıların murisi sürücü ...'un %70 oranında aslı kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...'ın %30 oranında tali kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ... ve Karayolları Genel Müdürlüğüne atfı kabil bir kusur olmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/02/2012 tarih ve 2011/17-787 E. 2012/92 K. Sayılı kararında belirtildiği üzere, ... plakalı araç sürücüsü müteveffa ... %70 kusurlu olsa bile;

destekten yoksun kalan davacı eşi ve çocuğunun zarar gören üçüncü kişi konumunda olduğu kabul edilerek maddi tazminat hesabının yapıldığı, davalı sigorta şirketi destekten yoksun kalan tüm hak sahiplerinin maddi zararları toplamında ZMSS (Trafik) poliçesinin (290.000,00) TL teminat limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğundan, davacılar yönünden teminat limitiyle sınırlı ve garameten.

Davacı ...'un davalı sigorta şirketinden talep edebileceği maddi zararının (171.657,23 TL) olduğu, davacı ...'un davalı sigorta şirketinden talep edebileceği maddi zararının (42.922,99 TL) olduğu, davacı ...'un davalı sigorta şirketinden talep edebileceği maddi zararının (21.467,25 TL) olduğu, davacı ...'un davalı sigorta şirketinden talep edebileceği maddi zararının (4.051,88 TL) olduğu, temerrüt başlangıcı tarihinin her iki davanın da dava tarihi olan 29/05/2015 tarihi olduğunu, temerrüt faizi nev'i yasal faiz nev'inden işleyecek faiz olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce ek rapor düzenlenmek üzere dosyanın önceki rapor düzenleyen bilirkişilere tevdi edilmesine karar verilmiş ve bilirkişiler ..., Yük. Müh.

Aktüeryal Tazminat Hesabı Uzmanı ..., Sigorta Uzmanı ... tarafından hazırlanan 29/09/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;Dava konusu olayda davacıların murisi sürücü ...'un %70 oranında aslı kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...'ın %30 oranında tali kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...ve Karayolları Genel Müdürlüğüne atfı kabil bir kusur olmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/02/2012 tarih ve 2011/17-787 E. 2012/92 K. Sayılı kararında belirtildiği üzere, ... plakalı araç sürücüsü müteveffa ... %70 kusurlu olsa bile;

destekten yoksun kalan davacı eşi ve çocuğunun zarar gören üçüncü kişi konumunda olduğu kabul edilerek maddi tazminat hesabının yapıldığı, davalı sigorta şirketi destekten yoksun kalan tüm hak sahiplerinin maddi zararları toplamında ZMSS (Trafik) poliçesinin (290.000,00) TL teminat limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğundan, davacılar yönünden teminat limitiyle sınırlı ve garameten.

Davacı ...'un davalı sigorta şirketinden talep edebileceği maddi zararının 169.265,84 TL olduğu, davacı ...'un davalı sigorta şirketinden talep edebileceği maddi zararının 35.340,60 TL olduğu, davacı ...'un davalı sigorta şirketinden talep edebileceği maddi zararının 18.584,69 TL olduğu, davacı ...'un davalı sigorta şirketinden talep edebileceği maddi zararının 3.565,66 TL olduğu, temerrüt başlangıcı tarihinin her iki davanın da dava tarihi olan 29/05/2015 tarihi olduğunu, temerrüt faizi nev'i yasal faiz nev'inden işleyecek faiz olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce ek rapor düzenlenmek üzere dosyanın önceki rapor düzenleyen bilirkişilere tevdi edilmesine karar verilmiş ve bilirkişiler ..., Yük. Müh.

Aktüeryal Tazminat Hesabı Uzmanı ..., Sigorta Uzmanı ...tarafından hazırlanan 23/02/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;Dava konusu olayda davacıların murisi sürücü ...'un %70 oranında aslı kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...'ın %30 oranında tali kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ... ve Karayolları Genel Müdürlüğüne atfı kabil bir kusur olmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/02/2012 tarih ve 2011/17-787 E. 2012/92 K. Sayılı kararında belirtildiği üzere,... plakalı araç sürücüsü müteveffa ... %70 kusurlu olsa bile;

destekten yoksun kalan davacı eşi ve çocuğunun zarar gören üçüncü kişi konumunda olduğu kabul edilerek maddi tazminat hesabının yapıldığı, Yargıtay 17. HD'nin 2019/4148 E., 2020/6960 K. Sayılı doğrultusunda BAM Kaldırma kararı öncesindeki hükme esas alınan bilirkişi rapor tarihindeki ücretlere göre;Davacı ... yönnüden 163.112,43 TL olduğu, davacı ... yönünden 33.100,40 TL olduğu, Davacı ... yönünden 16.628,84 TL olduğu, Davacı ... yönünden 16.628,84 TL olduğu, Mahkemenin 04/11/2021 tarihli ara kararı doğrultusunda iş bu rapor tarihindeki ücretlere göre.

Davacı ... yönünden 163.351,65 TL olduğu, davacı ... yönünden 36.933,78 TL olduğu, Davacı ... yönünden 13.192,84 TL olduğu, davacı ... yönünden 13.192,84 TL olduğu, temerrüt başlangıcının her iki davanın da dava tarihi olan 29/05/2015 tarihi olduğu, faiz nev'nin avans faizi olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, haksız fiilden kaynaklı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53. maddesi gereğince destekten yoksun kalmaya dair maddi tazminat istemine ilişkindir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı dava dosyasında, 11/07/2016 tarihinde dava dosyasının mahkememiz iş bu dava dosyası ile birleştirilmesine dair karar verilmiş, 16/01/2017 tarihinde hükmün kesinleşmesi üzerinde dava dosyası mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizce 2015/556 esas sayılı asıl dava dosyası ile birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ...karar sayılı dava dosyasına ilişkin 30/05/2018 tarihinde asıl ve birleşen davanın reddine dair karar verilmiş, asıl ve birleşen davada davacı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmuş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 30/12/2020 tarih, 2018/4426 esas 2020/4214 karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararının kaldırılmasına dair karar verilmiş, dosya iş bu esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar., 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, zorunlu mali sorumluluk sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesinde, zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar düzenlenmiş olup, araç sürücüsünün veya yakınlarının talepleri 92. madde kapsamında yer almamakla birlikte, uygulama ve yargı kararları ile sigortacının sorumluluğu kapsamında kabul edilmiştir.

Araç sürücüsü murisin, ister kendi kusuru, ister bir başkasının kusuru ile olsun salt ölmüş olması, destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğurup; bu zarar gerek Kanun, gerek poliçe kapsamıyla teminat dışı bırakılmamış olduğundan, desteklerinin kusurunun olması davacıların hakkına, etkili bir unsur olarak kabul edilemez ve destekten yoksunluk zararından kaynaklanan hakkın sigortacıdan talep edilmesi mümkündür.

Davacıların uğradığı zarara bağlı olarak talep ettikleri hak, salt miras yoluyla geçen bir hak olmayıp, bilimsel ve yargısal içtihatlarda kabul edildiği üzere destekten yoksun kalanın şahsında doğrudan doğruya doğan, asli ve bağımsız bir talep hakkıdır.

(Yargıtay 17. HD. 2014/17669 E. 2017/919 K. 2015/13143 E. 2018/6627 K.) (HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar, HGK'nun 16.1.2013 gün ve 2013/17-1791 esas 2013/74 karar sayılı ilamları)

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen dava yönünden uyuşmazlığın davacıların desteğinin vefatı nedeniyle davalı sigorta şirketinin maddi tazminat kapsamında sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve davacıların davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat talep edip edemeyecekleri hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 30/12/2020 tarih, 2018/4426 esas 2020/4214 karar sayılı ilamında açıkça belirtildiği üzere davacılar desteğinin sürücüsü olduğu araç ile 21/03/2015 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kaza neticesinde vefat ettiği, poliçe tanzim tarihi 11/12/2014 olduğu, poliçe tarihinde yürürlükte bulunmayan Yeni Genel Şartlar hükümlerinin, dava konusu olayda uygulanması mümkün olmadığı, davacıların, mirasçı olarak değil, zarar gören 3. kişi konumunda bulundukları, bu nedenle murisin kusurunun, davacılara yansıtılamayacağı, destekten yoksunluk zararını, davalı taraftan talep edebilecekleri anlaşılmıştır.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden asıl ve birleşen dava yönünden tarafların itirazlarını da karşılar nitelikte ek raporlar aldırılmış ve 23/02/2022 tarihli ek rapordaki rapor tarihi itibariyle yapılan hesaplamaların doğru olması nedeniyle itibar edilmiştir. Müteveffanın eşi olan ...'un 163.351,65 TL, oğlu ...'un 36.933,78 TL, birleşen davadaki davacı kızı ...'un 13.192,84 TL ve birleşen davadaki davacı olan diğer oğlu ...'un ise 13.192,84 TL miktarında destek zararının bulunduğu anlaşılmıştır.

Asıl davada davacı vekilince belirsiz alacak davası olarak açılan iş bu tazminat davasında 10/10/2016 tarihinde talep arttırım dilekçesi ve harcın yatırıldığına dair sayman mutemedi alındısının uyap sistemi üzerinden sunulmuş,

birleşen davada yine asıl gibi belirsiz alacak davası şeklinde açılmış birleşen davada davacı vekilince 19/06/2017 tarihinde talep arttırım dilekçesi ve harcın yatırıldığına dair sayman mutemedi alındısı sunulmuş ve ayrıca birleşen davada davacı vekilince 28/03/2022 tarihinde talep arttırım dilekçesi olarak nitelendirilse de nitelendirme hakime ait olduğundan ve ikinci kere talep arttırım dilekçesi sunulamacağından ıslah dilekçesi ve harcın yatırıldığına dair sayman mutemedi alındısı uyap üzerinden sunulmuştur.

Bu dilekçelerden birer suret davalı vekiline ayrı ayrı tebliğ edilmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava ve ıslah dilekçelerinde avans faizi talep etmiş, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/2404 E. 2017/9996 K. Sayılı içtihatı ve aynı mahiyetteki yerleşik Yargıtay uygulamaları gereğince avans faize hükmedilmek için aracın ticari nitelikte olması gerekmekte olması dikkate alınarak dava konusu trafik kazasında yer alan aracın ticari nitelikte otobüs olduğunun sabit olması dikkate alındığında birleşen dava yönünden avans faize hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Asıl davada davacılar vekilinin dava ve talep arttırım dilekçesinde faiz türünü belirtmemesi nedeniyle yerleşik yargı uygulamaları dikkate alınarak yasal faiz talep ettiği kanaatine varılmış ve bu şekilde asıl dava yönünden yasal faiz ile birlikte tazminatın tahsiline dair hüküm kurulmuştur.

Davacılar vekilinin 04/08/2022 tarihli dilekçesindeki talebinin kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratacak nitelikte bir talep olması ve bu hususun hükmün bozulması sebebi olması dikkate alındığında bu yöndeki talebe itibar edilmemiştir.

2918 Sayılı Kanunun 99. maddesindeki başvurunun iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü dikkate alındığında davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt oluşmaktadır. Asıl ve birleşen dava davalısı ... Sigorta A.Ş.'ye asıl ve bileşen dava öncesi başvuru yapılmadığından temerrüt tarihinin asıl ve birleşen dava tarihleri olduğu kanaatine varılmakta 29/05/2015 tarihinden itibaren asıl ve birleşen dava yönünden faize hükmedilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır