İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/175 K.2023/395

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 15/07/2015 tarihinde davalı ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetiyle D 100 Karayolu Tekirdağ istikametinden Silivri istikametine seyri esnasında Gümüşyaka ... numaralı ışıklı kavşağa geldiğinde Merkez Mahallesi ... istikametinden ... sahil yolu istikametine geçmek isteyen ...

Marka bisiklet sürücüsü ... ...'a aracın ön kısmıyla çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, olay sonrasında ... ...'ın kaldırıldığı ...

Hastanesinde yaşamını yitirdiğini, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'un 2918 Sayılı KTK'da belirtilen 52/1A maddesini ihlal ettiğini, bisiklet sürücüsü ... ...'ın ise aynı kanunun 68/1B maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle kusurlu olduğu kaza tespit tutanağı ile tespit edildiğini, 15/07/2015 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında müvekkil davacının oğlu müteveffa ... ...'ın henüz 16 yaşında olduğunu, 29/09/1972 doğumlu baba ...'ın oğlunun ölümüyle onun maddi ve manevi desteğinden yoksun kaldığını,

davalı işletene ait ... plaka sayılı aracın 28/01/2015-2016 arası geçerli ... poliçe numarası ile davalı ...Ş'ne Trafik Sigortalı olması nedeniyle limite kadar maddi tazminat ödenmesi talebinin zaruriyeti hasıl olduğunu beyan ederek davanın kabulü ile trafik kazasında oğlunu kaybeden davacı müvekkilin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500,00 TL maddi tazminatın davalılardan sürücü yönünden olay tarihinden, sigorta şirketi yönünden ise sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, avukatlık ücreti ve yargılama giderleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline,

yaşanılan kaza neticesinde oğlunun kaybeden davacı müvekkilinde oluşan elem ve ızdırabı bir nebze olsun dindirebilmek için zenginleşme aracı olarak değerlendirilemeyecek olan 30.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sürücüden tahsiline, sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde 28.01.2015-2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... sayılı KTK Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınmış olup, kaza tarihi itibarıyla kişi başına sakatlanma ve ölüm teminat limitinin 290.000 TL ile sınırlı olduğunu,

15.07.2015 tarihinde sigortalı ... plakalı araç ile müteveffa ... ...'ın karıştığı trafik kazası sonucunda davacının desteği müteveffa ... ...'ın vefatı nedeniyle davacı tarafından müvekkil şirket nezdindeki trafik sigorta poliçesi kapsamında destekten yoksun kalma tazminatının tahsili talebiyle huzurdaki dava ikame edilmiş ise de; haksız talebin reddi gerektiğini, müvekkil şirketin davacı tarafa ödemede bulunarak üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini ve davacıların tüm zararı karşılandığını, davacı tarafından davadan önce müvekkil şirkete başvuruda bulunulmuş olup, müvekkil ...

Sigorta A.Ş. nezdinde açılan ... sayılı hasar dosyasına iletilen evraklar çerçevesinde aktüeryal hesaplama yaptırıldığını, aktüeryal hesaplama doğrultusunda davacıya 29.01.2016 tarihinde 8.957,00 TL ödenmiş olup, davacının zararının karşılandığını, müvekkil şirket tarafından ödemeye esas alınan aktüer raporlarının Hazine Müsteşarlığı aktüerler siciline kayıtlı, konusunda uzman aktüer tarafından düzenlenmiş olup;

raporda davacının yaşı, gelir durumu ve tarafların kusur oranı gibi ana etkenler dikkate alınarak hesaplama yapıldığını, davacı tarafa ödenen tazminatın ibraname mukabilinde ödenmiş olup, müvekkil şirketin başkaca bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacıya destekten yoksun kalma tazminatının ödenmesini müteakip müvekkil şirket ibra edilmiş olup, buna ilişkin İbraname belgesinin düzenlendiğini, sorumluluğu kabul etmemekle sayın mahkemece hesaplama yapılacak ise;

ibraname ile ödenen tazminat ile mahkemece tespit edilecek tazminat miktarı arasında ortalama bir misli fark bulunması halinde ibranamenin hükümsüz sayılabileceğini, aksi takdirde küçük farklılıklar için müvekkil şirketin sorumluluğunun söz konusu olmayacağını,

5684 sayılı Sigortacılık Kanununa dayanılarak hazırlanan 15.08.2007 tarih ve 26614 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 01.01.2008 tarihinde yürürlüğe giren Aktüer Yönetmeliği’nin 15. maddesinde Hazine Müsteşarlığı nezdinde tutulan sicile kayıtlı olmadan Aktüer meslek unvanının kullanılamayacağı ve ilgili hesapların yapılamayacağının belirtildiğini beyan ederek Haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... 'a usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya herhangi bir cevap verilmemiştir. Davalı tarafın HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.

DELİLLER

Dosyada taraflarca bildirilen belgeler, ... Sigorta A.Ş'nin 08/08/2016 tarihli yazı cevabı ve ekinde hasar ve poliçe dosyası, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 05/09/2016 tarihli yazı cevabı ve ekinde ... plakalı araca ait trafik kayıtları, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 21/09/2016 tarihli yazı cevabı ve ekinde davalı ...'a ait sosyal ve ekonomik durum araştırma formu, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 24/08/2017 tarihli yazı cevabı ve ekinde sosyal ve ekonomik durum araştırma formu, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/... E. Sayılı dosyası uyap suretleri, bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir.

Mahkememiz 01/11/2017 tarihli celse 2 nolu ara kararı gereğince dosyanın rapor düzenlenmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmesine karar verildiği ve bilirkişiler Aktüerya Uzmanı ... ile Trafik Kazaları Kusur, Hasar ve Araç Değer Tespiti Uzmanı bilirkişi ... tarafından hazırlanan 07/12/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı sürücü ...'un olayda %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, davacı taraf murisi müteveffa bisiklet sürücüsü ... ...'ın olayda %75 (yüzde yetmiş beş) oranında asli derecede kusurlu olduğu, davalı tarafça yapılan ödemelerin güncellenerek zarardan indirildiği, davacı tarafın talep edebileceği DYKT tutarın bakiye 7.223,70 TL olarak hesaplandığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememiz 19/03/2022 tarihli tensip tutanağı 2 nolu ara kararı gereğince, dosyanın ek rapor düzenlenmek üzere aktüer bilirkişiye tevdi edilmesine karar verildiği ve bilirkişi ... tarafından düzenlenen 27/12/2022 tarihli ek rapor da özetle; T.C. ... BAM ... Hukuk Dairesi ‘nin 24.12.2021 tarihli kararına istinaden usulü kazanılmış haklar

doğrultusunda birinci derece Mahkeme yargılamasındaki hesap tarihi olan 07.12.2017 deki veriler esas alınarak

hesaplama yapıldığı, yapılan ödemenin yerindeliğinin tespiti açısından ödeme tarihi esas alınarak yapılacak hesaplamada

ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan ZMMS Genel Şartları ve poliçe başlangıç tarihinin 28.01.2015 ‘de yani

genel şartların yürürlüğü girdiği 01.06.2015 tarihinden ÖNCE ve ödemenin de 29.01.2016 ‘de yani Anayasa

Mahkemesi‘nin İPTAL kararından ÖNCE gerçekleştiği dikkate alınarak PMF-1931 kullanılarak Progresif Rant

Yöntemine göre hesaplama yapıldığı,

Karayolları Trafik Kanunu ‘nun bazı maddelerinde değişiklik yapan, 09.06.2021 Tarihinde TBMM ‘de

Kabul edilerek 19.06.2021 tarihinde Resmi Gazete ‘de yayınlanan kanunun yürütmesi ile ilgili “Sigortacılık ve Özel

Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu” tarafından 04.12.2021 tarihinde Resmi Gazete ‘de yayınlanarak

yürürlüğe giren “karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel

şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” yürürlüğe girdiği 04.12.2021 tarihinden sonra

düzenlenen Poliçeleri kapsayacağından, Rapor/Hesap tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada en güncel yüksek

yargı kararlarından olan T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ‘nin 2021/3089E. , 2021/3441K. , 2021/3834E.

2021/4568K., 2021/17154E., 2021/4325K. Sayılı İlamları da dikkate alınarak; ilgili kurumlarca görüş değişikliği

yapılıncaya kadar yaşam tablosu olarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre

hesaplama yapıldığı,

müteveffanın, muhtemel eş ve çocukların payının hesaplanarak ayrıldığı,

29.01.2016 ‘da dava dışı paydaş anne ... ‘a 11.969,00 TL, davacı paydaş baba ...

‘a 8.957,00 TL şeklinde yapılan ödemelerin olduğu, davacı paydaş baba ... açısından; Ödeme Tarihine göre değerlendirildiğinde: Yetiştirme Gideri Düşülerek hesaplanan zararının 17.278,90 TL olduğu, yapılan ödeme ile hesaplanan

zararının %51,84 oranında karşılandığı, Rapor Hesap Tarihine göre değerlendirildiğinde Yetiştirme Gideri Düşülerek hesaplanan zararının

21.405,33 olduğu, davalı ... tarafından yapılan ödemenin güncellenerek tenzili sonrası bakiye

zararının 10.950,91 TL olduğu,

görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, haksız fiilden kaynaklı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53. maddesi gereğince destekten yoksun kalmaya dair maddi tazminat ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi gereğince manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Mahkememizin 12/09/2018 tarih, 2016/... Esas ve 2018/... Karar sayılı kararının ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 24/12/2021 tarih, 2019/... Esas ve 2021/... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmasına karar verildiği ve dosyanın mahkememizin iş bu esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/... esas 2016/... karar sayılı dava dosyasının incelenmesinde, davacı ...'ın katılan olarak yer aldığı, sanık ... hakkında taksirle ölüme neden olma suçundan dolayı yapılan yargılama neticesinde 08/11/2016 tarihinde neticeten 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair karar verilerek hapis cezasının ertelendiği, 29/11/2016 tarihinde kararın kesinleştiği görüldü.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının desteğinin vefatı nedeniyle davalıların şirketinin maddi tazminat kapsamında sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve davacının davalılardan destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat ve davalı ...'dan manevi tazminat talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir.

15/07/2016 tarihli dava konusu trafik kazasında müteveffa ... ...'ın KTK'nun 84/1-a. maddesini ihlal ettiği ve kırmızı ışığa uymadığı bu nedenlerle de dikkatsizliği ve tedbirsizliği de gözetilerek davaya konu trafik kazasının oluşumunda %75 oranında kusurlu olduğu, davalı araç sürücüsü ...'un ise KTK'nun 52/1-a maddesindek kavşaklara yaklaşırken hızlarını azaltmak zorunda olma kuralını ihlal ettiği ve bu şekilde kazanın oluşumunda %25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Davalı ...'un kullandığı ... plakalı aracının kaza tarihinde davalı ...Ş. tarafından zmss poliçesi düzenlendiğinden bu davalının da araç sürücüsü diğer davalı ile birlikte maddi tazminat talebi bakımından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce istinaf kararında açıkça yer alan davalı ... tarafından dava öncesi davacı tarafa ödenen tazminatın ibraname mukabilinde ödendiğinden aktüerya bilirkişisinden öncelikle ödeme tarihinde yapılan ödemenin yeterli olup olmadığının belirlenmesi bakımından aktüerya bilirkişisinden 27/12/2022 tarihli ek rapor alınmıştır.

Davalının ödeme yaptığı tarihteki verilere göre yapılan değerlendirmede destekten yoksun kalma zararı olan 17.278,90 TL ile ödeme miktarı olan 8.957,00 TL arasında KTK'nun 111. maddesi hükmü uyarınca açıkça oransızlık unsuru gerçekleştiğinden ibranın tazmin borcunu ortadan kaldırmayıp kısmi ifayı içeren makbuz niteliğinde bulunduğu ödemenin yetersiz olduğu KTK'nun 111/2. maddesi uyarınca 2 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılan iş bu tazminat davasında davacının yetersiz ödeme nedeniyle davalı ... şirketinde maddi tazminat talebinde bulunabileceği kanaatine varılmıştır.

İbranamenin geçerli ve yeterli olmaması nedeniyle yine istinaf kararında açıkça belirtildiği üzere güncellenmiş tutarın usuli kazanılmış haklarda gözetilerek hesaplanacak tazminattan indirilmesi sonucu davacının talep edebileceği destekten yoksun kalmaya maddi tazminatın 10.950,91 TL olduğu belirlenmiştir.

Davacı tarafça istinaf kararı öncesi talebin talep arttırım dilekçesinin 12/01/2018 tarihinde sunulmuş olması ve istinaf kararı sonrası da davanın ıslah edilmemiş olması nedeniyle taleple bağlı kalınarak 7.223,70 TL destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminatı üzerinden karar verilmiştir.

2918 Sayılı Kanunun 99. maddesindeki başvurunun iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü dikkate alındığında temerrüt tarihinin 05/11/2016 olduğu tespit edilmiş ve bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.

Bu nedenlerle davacının maddi tazminat davasının kabulü ile, 7.223,70 TL destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihi olan 15/07/2015, davalı ...Ş. yönünden ise temerrüt tarihi olan 05/11/2016 tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'nin zmss poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davacının manevi tazminat davası bakımından ise, zaman itibarı ile somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 6098 sayılı TBK'nın 56/2. maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca 22.06.1966 tarih ve 2/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı' nda manevi tazminat, bir ceza ya da gerçek anlamda bir tazminat olmayıp, zarara uğrayan kişinin manevi ıstırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araç olabileceğini belirtmiştir.

Bu durumda TBK' nun 56. maddesi hükmü ve İçtihadı Birleştirme Kararı da nazara alınarak, olayın meydana geliş şekli, kusur durumları dikkate alınarak, davacıların kaza nedeni ile duyduğu elem ve üzüntü, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihine göre paranın alım gücü ve hakkaniyet ilkeleri bir arada değerlendirilmek suretiyle davacının uğradığı manevi zarar nedeni ile davacının manevi tazminat talebinde haklı olduğu kanaatine varılmıştır.

Bu nedenle de davacının manevi tazminat davasının kabulü ile, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/07/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...