İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/522 K.2025/118

Mahkememizin 24/06/2021 tarih, 2020/478 Esas ve 2021/496 Karar sayılı ilamının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesinin 30/06/2022 tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı ilamı ile KALDIRILMAKLA, dosya Mahkememizin yukarıda esas sayılı sırasına kaydedilmekle Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle. Müvekkili havayolunun davalı borçlu şirketlerden olan alacağı için ... 15.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş dosya numarası ile ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu ve ilgili mahkeme tarafından taleplerinin kabul edildiğini, akabinde ... 23.İcra Müdürlüğü ...

E sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olup borçlu şirketler tarafından haksız ve mesnetsiz olarak gerek ihtiyati haciz kararına gerek de ödeme emrine itiraz edildiğini, ihtiyari dava arkadaşlığı bulunan hallerde HMK'nın 7.maddesinin uygulanması gerektiğini, borçlu şirketlere karşı huzurda açılan işbu davanın hukuki sebeplerinin her borçlu için temelde aynı olduğunu, borçluların aynı şirketler topluluğuna mensup üç şirket olduğunu ve müvekkili şirket nam ve hesabına bilet satışları gerçekleştirmiş olmalarına rağmen muaccel olan bilet bedeli borçlarını müvekkili şirkete geri vermedikleri için huzurdaki davanın açıldığını,

her ne kadar burada üç ayrı tüzel kişilik bulunsa da aslında bir şirketler topluluğunun söz konusu olduğundan aslında tek bir şirketler topluluğunun borcunun söz konusu olduğunu, borçlu ..

A.Ş.‘nin adresinin İstanbul/Şişli olduğu göz önüne alındığında ve dava konusu uyuşmazlığın her üç şirket için de aynı konuya dayanıyor olması ve usul ekonomisi de göz önüne alındığında İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, Müvekkili havayolu şirketi ile dava dışı ... (...) arasında imzalanan sözleşme çerçevesinde müvekkili havayolu şirketinin ... sistemine üye olmayı ve...’nin ... sitemine üye olan acentelerin müvekkili havayoluna ait biletleri satmasını kabul ettiğini, Davalı borçlu şirketlerin de 2013 yılında imzaladıkları sözleşme ile ..’nin ... sistemine akredite olduklarını,

bu kapsamda havayollarına ait bilet bedellerinin davalılar tarafından ödenmemesi riski göz önünde bulundurularak 2019 itibariyle ...'ya davalı şirketlerce 28.078,00-USD tutarında banka teminat mektuplarının verildiğini, Davalı şirketlerin müvekkili şirkete ait uçak biletlerini müvekkili nam ve hesabına sattıklarını ve bilet bedellerini tahsil ettiklerini, tahsil edilen bu bedellerin müvekkili havayolu şirketine ödenebilmesi için ... tarafından 15 günlük periyodlarda davalı şirketlere ödeme talebi gönderildiğini ve satılan bilet bedellerinin karşılığının ödenmesinin talep edildiğini,

Davalı şirketlerin 16/10/2019 tarihinde müvekkili havayolu şirketinin nam ve hesabına satmış olduğu biletlerin satış bedellerini ödemediğini, davalı şirketlerin müvekkili havayolu da dahil olmak üzere havayollarının borçlarını ödememesi nedeni ile 17/10/2019 tarihinde ... tarafından davalı şirketlerin .. akreditasyonunun dondurulmasına karar verildiğini, ayrıca ... tarafından davalı şirketlere 30/11/2019 tarihine kadar havayollarına olan borçlarını ödemeleri için süre verildiğini ve son olarak bu süre içerisinde bilet bedellerinin ödenmesi gerektiğinin belirtildiğini,

ancak davalıların bu bedelleri ödememekte ısrar etmesi nedeni ile davalıların ... akreditasyonunun sona erdirilmesine karar verildiğini ve davalıların ... bünyesinde bulunan teminat mektuplarının tamamının ... tarafından bozdurulduğunu, bozdurulan teminat mektuplarının toplam miktarının 28.078,00-USD olduğunu,

bozdurulan teminat mektuplarından elde edilen miktarın ... tarafından davalılardan alacakları oranında müvekkili şirketin de içerisinde bulunduğu havayolu şirketlerine dağıtılmış olmasına rağmen müvekkili havayolu şirketine ödenen miktarın davalı şirketlerin müvekkili havayolu şirketine olan toplam borç miktarını karşılamaya yetmediğini, Davalı borçlulara dava dışı ... tarafından gönderilen satış acenteliği sözleşmesinin feshine ilişkin bildirimde “İlgili mektubumuzda belirtilen seçeneklere uygun olarak meblağların ödenmesini gerçekleştirmediğinizden,

... onayınızı sonlandırmaktan başka çaremizin bulunmadığını bildirmekteyiz” ifadelerinin yer aldığını, bu hususun davalı borçluların akreditasyon sözleşmesinin feshinin havayollarına olan borcunu ödememesinden kaynaklandığının açıkça gösterdiğini, davalı/borçluların, havayolu şirketlerine ait biletleri sattığını ve bu satışlardan dolayı da bir kazanç elde ettiğini, davalı/borçlular ile havayolu şirketleri arasındaki ilişki doğrultusunda davalıların satmış olduğu biletlere ilişkin bakiyeleri havayolu şirketlerinin nam ve hesabına tahsil etmiş olmasına rağmen bu bilet bedellerini ödemekten kaçındığını,

bu doğrultuda müvekkili havayolu şirketi tarafından davalı borçlu şirket yöneticileri hakkında ... Savcılığının ... soruşturma numaralı dosyası ile hizmet nedeni ile güveni kötüye kullanma suçuna yönelik suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkili havayolu firmasının dava tarihi itibari ile. Davalı ...Ş. Şirketinden 1.237,90-TL, Davalı ...A.Ş. Şirketinden 199.665,40-TL ve Davalı ...Ş.

Şirketinden 294.318,70-TL olmak üzere toplam 495.222,00-TL alacağının bulunduğunu, davalı/borçlularla iletişime geçilmesine rağmen müvekkili havayolunun alacağı için ödeme yapılmaması sebebiyle davalı/borçlu şirketler aleyhine ... 23.İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, ancak davalı/borçluların haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine itiraz ederek takibi durdurduklarını, havayolu ile yapılan seyahatler için alınan biletlerin büyük bir kısmının ...sitemi üzerinden kesildiğini ve bu platformun tüm havayolları tarafından takip edildiğini, Havayolu şirketleri ile seyahat acenteleri arasındaki ödeme raporları ... (..) sistemi ile gerçekleştiğini, ancak ... akreditesi ile ... üyeliğinin farklı statüler sağlamakta olduğunu, ... akreditesinin aynı zamanda ... üyeliği anlamına gelmediği gibi ... üyesi olabilmesi için de ... akreditesi olması gerekmediğini,

kaldı ki acentelerin havayolları nam ve hesabına bilet satışı yapabilmeleri için ... akreditesi olmasına gerek bulunmadığı gibi ... sitemine üye olmasına da gerek bulunmadığını, ... sisteminde belirli raporlama ve belirli ödeme periyodları düzenlendiğini, acentelerin belli periyod döneminde kendi bünyelerinde kullandıkları ... Kanalları Sistemlerinden (''...'') biletleri düzenler, kesilen biletler günlük olarak ...

Merkez Bölge Ofislerindeki sisteme gönderilir ve bilet kesme döneminden sonra ... link üzerinden acente kendi kullanıcı adı ve şifresini girerek o periyod dönemi için ne kadar bilet kestiğini kontrol edebildiğini, satışı yapılan bu biletler için acentelere, her havayolu şirketine ödemesi gereken bedel miktarını gösterir ödeme raporlarının gönderildiğini, ödeme günlerinde acentenin ilgili ödeme raporundaki bedeli ödemesinin gerektiğini, ancak ödeme yapılmadığı taktirde acenteye uyarı metninin gönderildiğini ve ödeme yapmadığı taktirde sisteminin biletleme işlemine kapatılacağının belirtildiğini,

bu uyarıya rağmen acentenin ödeme yapmaması halinde acentenin sisteminin kapatıldığı ve acentenin bilet satışı yapamadığını, nitekim ... kayıtları incelendiğinde davalıların müvekkili havayoluna karşı borçlu olduğunun açıkça görüldüğünü ve bu borç bakiyesinin davalılar tarafından da biliniyor olmasına rağmen kötü niyetli olarak ödeme yapılmadığını, Müvekkili havayolu şirketi ile davalı şirketler arasında acente ilişkisi bulunduğunu, davalı şirketlerin müvekkilinin nam ve hesabına bilet satışı gerçekleştirdiğini ve 15 günlük periyodlarda da bilet satış bedellerine ilişkin tutarları ... sistemine ödeme yapmak borcu altında olduklarını,

davalıların müvekkili havayolu şirketine ait biletleri sattıklarını, davalı şirketlerin bilet satış bedellerini müvekkili havayolu şirketlerinin nam ve hesabına tahsil etmiş olmasına rağmen bu bilet bedellerini kendi bünyelerinde tutmaya devam ettiklerini, bakiyeyi müvekkili havayolu şirketine ödemekten kaçındıklarını, davalıların havayollarına borçlu olduklarını ... 5 Asliye Ticaret Mahkemesinin... D.

İş dosyasına sundukları dilekçe ile açıkça ikrar ettiklerini, müvekkili havayolu şirketi ile davalılar arasındaki 01.02.2013, 04.04.2013 ve 26.10.2016 tarihli Yolcu Taşıma Acente Sözleşmeleri’nin 7.maddesi kapsamında tahsil edilen paraların müvekkili havayolu şirketine gönderilmesinden davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, tahsil edilen bedellerin müvekkili havayolu şirketinin malvarlığına ait olduğunu ve bu bedellerin müvekkili havayolu şirketine verilene kadar emanetçi sıfatıyla veya müvekkili şirket namına davalı şirketlerce elde tutulacağının kararlaştırıldığını beyanla borçluların ...

23.İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyasındaki ödeme emrine karşı yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazının iptali ile icra takibinin devamına, borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz eden davalı borçlunun %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalılar vekili cevap dilekçesinde ve özetle; her ne kadar davacı vekilinin ihtiyati haciz talebine konu ettiği ... 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.

İş sayılı dosyasına sunduğu dilekçesinde ...'ın, Türkiye Cumhuriyeti ile Yugoslavya Krallığı Arasında Karşılıklı Münasebete Dair Mukaveleye halefiyet yoluyla katıldığını iddia etmiş ise de bahse konu dilekçesine bu hususu gösteren herhangi bir belge sunamadığını, davacının MÖHUK'un 48.maddesi gereğince yabancılık teminatı yatırması gerektiğini, davacı tarafça yatırılmış bir yabancılık teminatı bulunmadığından davacı hakkında MÖHUK'un 48.maddesi gereğince yabancılık teminatı yatırılmasına karar verilmesini talep ettiklerini,

davacı vekili tarafından dosyaya sunulan vekaletname incelendiğinde vekaletnameyi imzalayan kişinin kim olduğunun anlaşılamadığını, bununla birlikte ... 7.Noterliği'nin... tarihli ve ... yevmiye numaralı olup "...

Asliye Hukuk Mahkemesi" başlığını taşıyan evrakı imzalayan ... isimli kişinin de davacıyı temsil yetkisi olup olmadığının da anlaşılamadığını, bu sebeple davacı tarafından sunulan vekaletnamenin geçerli bir vekaletname olmadığının açık olduğunu, davacıya geçerli bir vekalet sunması için kesin süre verilmesini, bu vekaletnamenin sunulmaması halinde davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkillerinin adresinin ... olduğunu ve bu sebeple yetkili Mahkemenin ...

Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkilerinin sahibi oldukları online seyahat sistemleri vasıtasıyla acenteler ile havayolu şirketleri gibi seyahat ürün tedarikçilerini buluşturarak uçak bileti, konaklama gibi seyahat ürünlerinin satışını sağladığını, Davacı vekilinin de vekili olduğu dava dışı ...'nın uluslararası hava taşımacılığı yapan yaklaşık 290 şirketin üye olduğu,

sözde havacılık sektöründeki sorunları çözmek ve sektörde yeknesaklığı sağlamak için 19.04.1945 yılında kurulmuş bir birlik olduğunu, havayolu taşımacılığında kullanılan uçak biletlerinin yolculara satışını gerçekleştirebilmek için ...'ya üye olmak bir zorunluluk olmasa da havayolu şirketlerinin acentelere satış yetkisi verirken ilgili acentenin ...'ya akredite olmasını bir güven kriteri olarak aradığını, bu çerçevede ...'ya akredite olmak bir bağlayıcılık içermemekle birlikte ...'ya akredite olmayan seyahat acentelerinin sektörde hayatta kalabilmesinin neredeyse imkansız olduğunu,

... havayolu firmalarının bilet satışlarından dolayı acenteler nezdinde doğacak olan alacaklarını garantiye alabilmek için acentelerden teminat mektubu aldığını,...'nın söz konusu dayatmalarından birisini de ... tarafından hazırlanmış olan ve ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. sayılı dosyasından ...'ya karşı açtıkları tazminat davasının da konusunu oluşturan ...oluşturduğunu, ... tarafından ... ismi verilen ve satış acenteliği kurallarında revizyonlar içeren bir program yayınlanarak bu program çerçevesinde 812 sayılı bir karar ("Karar") alındığını, karar ile .... tarafından turizm acentelerinden istenilen teminat miktarlarının acenteleri finansal açıdan kilitleyecek derecede yükseltildiğini, karar ile Türkiye'deki neredeyse tüm acentelere satış yapabilme kapasitesi oranında teminat yatırması şartı getirilmesi sebebiyle birçok acentenin kepenk kapatma noktasına geldiğini,

kararın "Teminat'ın Sağlanamaması" başlığını taşıyan 5.5.4. maddesi ve 13.maddesi düzenlemelerine göre acentenin ... tarafından istenilen ek teminatı sağlayamaması durumunda bu durumun bütün ... üyesi havayollarına bildirileceği ve bilet satış yetkisinin ... tarafından kapatılacağının belirtildiğini, bu süreci takiben de ek teminatın istenildiği andan itibaren 60 gün içerisinde tamamlanmaması durumunda ise ...'nın, acentenin akreditasyonunu kaldıracağı ve acente ile arasındaki satış acenteliği sözleşmesini feshedeceği hususunun düzenlendiğini,

Müvekkillerinin... nezdinde grup şirketleriyle birlikte toplam 23.078.00-USD tutarında teminat mektubu bulunmasına rağmen ...'nın 812 sayılı Karar'ı bahane ederek grup şirketleri dahil müvekkillerinden toplamda 60.712.000-USD istediğini, ...'nın müvekkillerinden teminat artışı talep ettiği 19.09.2019 tarihli e-maili mahkemeye sunduklarını, müvekkillerinin yaptığı birçok yazışmanın ve çözüm çabalarının sonuç vermemesi üzerine...'nın müvekkillerinin bilet satış yetkisini dondurarak onun ticari faaliyetlerini yerine getirememesine sebep olduğunu,

konuya ilişkin olarak ... ile yapmış oldukları her görüşmede...'nın tutarsız taleplerde bulunduğunu gören müvekkillerinin teminat mektuplarının haksız yere paraya çevrilmesinin önlenmesi için ...

Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne başvuruda bulunulduğunu, bu başvurular neticesinde Türk Mahkemelerinin müvekkillerinin yakın bir ticari tehlike içerisinde olduğuna kanaat getirerek teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi yönünde karar verdiklerini, bu tedbir kararlarının üzerine davalı ...'nın, müvekkili ile iletişime geçerek ödeme planı çerçevesinde uzlaşmaya varmak istediğini belirttiğini ve görüşmelerin başlangıç aşamasında teminat mektuplarının paraya çevrilmemesine ilişkin verilen ihtiyati tedbir kararlarından vazgeçilmesini ısrarla talep ettiklerini,

bu talep de sorunun iyi niyet çerçevesinde çözümünü isteyen müvekkilleri tarafından kabul edildiğini ve ihtiyati tedbir kararlarından vazgeçildiğini, sorunu iyi niyet çerçevesinde çözmek isteyen müvekkillerinin, hiçbir şekilde herhangi bir borcu olduğunu kabul etmemekle beraber (mail içeriğinde de ''...'' olarak belirtilmiştir) iyiniyetli bir şekilde öneride bulunduğunu, bu önerisi de kabul edilmeyen müvekkillerine karşı ...'nın yine tutarsız davranarak bu defa 51.780.375-USD talep eden bir e-posta daha gönderdiğini, nitekim en sonunda,

müvekkillerinin üzerine düşen yükümlülükleri iyi niyetli bir şekilde yerine getirmesine rağmen ...'nın müvekkillerinin ihtiyati tedbir taleplerinden vazgeçmesini fırsat bilerek nezdinde bulunan 23.078.00-USD tutarındaki teminat mektuplarının bir anda çözülmesiyle birlikte, müvekkili şirketin ticari itibarı, sarsılmanın da ötesine geçerek bitme noktasına geldiğini, teminat mektuplarının paraya çevrilmesi ile bankaların mevcut kredileri kat ederek müvekkili aleyhine ihtiyati haciz başvurularında bulunduğunu, malvarlıkları üzerinde haciz uygulandığını,

gelinen son noktada,...'nın müvekkili ve grup şirketleri tarafından kendisine sunulan toplam 23.078,00-USD tutarındaki teminat mektuplarına rağmen son tahlilde 51.780.375-USD talepte bulunan ...'nın teminat mektup miktarları düşüldükten sonra kalan 28.702.375-USD için de ilave ödeme talep etmeye devam ettiğini, müvekkilleri açısından bağlayıcı olmayan 812 sayılı Karar'ın .... tarafından uygulanması sebebiyle müvekkillerinin satış ekranlarının haksız olarak kapatıldığını, teminat mektuplarının paraya çevrildiğini ve büyük bir zarara uğratıldığını,

..'nın yürürlüğe koyduğu karar ile müvekkillerinin uğradığı zararların tahsili amacıyla...'ya karşı ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından tazminat davası açıldığını, müvekkilleri tarafından ... şirket yetkililerine karşı ... Cumhuriyet Başsavcılığına ...

Nöbetçi Cumhuriyet Başsavcılığı kanalıyla .... muhabere numaralı evrak ile nitelikli dolandırıcılık, iftira ve hakaret suçlarına yönelik suç duyurusunda bulunulduğunu, iki tacirin arasındaki borç ilişkisinin varlığı için fatura düzenlenmesi gerektiğini, huzurdaki davada ise davacı ile davalılar arasında herhangi bir fatura ilişkisinin bulunmadığının açık olduğunu, ... kayıtlarının tek başına delil olma özelliğinin bulunmadığını davacının dava konusu ettiği bedele ilişkin hizmetleri verdiğini kanıtlaması gerektiğini beyanla Davanın HMK'nın 61. maddesine göre ...'ya ihbar edilmesini,

haksız ve hukuki dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava, alacağın tahsili amacı ile başlatılan ilâmsız icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi uyarınca iptali ve icra inkâr tazminatının tahsili davasıdır.

H.M.K.nun 166.maddesi hükmü gereğince; aynı mahkemede görülmekte olan davalar, aralarında bağlantı bulunması halinde, davanın her safhasında, istek üzerine veya kendiliğinden mahkemece birleştirilebilir. 14.02.1992 gün ,1999/3 Esas ve 992/2 Karar sayılı Yargıtay içtihadı Birleştirme Kararı gereğince; bir yargı çevresinde kurulmuş aynı düzeyde, birden fazla mahkeme, davaların birleştirilmesi açısından “aynı Mahkeme” sayılır.

Davaların aynı sebepten doğması veya biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde davalar arasında “bağlantı” olduğu varsayılır. (HMK Md.166/4)

... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayısında kayıtlı dava dosyanın incelenmesinde; davacının ..., davalıların ... A.Ş.,... A.Ş. Ve ... A.Ş., davanın ''İtirazın İptali'', dava tarihinin 02/09/2020 olduğu ve 24/06/2021 tarihli duruşmada ''Davalı ...Tic. A.Ş yönünden açılan davanın iş bu dosyadan TEFRİKİ İLE AYRI BİR ESASA KAYDINA'' karar verilerek dosyanın Mahkememizin 2021/417 Esas sayılı sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla yukarıdaki açıklamalar ve tespitler ile Mahkememizin 2022/125 Esas sayılı dosyası nazara alınarak ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...

Esas sayılı dava dosyası kapsamı incelendiğinde; mahkememizde yukarıda esas sayılı dosyadan kaldırma kararı öncesi tefrik edilen dosyanın 2021/417 Esas sayılı dosyasına kaydedilmesi, kaldırma kararı sonrası yargılanması devam edilen işbu eldeki dava ile sözü edilen davanın davacısının aynı olması, yine toplanması talep edilen delillerin ve davaların konularının da aynı olması, ilk açılan davanın ...

6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyası olması ile usul ekonomisi ilkesi nazara alınarak Mahkememizce davalar arasında bağlantı bulunduğu ve verilecek hükümlerin diğerini etkileyecek nitelikte olduğu sonucuna varıldığından HMK'nın 166.maddesi gereğince işbu dosyanın ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸