İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/912 K.2024/586

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle.

Müvekkil şirket ... tarafından ödenen işçilik alacaklarında/tazminatlarında davalı tarafın sorumluluğunda olan miktarlar kıdem tazminatı bordrolarında görülmekte olup, davalı bünyesinde çalışan personele toplam 112.511,50 TL ödeme yapıldığını, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale ile hizmet alımlarında yapılan sözleşme ve şartnamelerdeki düzenlemelerin müvekkil şirket taraf inisiyatifiyle değil, Kamu İhale Kurumu'nun talimat ve uygulamaları doğrultusunda (doğrudan Kurum tarafından) düzenlendiğinden,

bu durum ...’ın ihale makamı olması sonucunu doğurmakta, bir başka anlatımla, müvekkil şirketi hizmet alımı yaptığı firmalar bakımından asıl işveren statüsüne sokmamakta olduğunu, müvekkil şirketin dava konusu hukuki ilişkide, davalı taraf karşısında ihale makamı sıfatına haiz olduğunu, müvekkil şirket ile davalı arasındaki sözleşmede;

... işin yapılmasını, yürütülmesini ve işçilerin organizasyonunu bir bütünlük içinde yükleniciye (davalıya) bırakmış olup, ayrıca taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde, sözleşme konusu işlerle ilgili yüklenicinin çalıştıracağı personele ilişkin İş Kanunları ve diğer mevzuattan kaynaklanan sorumlulukların yükleniciye ait olduğunun taraflarca imza altına alındığını, diğer yandan ihale sözleşmesi kapsamında ihale makamının işçilik alacaklarından sorumlu olmadığını, sözleşmenin ilgili maddeleri ve Yargıtay Kararları incelendiğinde,

işçilik alacaklarından ihaleyi alan yüklenici firmanın (davalı tarafın) sorumlu olduğu açıkça anlaşılmakta olup, müvekkil şirketin yapmış olduğu işçilik ödemeleri kapsamında davalı şirkete rücu etme hakkı bulunduğunu,

şayet Sayın Mahkeme nezdinde, müvekkil ...'ın dosyaya arz olunacak sözleşmelere rağmen ihale makamı sıfatına haiz olmadığı yönünde bir takdir oluşması durumunda, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin genel hukuka göre nitelendirilmesi ve davalı şirketin, dava dilekçemizde açıklanan bedellerin ne kadarından sorumlu tutulması gerektiğinin bilirkişi marifetiyle hesaplanması gerektiğini beyan ederek davanın kabulü ile tahkikat sürecinde ve bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacak olan miktarda artırmak üzere ve fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'nin, müvekkili ... tarafından gerçekleştirilen ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte davalıdan tahsiliyle müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraftan herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı tarafın 6100 S. HMK m. 128 kapsamında süresinde cevap vermemenin sonucu olarak iddia olunan vakıaları tamamen inkar etmiş sayılmıştır.

DELİLLER

Dava; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi gereğince, dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen işçilik alacağından davalının sorumlu olup olmadığı varsa miktarı noktasında olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı Tarafla Akdedilen Muhtelif Tarihli İhale Yoluyla Hizmet Alımına Dair Sözleşmelere, davalı Şirket Bünyesinde Sözleşme Kapsamında Çalışmış Olan Personellere Yapılan Ödeme Dekontları, Kıdem Tazminatı Tabloları Ve Sair Evraklara, ilgili Personellere Dair SGK Kayıtları ile Çalışma Sürelerine ve İşe Giriş - Çıkış Tarihlerine Dair Kayıtlara, tanık, bilirkişi İncelemesi ve sair yasal tüm delillere delil olarak dayanmıştır.

Davacı vekili 01/02/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; "ıslah dilekçemiz doğrultusunda toplam 112.511,50 TL üzerinden kabulüne ve ödeme tarihlerinden itibaren işlemeye başlatılacak yasal faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini" talep etmiştir.

14/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda "Muhterem Mahkemece taraflar arasındaki sözleşme nazara alınarak davacının ihale makamı kapsamında kabul edilmesi durumunda taraflar arasında alt-üst işveren ilişkisi bulunmayacağından davalı şirket çalışanlarının kıdem tazminatı ödemelerinden davacı şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmayacağı dolayısıyla davacının bedelin tamamı yönünden davalıya rücu edebileceği, buna karşın Sayın Mahkemece aksi kanaatte olunması durumunda;

bir başka ifade ile davacı şirketin asıl işinin doğalgazın evlere ve işyerlerine güvenli olarak ulaştırılması ile bu işlemin yerine getirilmesi için uygun hat ve sistemlerin hazır hale getirilmesi olduğu kabulünde sayaç okuma ve faturalandırma işlemlerinin İş Kanunu’nun öngördüğü asıl işin bir bölümünde teknolojik uzmanlık gerektiren bir iş olabileceği ifade edilebileceğinden taraflar arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğunun belirtilebileceği,

mahkemece davacının ihale makamı olmadığı kanaatinde olunması durumunda ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin irdelenmesi gerektiği, zira her ne kadar sözleşmenin dışında kalan üçüncü kişileri bağlamasa da tarafların rücu talebine ilişkin hususları sözleşme ile kararlaştırmaları mümkün olabileceği, dosyaya mübrez belgelerden, Hizmet alım sözleşmesi ve diğer şartname vb. dokümanlarda işçilik alçaklarından davacı veyahut davalı tarafın sorumlu olacağına dair karşılıklı bir anlaşma maddesinin de bulunmadığının görüldüğü,

bu itibarla Mahkemece davacının ihale makamı olmadığı kanaatinde olunması durumunda taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ile aksi kararlaştırılmadığından yapılan bu tespit ve değerlendirmelere istinaden kıdem tazminatı/işçilik alacağı olarak davacı tarafça ödemesi yapılan 112.511,50 TL’den hem davacının hem de davalının birlikte sorumlu oldukları, dolayısıyla davacı tarafça ödemesi yapılan 112.511,50 TL’nin yarısı oranında davalı tarafa rücu edebileceği" bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Kamu İhale Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında ihale yoluyla hizmet alımları yapan ve ihale makamı sıfatını haiz bir kamu kurumu davacı şirket ile davalı şirket arasında muhtelif tarihlerde akdolunan hizmet alımına dair sözleşmeler uyarınca, sözleşme kapsamında çalışmış olan personellere ödenen işçilik alacaklarının / tazminatlarının sözleşme ve yasal mevzuat gereği davalıdan rücuen tazmini talepli alacak davasıdır.

Davacının dava dilekçesiyle ihale makamına haiz olduğu, davacı şirket ile davalı arasındaki sözleşme uyarınca ... işin yapılmasını, yürütülmesini ve işçilerin organizasyonunu bir bütünlük içinde yükleniciye (davalıya) bırakmış olup, ayrıca taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde, sözleşme konusu işlerle ilgili yüklenicinin çalıştıracağı personele ilişkin İş Kanunları ve diğer mevzuattan kaynaklanan sorumlulukların yükleniciye ait olduğu taraflarca imza altına alındığı ,sözleşmenin ilgili maddeleri ve Yargıtay Kararları uyarınca işçilik alacaklarından ihaleyi alan yüklenici firmanın (davalı tarafın) sorumlu olduğu davacı şirketin yapmış olduğu işçilik ödemeleri kapsamında davalı şirkete rücu etme hakkının bulunduğunu iddia ettiği, davalının ise cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafça bilgi ve belgelerden davacı ve davalı firma arasında işin başlama ve bitiş tarihi 01.10.2015 - 30.09.2016 olan 12 Aylık Sayaç Okuma ve Faturalandırma İşlemi Hizmeti Alımına Ait Sözleşme imzalandığı, bu kapsamda davacı ...'ın ihaleyi veren makam olduğu davalı şirketin ise yüklenici olduğu, işin “İdare tarafından ... olarak tanımlanan bölgede normal 12.350.000 adet ve dağınık 350.000 adet sayaç okunması” olarak belirlendiği, yine sunulan belgelerden davacı ve davalı firma arasında işin başlama ve bitiş tarihi 17.10.2016-30.09.2017 olan GPRS Tabanlı Sayaç Okuma ve Faturalandırma Hizmeti Alımına Ait Sözleşme imzalandığı,

bu kapsamda davacı ...'ın ihaleyi veren makam olduğu davalı şirketin ise yüklenici olarak göründüğü işin İdare tarafından ... olarak tanımlanan bölgede 12.481.000 adet sayaç okunması” olarak belirlendiği, 4857 sayılı İş Kanununun 2.8 maddesine göre Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Fakat taraflar arasındaki sözleşmenin eki niteliğindeki teknik şartnamenin 22 maddesinde, SGK mevzuatı ile her türlü işçi işveren hakkındaki mevzuattan dolayı işçi alınması, işçi maaş ve diğer hakların ödenmesi, işçi çıkarılması ve sair konulardaki tüm sorumluluk yükleniciye ait kılındığından davalının bu konuda sorumluluğunun bulunmadığı, bu sebeple davacının ödediği işçilik bedellerini davalıya rücu edebileceği değerlendirilmiş, çalışanlara ait sgk hizmet listelerinin dosyaya kazandırıldığı, çalışanların mevcut ihale dönemlerinde giriş ve çıkış tarihleri çoğu işçi için benzer olacak şekilde çalışma yapıldığı tespit edildiği,

işçilerin meslek kodları bahsi geçen ihale dönemleri için Sayaç Okuma Elemanı (Doğalgaz) (9623.03) olarak çalıştığı sabit olduğundan davacının davalı alt işveren bünyesinde çalışan işçilere ödediği kıdem tazminatını iç ilişki sözleşme uyarınca davalıdan talep edebileceğinden ,davacının işçilerin kıdem tazminatlarını ödediği tarihten itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1Davanın kabulü ile 112.511,50 TL nin, 5.755,86-TL sinin 11.03.2020 tarihinden, 13.911,62 TL sinin 28.01.2020 tarihinden, 395,99 TL sinin 19.06.2019 tarihinden, 13.251,60 TL sinin 19.06.2019 tarihinden 13.317,52TL sinin 19.06.2019 tarihinden, 4.988,52 TL sinin 19.06.2019 tarihinden, 17.265,50-TL sinin 19.06.2019 tarihinden, 13.393,50'TL sinin 21.05.2019 tarihinden, 13.251,60 TL sinin 03.05.2019 tarihinden, 8.166,26 TL sinin 30.11.2021 tarihinden, 5.813.53TL sinin 08.06.2020 tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 7.685,66-TL maktu karar ve ilam harcından, davacı taraftan peşin alınan toplam 1.985,05-TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 5.700,61-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan ve (2) numaralı maddede mahsup edilen toplam 1.985,05-TL harcın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 3.000,00-TL bilirkişi masraf ve 413,30-TL posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 3.494,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,

7-Davalı tarafça yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

8-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

Katip Hakim · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır