İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/533 K.2024/496

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; davalı şirket vekillerinin, 02.11.2022 günü, haciz memuru, nakliye, hamal ve polis nezaretinde müvekkilinin işleticisi ve sahibi olduğu ''...'' adresindeki ... dükkanı ile ''...'' adresindeki ... dükkanına gelerek,

annesinin borcunu ödemesi için haciz tehdidinde bulunduğunu, davacının iki ayrı dükkanında bulunan malları üzerinde haciz işlemlerine giriştiğini, malları kamyona yükleyerek muhafaza altına almak istediğini, müvekkilinin, her iki dükkanında bulunan mallarının haciz edilip düşük bedel yazılarak götürülmesi karşısında ortaya çıkacak ani ve maddi zararın önüne geçmek, haciz olayını izleyen komşularına ve müşterilerine karşı itibarını korumak için davalı şirkete, haciz mahallinde 250.000,00-TL ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin, ...

7.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının borçlusu olmadığını, davacının annesi ...'ın çek borcundan dolayı 7.8.2012 tarihinde ...

7.İcra Müdürlüğü'nün ...dosyasında icra takibi yapıldığını, İcra takibinin uzun süre takipsiz bırakıldıktan sonra tarihinde... esas üzerinden yenilendiğini ve haciz işlemlerine başlandığını, davacının 2016 yılından işleticisi ve sahibi olduğu nalburiye dükkanlarına, davalı şirket vekilinin, ilk önce 13.10.2022 tarihinde polis ve icra memuru marifetiyle geldiğini, davacının, borçlunun oğlu olmasını, Nalburiye dükkanlarının her ikisinde de ... tabelasının bulunmasını gerekçe göstererek haciz işlemi uygulatmış olduğunu, davacının,

istihkak iddiasına ve gösterdiği yazılı belgelere rağmen iki dükkandaki tüm mallar üzerinde haciz işleminin uygulandığını ve davacıya yediemin olarak bırakılmış olduğunu beyanla fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 2.500,00-TL alacağın haksız eylem ve temerrüt tarihi olan 02.11.2022 tarihinden itibaren TCMB avans faizi oranları üzerinden işleyecek gecikme faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; sebepsiz zenginleşmeye dayalı istemde, iradi olarak bir ödeme söz konusu olduğu, istirdat davasında ise, esasen irade bir ödeme söz konusu olmayıp cebri icra tehdidi altında gerçekte borçlu olunmayan bir paranın ödenmesi söz konusu olduğu, istirdat davası şartları İİK 72 de düzenlenmiş bir eda davası olduğu, icra takibinin kesinleşmesi üzerine cebri icra tehdidi altında sebepsiz yere ödendiği iddia edilen paranın geri verilmesi talebiyle dava açıldığı,

istirdat davasının konusuna bakıldığında, takibin kesinleşmesi ile birlikte takibe konu olan borcu ödemek zorunda kalan borçlunun borçlu olmadığı ve borcu ödememesi gerektiğinin tespit edilmesi ve paranın iadesinin mahkeme tarafından hüküm altına alınmasını sağladığı,

borçlu olmadığını bilmesine karşın ödeme yapan kimsenin vermiş olduğunu geri isteyemeyeceği, aynı şekilde ödemede belirli amaçla kural olarak bağışlama amacı ile yapıldığının görüleceğini, buradaki yanılmada ise kusursuz olma ve hatanın ise özre dayanmış olması gerektiğini, açıklanan bu nedenlerle davacının sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında dava ikame etmesinin hukuken mümkün olmadığını, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davacının hukuken istirdat talepli dava açması gerektiğini, bununla birlikte açılacak olan bu dava,

davacı borçlu aleyhine takibinin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi davalı alacaklının ikametgahında da açılabileceğini, ancak davaya söz konusu icra dosyası esasının ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosya olduğu gibi müvekkili şirketin adresi ... olmakla ...

Adliyesi'nin yetkisinde kalmakta olduğunu, arabuluculuk dava şartı yerine getirilmeden açılan mezkur davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini beyanla öncelikle davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili hakkında açılmış bulunan işbu sebepsiz zenginleşme davasının esastan reddine, yetki itirazlarının kabulüne, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava, üçüncü kişinin borcu için haciz tehdidi altında ödenen paranın iadesi istemine ilişkindir.

... 7.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (Eski Esas ...) sayılı takip dosyası kapsamından dava dışı/alacaklı ... A.Ş.'nin takibe konu 28/04/2012 tarih, 75.200,00-TL bedelli ve 08/07/2012 tarih, 175.000,00-TL bedelli iki adet çeke dayalı olarak toplam 269.154,23-TL alacağın ödetilmesi istemiyle dava dışı ... Ltd. Şti., dava dışı ... A.Ş. ve dava dışı ... hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde bulunulduğu tespit olunmuştur. İşbu takibe dayanak çeklerde davacı ...'ın keşideci, lehtar veya ciranta olarak imzasının yer almadığı tespit edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 2.maddesinde; "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.

6098 Sayılı Kanun'un 49.maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkalarına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun hukuki niteliği kusur sorumluluğu olup haksız fiil failinin sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; eldeki davada davacı taraf, ... 7.İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasının borçlusu olmadığını, ilgili icra dosyasındaki borçlunun annesi olduğunu, davalının ise, davacının borçlunun/annesinin oğlu olması ve Nalburiye dükkanlarının her ikisinde de ... tabelalarının bulunmasını gerekçe göstererek haciz işlemi uygulattığını, kendisinin istihkak iddiasında bulunduğunu ve fakat davalının istihkak davası açma hakkını kullanmasına fırsat vermediğini, bunun karşılığında çaresiz kalan kendisinin dükkanlarındaki ticari malların kaldırılıp götürülmemesi için annesinin borcunu ödemek zorunda kaldığını ve fakat kendisinin annesinin borcunun muhatabı ve sorumlusu olmadığını,

kendisinin yetişkin bir insan olduğunu ve kendi sermayesi ile Nalburiye ürünleri alım-satım işiyle uğraşarak geçimini sağladığını iddia etmiş, davalı ise, davacının istirdat davası açması gerektiğini, mahkemenin yetkili olmadığını, arabuluculuk dava şartına başvurulmadan eldeki davanın açıldığını savunmuştur.

Somut olayda, dava konusu uyuşmazlık; davalının dava dışı borçlu hakkında yaptığı icra takibinde haksız haciz uygulaması nedeni ile doğan maddi zararın tahsili talebi iddiasından başka bir deyişle haksız hacizden, diğer bir deyişle haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Dosya kapsamına göre taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, haksız fiil niteliğinde olan haciz baskısı altında dava dışı 3.kişinin borcu ödendiği iddia edilmektedir.

Dolayısıyla haciz işleminin yapıldığı icra takibinin türünün ve takip konusunun bir öneminin bulunmaması karşısında uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir. (Benzer mahiyette içtihatlar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesi'nin 30/04/2018 tarih, ... Esas ve ... Karar ile 10/09/2020 tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı ilamları)

HMK'nun 1. Maddesine göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK'nun 115/1. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır. Yargıtay HGK'nun 2013/4-2247 esas 2013/1667 karar sayılı içtihadı ile HMK'nın 30. mddesindeki usul ekonomisi ilkesi de dikkate alınarak göreve ilişkin dava şartının tensiben değerlendirilmesi ve usulden red kararı verilmesi mümkün ve gereklidir.

Tüm bu nedenlerle HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c). maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddi ile ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle karşı görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip · ¸ Hakim · ¸