İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/306 K.2026/315

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın 12.12.2024 tarihinde müvekkil şirketin eski çalışanı ...'ın kullanımındayken meydana gelen tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle hasara uğradığını, müvekkil şirketin söz konusu hasarı davalı sigorta şirketine ihbarı üzerine davalı sigorta şirketi nezdinde ... nolu hasar dosyasının açıldığını, davalı sigorta şirketi tarafından 15.01.2025 tarihli ekspertiz raporu aldırıldığını, ekspertiz raporunda hasarın tutarının iskontolu fiyatlardan toplam 580.533,03-TL olduğunun tespit edildiğini,

davalı sigorta şirketi söz konusu hasarın poliçe genel ve özel şartlarına istinaden teminat kapsamı dışında olduğundan bahisle hasar bedelini karşılamadığını ve hasar tutarını müvekkil şirkete ödemediğini, dava konusu hasar tutarının davalı sigorta şirketi tarafından ödenmemesi üzerine müvekkil şirketin hasarlı aracını özel serviste tamir ettirmek zorunda kaldığını, müvekkil şirketin toplam 470.000,00-TL tamirat bedeli ödediğini, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkili şirkete yalnızca 8 gün süreyle ikame aracın sağlandığını,

davalı şirket tarafından teminat kapsamında kaldığı halde 6 gün süre ile müvekkiline ikame araç temin edilmediğini, ikame araç temin edilmeyen 6 günlük süre için müvekkili dava dışı ....

A.Ş.'den araç kiralamak zorunda kaldığını ve bu şirkete 10.899,96-TL kira bedeli ödediğini beyanla fazlaya dair her türlü hak ve alacakları talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalıya ...nolu kasko poliçesiyle sigortalı bulunan müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın 12.12.2024 tarihinde meydana gelen tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle uğradığı 470.000,00-TL hasar tutarının 22.01.2025 tarihinden (hasarın ödenmeyeceğinin müvekkile bildirdiği tarihten) itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

10.899,96-TL'sı ikame araç bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde zarar gören aracın sürücüsünün ... olduğunun iddia edildiği ancak şirket tarafından kaza hakkında yapılan araştırmada sürücüsünün ... olmadığı, ... isminde bir kadının aracı kullanırken kaza yaptığını, kadının kazadan sonra ...'ı arayarak kaza hakkında bilgilendirdiği ve bu durum üzerine ...'ın olay yerine gelerek kolluk kuvvetlerine sürücü olduğunu beyan ettiğinin tespit edildiğini, bu tespit üzerine ilgili hasarın tazmini talebinin reddedildiğini,

işbu davanın mevzuat uyarınca teminat dışı bir halin kötü niyetli olarak teminat kapsamına olduğu iddiası ile zararın tazmin edilmeye çalışması amacıya ikame edildiğini, ilgili kazada sürücü değişikliği halinin mevcut olduğunu, bu sebeple kazaya ilişkin taleplerin teminat dışı olduğu itirazlarının reddi halinde davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... poliçe numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile 07.10.2024 - 07.10.2025 tarihleri arasında sigortalındığını, poliçeden dolayı ...

Bedeni-Maddi Ayrımsız yıllık toplam limit sınırsız (olay başına azami limiti) olarak belirlendiğini, talep edilen hasar bedelinin davacı tarafın ispatlanması gerektiğini, zararın giderilmesinde asıl olanın hasar gören parçanın onarımı veya eş değeri ile değiştirmesi olduğunu, sigorta teminatının zenginleşme aracı kullanılamayacağını, hükmedilecek tutardan iskonto indirimi yapılması gerektiğini, KDV' den müvekkili şirketin sorumlu olmadığını,

kaza hakkında sürücü değişikliği halinde bulunması sebebiyle ilgili kazaya ilişkin kasko poliçesine yapılacak taleplerin teminat dışı olması ve ikame araç klozunun bir tazminat ödemesi halini öngörmesi sebebiyle ikame araç bedeline ilişkin taleplerin reddi gerektiğini, dava tarihi itibariyle hükmedilecek tazminatın yasal faiz ile hesaplanması gerektiğini beyanla haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, taraf şirketlerin İTO kayıtları çıkarılarak dosyamız arasına alınmış, ... plakalı aracın tramer kaydı ve malik ve ruhsat bilgileri ile trafik tescil kayıtları celp edilmiş, hasar dosyaları celbedilmiş ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin 13/11/2025 tarihli duruşmasının (3) numaralı ara kararı ile; ''... davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK, mahkememizce re'sen seçilecek bir hasar bedeli/ikame araç bedeli, bir kusur ve bir sektör (sigorta) konularında uzman bilirkişiler marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına'' dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Trafik kazaları kusur tespit uzmanı ..., makine yüksek mühendisi ... ve Sigorta Uzmanı bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 01/01/2026 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;

1- KUSUR DURUMU DEĞERLENDİRİLMESİ NETİCESİNDE;

... plakalı otomobil sürücüsü olduğu beyan edilen ...'ın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında %100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu,

2- MADDİ HASAR YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME NETİCESİNDE ;

Dava konusu ... plakalı ... marka ... tip 2021 model aracın şasi numarasının ... ve kaza anında 60.262 kilometrede olduğunun anlaşıldığı, dosya kapsamında sunulan ... araçtaki hasarı gidermek için gerekli işçilik ve KDV dahil 580.533,03 TL bedelli parça ve işçilik bedelleri ile kazaya ait resimlerin karşılaştırılmasından hasarı yansıttığı ve kadri maruf sayılmasının uygun olacağı;

Dava konusu araca poliçe kapsamında ikame araç süresinin 14 gün olması ve 8 gün ikame araç kullanıldığının tespit edildiği dolaysıyla 6 gün için günlük kiralama bedelinin 1.722,91 TL/gün olmak üzere toplam bedelin KDV dahil 10.337,46 TL olarak dikkate alınmasının uygun olacağı;

3- SİGORTA KAPSAMI YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME NETİCESİNDE;

Hukuki takdir ve sürücünün tespiti uzmanlık alanında olmadığından hukuki olarak takdir Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere;

Sayın Mahkeme tarafından dava dosyasına yer alan tutanak, belge ve yazışmalardan 12.12.2024 tarihinde saat 01:15'te ... plakalı otomobilin gerçekleştirdiği kazada; aracın sürücüsü olduğunu beyan eden ... tarafından kullanılmadığının, dava dışı ... kişisi tarafından kullanıldığının tespit ve kabulü halinde.

Kasko Poliçesi Genel Şartlarının B.1.5.maddesi ve 6762 sayılı Kanun'un 1292/3. maddesi (6102 sayılı TTK'nın 1446.) uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini sigortalının kasten yerine getirmediği ve/veya iyi niyet kurallarına aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu rizikonun teminat içinde gibi ihbar etmesi nedeniyle ispat külfetinin yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığının ispat külfetinin sigortalıya geçtiği, dava konusu hasarın kasko poliçesi teminat kapsamında olmadığı ancak Sayın Mahkeme tarafından sürücünün ... olduğunun tespit ve kabulü halinde ise;

hasarın kasko poliçesi teminat kapsamında olabileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin 22/01/2026 tarihli ara kararının (1) numaralı ara kararı ile; "Taraf vekillerinin bilirkişi heyet raporuna karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdiine" karar verilmiş ve işbu doğrultuda Trafik kazaları kusur tespit uzmanı ..., makine yüksek mühendisi ... ve Sigorta Uzmanı bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 09/02/2026 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;

Kök raporda sunulduğu üzere dava konusu araçtaki hasarın giderilmesi için tedarikte mümkün olduğu için orijinal parça kullanılmış olup mümkün olmadığı durumda eş değer parça kullanılabileceğinin aşikar olduğu,

İskonto indirimi konusunda ise; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ... E. ...K.) "Sigorta Şirketi ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre ıskonto uygulanması, sigortalıyı bağlamaz. Hasar bedelinin tazmini dosyalarında iskonto yapılmadan, sigortalının gerçek zararının tespiti gerekir.” Uyarınca iskonto indirimi dışında hasar bedelinin tespiti gerektiği kanaati oluştuğu ve rapor bu yönde tanzim edilmiş olup, kök raporda revize olacak herhangi bir gerekçe görülmediği görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /

Dava, maddi tazminat talepli eda davasıdır. HMK'nun 320 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; dava konusu kazada tarafların kusur durumunun ne olduğu, dava konusu ... plakalı araçta davaya konu kaza sonucu hasar bedeli ve ikame araç bedeli zararlarının meydana gelip gelmediği, meydana gelen gerçek hasar bedeli ve ikame araç bedeli kayıplarının ne olduğu ve bu zararların davalıdan talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur.

Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir.

Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir.

Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur.

Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:

"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler.

g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."

Anılan düzenlemeler, iddia, savunma, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; dava konusu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı otomobil sürücüsü olduğu beyan edilen ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, ... plakalı aracın işbu kaza neticesinde gerekli işçilik ve KDV dahil 580.533,03 TL bedelli parça ve işçilik bedeli, dava konusu araca poliçe kapsamında ikame araç süresinin 14 gün olması ve 8 gün ikame araç kullanıldığının tespit edildiği dolaysıyla 6 gün için günlük kiralama bedelinin 1.722,91 TL/gün olmak üzere toplam bedelin KDV dahil 10.337,46 TL olduğu,

bununla birlikte Mahkememizce dava dosyasında yer alan tutanak, belge ve yazışmalardan (özellikle Whatsapp yazışmaları) 12.12.2024 tarihinde saat 01:15'te ... plakalı otomobilin gerçekleştirdiği kazada aracın ... tarafından kullanılmadığı, dava dışı ... kişisi tarafından kullanıldığının tespit edildiği,

bu durumda Kasko Poliçesi Genel Şartlarının B.1.5.maddesi ve 6762 sayılı Kanun'un 1292/3. maddesi (6102 sayılı TTK'nın 1446.) uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini sigortalının kasten yerine getirmediği ve/veya iyi niyet kurallarına aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu rizikonun teminat içinde gibi ihbar etmesi nedeniyle ispat külfetinin yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığının ispat külfetinin sigortalıya geçtiği, dava konusu hasarın kasko poliçesi teminat kapsamında olmadığı,

ikame araç yönünden de, poliçedeki ikame araç klozunun, bir prim bedeli karşılığında bir ana ve ek teminat olarak verilmediği, ikame araç, sigorta şirketleri tarafından bedelsiz olarak ancak onarım süresince sigortalının talebi üzerine asistans hizmet olarak verildiğinden davacının davalıdan talep hakkı olmadığı kanaatine varılmakla Mahkememizce ispat olunamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip · ¸ Hakim · ¸