İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/869 K.2021/30

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ TALEBİ

Davacılar ..., ..., ..., ..., ...ve ... vekili verdiği dava dilekçesinde, 22.05.2015 tarihinde sürücüsü davalı ... olan, sahibi davalı ... olan, sigortalayanı ise diğer davalı ...A.Ş. olan ... plakalı aracın ...'a karşıdan karşıya geçerken çarparak ölümüne neden olduğunu, davacılardan ...'ın ölenin yasal mirasçısı ve aynı zamanda destekten yoksun kalan üçüncü kişi durumunda olduğunu, bu davacı yönünden tespit edilecek destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanarak taraflarına ödenmesine karar verilmesini, bütün davacılar yönünden de 1.000,00 TL cenaze masrafının ve davacı ... için 50.000,00 TL diğer davacılar içinse 25.000,00'er TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ TALEBİ

Davalı ...A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde, poliçede yazılı olan sigorta limiti ve kusur oranı ile sorumlu olduklarını, cenaze giderlerinin talep edilemeyeceğini, belirtmiştir. Davalılar ... ve ... vekili verdiği cevap dilekçesinde öncelikle yetki itirazında bulunmuş ve Karabük mahkemelerinin yetkili olduğunu belirtmiştir. Davanın esasına ilişkin olarak da meydana gelen trafik kazasında kendisinin kusurlu olmadığını, talep edilen maddi ve manevi tazminatın da fahiş olduğunu belirtmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ

Dava gerçek kişilere karşı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 ve 53’e göre haksız fiile dayalı destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminat ve madde 56’ya göre haksız fiilden kaynaklı manevi tazminat; sigortaya karşı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 91 ve devamı maddelerine göre mali sorumluluk sigortası nedeniyle maddi tazminat davasıdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf, .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasını, tanık beyanlarını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.

Davalı ...A.Ş., sigorta poliçesini ve kaza tespit tutanağını delil olarak sunmuştur.

Davalılar ... ve ..., .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasını, kaza tespit tutanağını, keşif, tanık beyanlarını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.

Dava gerçek kişilere karşı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 ve 53’e göre haksız fiile dayalı destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminat ve madde 56’ya göre haksız fiilden kaynaklı manevi tazminat; sigortaya karşı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 91 ve devamı maddelerine göre mali sorumluluk sigortası nedeniyle maddi tazminat davasıdır.

Davalılar ... ve ... verdikleri cevap dilekçesinde öncelikle yetkisizlik itirazında bulunmuştur. 6100 sayılı HMK m. 6'ya göre davalının bulunduğu yer mahkemesi yetkili olup davalılardan ...A.Ş.'nin yerleşim yerinin İstanbul olması nedeniyle mahkememiz yetkili bulunduğundan davalılar ... ve ...'ün yetkisizlik itirazı reddedilmiştir.

Davacılar 6098 sayılı TBK m. 53'e göre ortak murislerinin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep etmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 92'de mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında kalan durumlar sayılmış olup bunların içinde destekten yoksun kalma tazminatı bulunmamaktadır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının "Tanımlar" başlıklı A.2 maddesinin (d) bendinde.

"Zarar: Motorlu bir aracın işletilmesi ile oluşan bir trafik kazası sonucunda üçüncü şahısların ekonomik değeri olan mal varlığında doğrudan azalma olmasına veya vücut bütünlüğünde eksilmeye, sürekli sakatlığa veya ölümüne sebebiyet verilmesi nedeniyle ilgililerin uğradıkları bu Genel Şartlar ile içeriği belirlenen maddi kayıpları," şeklinde tanımlanmış.

"Kapsama Giren Teminat Türleri" başlıklı A.5 maddesinde de "Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı: Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminattır. Söz konusu tazminat miktarının tespitinde ölen kişi esas alınır." hükmü getirilmiştir.

Bu nedenle davalı sigorta şirketi poliçe limiti dahilinde davacıların destekten yoksun kalma tazminatını karşılamakla yükümlüdür.

Meydana gelen kazada davalıların kusur durumunun araştırılması için dosya Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş ve kusur incelemesi yaptırılmıştır. Hazırlanan 25.07.2018 tarihli bilirkişi raporunda davalı sürücü ...'ün % 25 oranında kusurlu olduğu, kazada ölen davalılar murisi ...'ın ise % 75 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Tarafların rapora itiraz etmeleri üzerine Adli Tıp Kurumundan ikinci rapor alınmıştır. Hazırlanan 01.10.2019 tarihli ikinci raporda da kusur oranlarında bir değişiklik olmamıştır.

Davacıların destekten yoksun kalma tazminatlarının tespit için dosya... bilirkişisine verilmiş ve hazırlanan 24.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda davacılardan ..., ..., ..., ...ve ...'ün destek sürelerini tamamladıkları, davacı ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 9.954,56 TL olduğu tespit edilmiştir.

Hazırlanan 24.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda cenaze masrafının tespit edilmemiş olması nedeniyle dosya ek rapor için tekrar bilirkişiye verilmiştir. Hazırlanan 11.06.2020 tarihli bilirkişi raporunda cenaze masrafının 2.500,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Yargıtay 17. HD aşağıya alıntıladığımız kararında cenaze masrafları için aşağıdaki tespitleri yapmıştır.

"6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53. maddesinde cenaze giderlerinin de ölüm nedeniyle meydana gelen zararlardan olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle zarar sorumlusu, ölüm halinde yapılan cenaze giderlerinden de sorumludur. Cenaze giderleri; ölümle doğrudan doğruya ilgili bulunan ve ölenin dini ile sosyal ve ekonomik durumuna uygun giderlerden ibaret olup ölenin taşınması, yıkatılması, gömülmesi, mezarlık ücreti gibi giderleri kapsar.

Ölüm nedeniyle yapılan cenaze giderlerinin tamamının belgelendirilmesi veya faturalandırılması mümkün olmasa da, yapılan giderlerin mahalli örf ve adetlere uygun olması gerekmektedir.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamaları gereği davalı taraf, davacı tarafın meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan gerçek defin gideri zararlarının tazmini ile sorumlu olup davacı tarafın kendi milli değerlerine, yerel örf ve adetlerine göre yaptığı özel giderlerden sorumlu değildir." (Yargıtay 17. HD 2019 / 3910 Esas; 2020 / 2408 Karar; 02/03/2020 Karar) Hazırlanan 11.06.2020 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen cenaze masraflarının Yargıtay'ın kararında tespit ettiği ölçütlere uygun olduğu anlaşılmakla davacılar ..., ..., ..., ...ve ... lehine 2.500,00 TL cenaze masrafına hükmedilmiştir.

Hazırlanan 24.01.2020 tarihli aktüerya bilirkişisi raporunda davacı ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 9.954,56 TL olduğu, 11.06.2020 tarihli raporda da davacıların cenaze masrafının 2.500,00 TL olduğu anlaşılmakla 7251 sayılı yasa ile değişik 6100 sayılı HMK m. 107/II'ye göre davacıya iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın talebini tam ve kesin olarak belirleyebilmesi için iki haftalık kesin süre verilmiş, aksi takdirde davanın talep sonucunda belirtilen miktar veya değer üzerinden görülüp karara bağlanacağı ihtarı yapılmıştır.

Bilirkişi raporunun taraflara tebliğinden sonra davacı vekili 16.11.2020 tarihinde 6100 sayılı HMK m. 107/II'ye göre bedel arttırım dilekçesi vermiş ve talebini bilirkişi raporunda tespit edilen tazminat rakamlarına çıkartmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 53'e göre; "Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır: 1. Cenaze giderleri. 2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar." Davacılar ölenin desteğinden yoksun kalmaları nedeniyle uğradığı kayıpları bu madde kapsamında tazminat olarak talep etmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 90’a göre. “Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri ise m. 49’da düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile alınan kusur raporunda meydana gelen trafik kazasında davalı sigorta şirketinin sigortalısının olayın meydana gelmesinde % 25 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Bu nedenle 6098 sayılı TBK m. 53’e göre, 2918 sayılı KTK m. 97'ye göre ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesine göre davacıların zararını gidermekle yükümlüdür.

Meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalı ...'ün % 25 oranında kusurlu olduğu hazırlanan bilirkişi raporu ile sabittir. 6098 sayılı TBK m. 56/II; “Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” hükmünü içermektedir. Bu maddeye göre haksız fiil sonucunda yakını ölen kişi de manevi tazminat talep etme hakkına da sahiptir.

Davacılardan ... eşini, hayat arkadaşını kaybetmiş, diğer davacılar ise babalarını kaybetmişlerdir. Bu nedenle çok büyük bir üzüntü ve ızdırap yaşadıkları açıktır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 56/II’ye göre davalılardan ...'ün manevi tazminattan sorumlu olduğu kanaatine varılarak belli bir manevi tazminata hükmedilmesi gerekecektir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 85’e göre; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” Meydana gelen kazada davalı ... aracı kullanan kişi diğer davalı ... ise aracın sahibi yani işleteni durumundadır. Bu nedenle davalı ... de meydana gelen zarardan davalı ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Manevi tazminatın kişide zenginleşmeye neden olmayacak derecede ve aleyhine hükmedilecek kişi yönünden ise fakirleşmeye neden olmayacak derecede olması gerekmektedir. Bu amaçla tarafların sosyoekonomik durum araştırması yaptırılmış ve dosya içerisine alınmıştır.

Meydana gelen olay trafik kazası nedeniyle haksız fiildir. Davacıların birinci dereceden yakınlarını kaybettikleri sabittir.

Bu durumun kendilerinde manevi bir ızdırap yaratmış olduğu, davacılar lehine manevi tazminat şartlarının gerçekleştiği, manevi tazminat miktarı belirlenirken Yargıtay kararlarında belirtilen ilkelere göre belirleme yapılmaya çalışıldığı, manevi tazminatın zarara uğrayanlarda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşıdığı, bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmediği,

takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olması gerektiği, 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartların açıkça gösterilmesi gerektiği, her olaya göre değişebileceği, hakimin bu konuda takdir hakkını kullanırken, ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermesi gerektiği, (4 HD 23.10.2008 Tarih, 2008/2920 E.-2008/12633 K.) manevi tazminat miktarı belirlenirken olayın oluşu,

tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kusur durumu, manevi tazminatın zenginleşmeye neden olmaması ilkeleri, hak ve nesafet ölçüleri nazara alınmak durumundadır.

Bu gerekçelerle davacılardan ...'ın eşini kaybetmiş olması nedeniyle 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine; diğer davacılar içinse, ölenin babaları olması, ölenin meydana gelen kazada % 75 oranında kusurlu olması, davacıların sayısının çok olması, toplam manevi tazminat miktarının davalılar ... ve ... yönünden ekonomik yıkım oluşturma olasılığının bulunması da dikkate alınarak her bir davacı için 1.000,00'er TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den alınarak davacılar ..., ..., ..., ...ve ...'e verilmesine yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır