İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/175 K.2020/779

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ TALEBİ

Davacı ... ... Köprüsü ve ... Otoyolu Yatırım ve İşletme A.Ş. vekili verdiği dava dilekçesinde, davalı ... Ltd. Şti.'ye ait araçların 02.10.2016 - 31.05.2018 tarihleri arasında otoyol ve köprülerden 275 defa ihlalli geçiş yaptıklarını, ihlalli geçiş nedeniyle oluşan geçiş ücretlerinin ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m. 30/V'e göre ihlalli geçiş miktarının dört katı tutarında cezanın tahsili için davalı aleyhinde .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından icra takibi başlattıklarını, takibe davalının itiraz etmesi üzerine de itirazın iptali davası açtıklarını belirtmiştir.

DAVALININ TALEBİ

Davalı ... Ltd. Şti. vekili verdiği cevap dilekçesinde, ihlalli geçiş yapmadıklarını, HGS'de yeterli bakiyelerinin bulunduğunu bu nedenle de açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ

Dava 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 502 ve devamı maddelerine göre iş görme sözleşmesinden kaynaklanan ücret alacağı ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m. 30/V'e göre ihlalli geçiş miktarının dört katı tutarında cezanın tahsili için başlatılan icra takibine itiraz nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 67'ye göre açılmış itirazın iptali davasıdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf, .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasını, ihlalli geçiş fotoğraflarını, ticari defterleri, banka kayıtlarını, tanık beyanlarını, yemin delilini ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.

Davalı taraf, .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasını, HGS cihazlarının incelenmesini ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.

Dava 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 502 ve devamı maddelerine göre iş görme sözleşmesinden kaynaklanan ücret alacağı ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m. 30/V'e göre ihlalli geçiş miktarının dört katı tutarında cezanın tahsili için başlatılan icra takibine itiraz nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 67'ye göre açılmış itirazın iptali davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesine göre; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." mahkememizde açılmış olan davanın bu yasa kapsamında arabuluculuk dava şartına bağlı olduğu anlaşılmakla arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunduğu anlaşılmakla davalıların görev ve husumet itirazları ile zamanaşımı defilerinin incelenmesine geçilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 502'ye göre; "Vekâlet sözleşmesi, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşmedir.Vekâlete ilişkin hükümler, niteliklerine uygun düştükleri ölçüde, bu Kanunda düzenlenmemiş olan işgörme sözleşmelerine de uygulanır." Davacı şirket otoyol ve köprü işletme hizmeti vermekte olup iki taraf arasında yazılı sözleşme bulunmasa da aralarında ki hukuki ilişki 6098 sayılı TBK m. 502'ye göre vekâlet ve iş görme sözleşmesi niteliğindedir. Aynı maddeye göre; "Sözleşme veya teamül varsa vekil, ücrete hak kazanır."

Davacı şirket vermiş olduğu otoyol ve köprü geçiş hizmetinin karşılığının davalının araçlarında bulunan OGS ya da HGS isimli okuyucuların bağlı bulunduğu hesapta yeterli para bulunmaması nedeniyle alamadığını belirterek tahsil edemediği geçiş ücretlerini ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m. 30/V'e göre ihlalli geçiş miktarının dört katı tutarında cezanın tarafına ödenmesine karar verilmesini talep etmektedir.

Dava konusu uyuşmazlığın çözümü için davalıya ait bütün araçların bilgileri getirtilmiş, davalının HGS kayıtlarının dökümleri de PTT'den istenilerek davalının HGS hesaplarında yeterli para bulunup bulunmadığının tespiti için dosya içerisine alınmıştır.

Bütün deliller toplanıldıktan sonra 6100 sayılı HMK m. 266'ya göre dosyanın bilirkişiye verilmesine karar verilmiştir.

Hazırlanan 22.09.2020 tarihli bilirkişi raporunda ihlalli geçiş eyleminin yapıldığı gişelerde görevli bulunduğu, HGS kartında para olmasa bile görevlinin ihlalli geçiş formunu sürücüye vereceği, bu yapılmadan bariyerin açılmayacağı, dosya içine gelen kayıtlardan davalının OGS ve HGS hesaplarında yeterli bakiye bulunmadığı, ihlalli geçiş miktarının 7.868,55 TL olduğu, ihlalli geçiş nedeniyle 6001 sayılı kanun m. 30/V'e göre uygulanacak dört katı para cezasının da 29.668,00 TL olacağı, davacı ile Ulaştırma Bakanlığı arasında yapılan ...

Projesi ... Kesiminin Yap İşlet Devret Modeli ile Yapılması İşletilmesi ve Devri İşine Ait İşletme Protokolünün 8/II maddesine göre de temerrüt tarihinin ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 gün olduğu tespit edilmiştir.

Hazırlanan raporda ihlalli geçiş miktarı olan 7.868,55 TL'nin dört katının 31.474,20 TL olması nedeniyle hesap hatasının giderilmesi için dosya tekrar bilirkişiye verilmiştir. Hazırlanan 09.10.2020 tarihli ek raporda ihlalli geçiş bedelinin 7.868,55 TL, ihlalli geçiş bedelinin dört katı tutarındaki cezanın 31.474,20 TL, 27.09.2018 tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz miktarının 10.600,51 TL ve işlemiş faizin KDV'sinin de 1.908,09 TL olduğu tespit edilmiştir.

Temerrüt tarihinin tespiti açısından bilirkişi raporunda belirtilen ... Projesi ... Kesiminin Yap İşlet Devret Modeli ile Yapılması İşletilmesi ve Devri İşine Ait İşletme Protokolünün 8/II maddesinin incelenmesi gerekmektedir.

Bu protokol davacı şirket ile Ulaştırma Bakanlığı arasında yapılmış olup bu protokolün otoyol ve köprülerden geçen araç sahiplerinin uygulanabilmesi için araç sahiplerinin protokole katılması/iltihak etmesi ve bu şekilde adı geçen protokolün iltihaki nitelikte sözleşme niteliğini alması gerekmektedir.

Otoyol ve köprülerden geçen araç sahiplerinin bu protokole katılmaları/iltihak etmelerini zorunlu ya da isteğe bağlı tutan bir mevzuat hükmü bulunmadığından davalı şirketin de bu protokolün tarafı olmaması nedeniyle adı geçen protokolün 8/II maddesinde yazılı olan ihlalli geçişlere ilişkin muacceliyet koşulunun dava konusu uyumazlıkta uygulanması hukuken mümkün değildir.

Bu nedenle hazırlanan bilirkişi raporunda bu protokolle ilgili olarak yapılan faiz hesabı hükme esas alınmamıştır.

Davacı tarafın icra takibinde asıl alacak miktarının ne kadarının ihlalli geçiş ne kadarının dört katı para tutarında cezası olduğu konusunda bir ayırıma gitmemiş olması nedeniyle bu konuda davacı taraftan açıklama yapılması istenilmiştir. Davacı taraf, mahkememize verdiği 22.10.2020 tarihli dilekçesinde asıl alacak olarak takibe konulan 37.708,70 TL'nin 7.541,74 TL'sinin ihlalli geçiş ücreti, 30.166,96 TL'sinin ise bunun dört katı para cezası olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle davanın asıl alacak yönünden 6100 sayılı HMK m. 26 taleple bağlılık ilkesine göre 7.541,74 TL'si ihlalli geçiş ücreti, 30.166,96 TL TL'si ihlalli geçiş ücretinin dört katı para cezası toplamı olan 37.708,70 TL üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK m. 117'ye göre; "Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer." Yani borcun muaccel olması borçlunun temerrüde düştüğü anlamına gelmemektedir.

Dosya içerisine alınan .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında davacı taraf 37.708,70 TL asıl alacak, 10.150,69 TL asıl alacağın faizi ve 1.827,16 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 49.686,55 TL alacak talebinde bulunmuştur. Ancak davaya konu alacaklarının tarafına ödenmesi için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 18/III'e göre davalı tarafı temerrüde düşürdüğüne ilişkin ihtarname ya da benzeri bir bildirim yazısını dosyaya sunmamıştır. Bu gerekçelerle davacının faiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında ticari ilişki bulunmaması nedeniyle icra takibinin ticari faiz üzerinden başlatılmış olması da kabul edilmemiş ve takibin yasal faiz üzerinden devamına karar verilmiştir.

Davalı şirketin araçlarında bulunan OGS ve HGS kartlarına ait hesaplarında yeterli para bulunup bulunmadığını bilebilecek durumda olması, hesapta para olmasa bile ihlalli geçişten 15 gün sonra para yüklemesi yapıldığında bile tahsilatın yapılabildiğini bilebilecek durumda olmasına karşın aleyhinde başlatılan icra takibine itiraz etmesi iyiniyetli görülmeyerek davacı lehine icra inkâr tazminatına hükmedilmiştir.

Koşulları oluşmadığından davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmemiştir.

Katip ... Hakim ...