İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/240 K.2021/822

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. 07/11/2017 tarihinde ... San. Ve Tic Ltd.

Şti'nin maliki olduğu ... plakalı şehirlerarası otobüs davalılardan şoför ... 'ın sevk ve idaresindeyken oluşan tek taraflı trafik kazası sonrasında müvekkillerden ..., ..., ... ve ... ... babası, ... eşi olan ...'ın vefat ettiğini, bu kazanın oluşumunda sürücü ...'ın 2918 sayılı K.T.T.K.'nun da belirtilen diğer hususlardan 56/I-A (şerit izleme ve değiştirme kuralına uymamak ) maddesini ihlal ettiği kaza mahallinden yapılan incelemeden anlaşıldığı şeklindeki tespit ile davalı şoförün kazada tek başına tam ve asli kusurlu olduğunu yolcu olan müteveffanın ise kusuru bulunmadığını sübuta erdiğini,

dava konusu kazada davalı şoför asli ve tam kusurlu olduğundan şoförü istihdam eden ve aracın işleteni/ maliki olan ... San Ve Tic Ltd Şti. gerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu gerekse de 2918 sayılı karayolları trafik kanunu uyarınca oluşan zararı tazminle müşterek ve müteselsilen yükümlü olduğunu, davalılardan ... ...

A.Ş nezninde ... numaralı karayolları motorlu araçlar zorunmu mali sorumluluk ... poliçesi kapsamında sigortalandığı, işbu poliçe uyarınca yasal olarak sorumlu bulunan ... şirketine 07/12/2017 tarihli ihtarname ile başvuru yapıldığını, bu başvurunun ... şirketine tebliği üzerine herhangi bir ödemede bulunulmadığı gibi ödemenin sürüncemede kalmasına yönelik hukuka aykırı taleplerde bulunulduğunu, davalı ... şirketi poliçe kapsamı ve limiti ile sınırlı olmak kaydıyla maddi tazminat taleplerinden diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu,diğer davalı ...

Şirketine ... numaralı karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza poliçesi ve ... numaralı birleşik kasko ... poliçesi genişletilmiş kasko kapsamında sigortalanmış olup iş bu poliçelerin kapsam ve limitleri doğrultusunda ... şirketine 07/12/2017 tarihli ihtarname ile gerek maddi gerek manevi tazminat talepli olarak başvuru yapıldığını, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası uyarınca ... numaralı dosya kapsamında yasal limiti olan 175.000,00 TL ödemenin yapıldığını,

kasko poliçesi gereği ayrıca ödeme yapılması gereken ihtiyari koltuk ferdi kaza sigortası limiti olan 20.000,00 TL ihtiyari mali mesuliyet sigortası manevi tazminat teminatı kapsamında ödemesi gerekli manevi tazminat ve ihtiyari mali mesuliyet teminatı kapsamında ise zorunlu mali mesuliyeti aşan kısım için maddi tazminat bakımından davanın açıldığı ana kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu sebeple davalı ... şirketi poliçe kapsamı ve limiti ile sınırlı olmak kaydıyla hem maddi hem de manevi tazminat taleplerinin diğer davalılar ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını,

bu nedenle tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmektedir.

Davalı ...

Şirketi vekilinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... plakalı aracın müvekkil şirket tarafından 02/02/2017-2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... nolu karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza ... poliçesi ile 30/01/2017-2018 vade ... nolu birleşik kasko ... poliçesi genişletilmiş kasko ile sigortalandığını, dava trafik kazası kaynaklı koltuk ferdi kaza poliçe bedelinin tahsili talebini içerdiğini, dolayısıyla zorunlu mali mesuliyet sigortasından talep edilen tazminatlardan farklı olarak ferdi kaza sigortası genel şartlarına tabi olduğunu,

Yargıtay'ın konuya ilişkin birçok kararı bulunduğunu buna göre vefata ilişkin aktüeryal hesaplama değil kişinin tüm mirasçılarının miras payı oranında poliçe bedelini paylaşması gündeme geldiğini.

Olayın meydana geliş şeklinin poliçe tanımı ve kapsamında olup olmadığının incelenmesi gerektiğini dava öncesi yapılan hasar başvurusunda ölüm sebebini gösterir otopsi raporu talep edilmiş ise de bahsi geçen evrakın müvekkil şirkete iletilmediğinden ödeme yapılmadığını , HMK 6 madde gereği yetkili mahkemenin davalı tarafın yerleşim yeri mahkemesi olduğunu bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın ortak ve kesin yetkili ...

Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, bölge müdürlüğünün şube olarak kabul edilmesini mümkün olmadığını bölge müdürlüğünün müvekkil ... şirketini temsil etme yetkisini bulunmadığını , ayrıca anayasada düzenlenen tabii hakim ilkesi ve mahkemelerin görev ve yetkilerinin ancak kanun ile düzenlenebileceği yönündeki madde 142 gereği kanunda düzenlenmeyen bölge müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunun kıyas yolu ile kabulü Anayasaya aykırılık teşkil etmekte olduğunu, Bu nedenle alacaklı temerrüdü söz konusu olup tarafımız yönünden faiz işletilmemesini talep ettiği,

haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... vekilinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; kaza yerinin ... müvekkil şirketin adresi ise İstanbul olduğunu, bu nedenle davanın yetkisiz mahkemeye açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu huzurdaki davanın usulden reddi ile karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 35 yıldır zahmetli bir iş olan şoförlük yaptığını çok kıt olan kazancının karşısında olabilecek bir kazanın getireceği maddi ve manevi yükü taşıyamayacağı açık olduğunu, bu yüzden yolcuların mağduriyetini önlemek için üst limitli kasko yapıldığını, buna rağmen ... şirketlerinin üst limitlerinin üzerinden verilecek bir tazminet kararında gelirine göre adaletsiz bir riskli bir iş yapılmış olacağını,

eğer müteveffalar trafik ... kanununa göre kendi sorumluluğunda olan emniyet kemerini taksa idi böyle bir olaya muhatap olmayacak ve müvekkilinin sabahlara kadar yatmama ve panik atak durumlarına düşmeyeceğini kısacası tüm yolcuların sorumluluğunu şoföre yüklenmesi yolcuların kendi adına alabilecekleri önlemleri almamaları yani hayatlarını kurtaracak emniyet kemerini takmamaları gibi kusurların gözden kaçırılıp sadece şoföre yüklenmesi çok büyük adaletsizlik olduğunu bu nedenle maddi ve manevi tazminat tutarlarının ... şirketlerinin limitlerinde hesaplanarak karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... San Ve Tic Ltd Şti vekilinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle. Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını.

HMK 6. Madde gereği yetkili mahkemenin davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğunu, HMK Md. 16' ya göre ise haksız fiilden doğan davalarda haksız fiil işlendiği veya zararın meydana geldiğini, yahut gelme ihtimalinin bulunduğunu yer yada zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, Davalıların hepsi kazanın meydana geldiği 07.11.2017 tarihinde ...

İli Merkez ilçesinde ikamet ettiğini, ikametgah yerlerinin İzmir ili veya bağlı ilçeleri olmadığını, ayrıca 2918 Sayılı Karayolları Tarfik Kanununa göre davanın kazanın vuku bulduğu yer mahkemesi olan ... Mahkemelerinde veya davacıların ve müvekkil şirketin ticari faaliyette bulunduğu ... Mahkemelerinde açılması gerekirken, dava davacı vekili tarafından İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açıldığını, yetki kurallarına aykırılık teşkil ettiğini.

Bu durum HMK'nın usül ekonomisi ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, dava kazanın meydana geldiği yer olan ... Mahkemelerinde açılış olsaydı evrak takibi işlemleri çok daha rahat yapılabileceğini, dava yetkisiz mahkemede açılmış olduğundan davanın yetki nedeniyle usülden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

.... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında görülmekte olan davada 20.12.2018 tarihli yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize tevzi edilerek yargılamaya devam edilmiştir.

Taraflarca gösteriler deliller toplanmış, ... ... hasar dosyası, ... ... hasar dosyası, ... CBS cevabi yazısı, ... Trafik Tescil Şube Müdürlüğü cevabi yazısı, ... CBS cevabi yazısı, ... Emniyet Müdürlüğü Cevabi yazısı, ... SGK kayıtları, ... CBS cevabi yazısı, ... Emniyet Müdürlüğü cevabi yazısı, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı cevabi yazısı celp edilmiş, tarafların kusur durumları ve maddi tazminatın varlığı ve miktarı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmış bilirkişi heyetinden 26/06/2020 tarihli rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyeti 26/06/2020 tarihli raporunda " 1. Dava konusu olayda davalı sürücü ...'ın 46 100 (Yüzdeyüz) oranında asli ve tamamen kusurlu olduğu, 2. Davacıların murisi yolcu ...'a yüklenebilecek bir müterafik kusur oranının olmadığı,3. Davalı ... ...

A.Ş tarafından düzenlenen ZMSS (Trafik) poliçesinin tazminat ödemelerinde öncelikli olan poliçe türünden olmadığı, anılan poliçenin işlerlik kazanabilmesi için, sigortacısı bilinmeyen Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Taşımacılık) poliçesi teminat limitinin tüketilmiş olması gerektiği; davacıların maddi zararları toplamı 441.386,79 TL olup, Taşımacılık Sigortası poliçesinin ölüm teminatı limiti olan 330.000,00 TL tutar aşıldığından, Taşımacılık Sigortası poliçesi teminat limitini aşan tutar olan 111.386,79 TL kadar davalı ... ...

A.Ş'nin sorumluluğuna gidilebileceği, 4. Davacı ...'ın ZMSS (Trafik) poliçesi kapsamında davalı ... ... A.Ş' den talep edebileceği maddi zararının garameten 72.484,17 TL olduğu, 5. Davacı ...'ın ZMSS (Trafik) poliçesi kapsamında davalı ... ... A.Ş' den talep edebileceği maddi zararının garameten 17.390,30 TL olduğu, 6. Davacı ...'ın ZMSS (Trafik) poliçesi kapsamında davalı ... ...

A.Ş'den talep edebileceği maddi zararının garameten 15.048,03 TL olduğu, 7. Davacı ...' ın ZMSS (Trafik) poliçesi kapsamında davalı ... ... A.Ş” den talep edebileceği maddi zararının garameten 6.464,29 TL olduğu, Davalı ... Şirketi tarafından düzenlenen Birleşik Kasko Poliçesi ... teminatının tazminat ödemelerinde öncelikli olan poliçe türünden olmadığı, anılan poliçenin işlerlik kazanabilmesi için, ZMSS poliçesi teminat limitinin tüketilmiş olması gerektiği, davalı ... ...

A.Ş tarafından düzenlenen ZMSS poliçesi teminat limiti aşılmadığından Artan Mali Sorumluluk teminatı kapsamında davalı ... Şirketinin sorumluluğuna gidilemeyeceği; bununla birlikte; birleşik Kasko Poliçesinin Koltuk Ferdi kaza teminatı olan 20.000,00 TL tutarın tamamı davacılara 12.01.2018 tarihinde ödendiğinden anılan teminat kapsamında da davacıların davalı ... Şirketi' nden talep edebilecekleri maddi zararının kalmadığı, 8. Temerrüt başlangıcının davalı ... ...

A.Ş yönünden 21.12.2017 tarihi, diğer davalılar yönünden ise 07.11.2017 kaza tarihi ve faiz nev'inin avans faizi olduğu " görüşü bildirilmiştir.

Davacılar vekilinin itirazlarının ve Karayolu Taşımacılığı poliçesi yönünden değerlendirilmesi için ek rapor alınmış, alınan 21/01/2021 tarihli raporda " 1. Dava konusu olayda davalı sürücü ...'ın %100 (Yüzdeyüz) oranında asli ve tamamen kusurlu olduğu, 2. Davacıların murisi yolcu ...'a yüklenebilecek bir müterafik kusur oranının olmadığı, 3. Davacı ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 393.509,74 TL olduğu, bu tutarın 216.275,64 TL'nı davalı ... ... A.Ş' den.

177.234,10 TL' nı davalı ... Şirketi'nden talep edebileceği; davalı sürücü ve işletenin davacının maddi zararının tamamından sorumlu olduğu, 4. Davacı ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 90.971,81 TL olduğu, bu tutarın 49.998,73 TL' nı davalı ... ... A.Ş' den. 40.973,08 TL' nı davalı ...

Şirketi' nden talep edebileceği; davalı sürücü ve işletenin davacının maddi zararının tamamından sorumlu olduğu, 5. Davacı ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 69.659,38 TL olduğu, bu tutarın 38.285,27 TL'nı davalı ... ... A.Ş' den. 31.374,11 TL'nı davalı ... ...

Şirketi'nden talep edebileceği; davalı sürücü ve işletenin davacının maddi zararının tamamından sorumlu olduğu, 6. Davacı ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 28.218,54 TL olduğu, bu tutarın 15.509,10 TL'nı davalı ... ... A.Ş' den. 12.709,44 TL' nı davalı ...

Şirketi' nden talep edebileceği; davalı sürücü ve işletenin davacının maddi zararının tamamından sorumlu olduğu, 7. Davacı ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 18.069,76 TL olduğu, bu tutarın 9.931,26 TL'nı davalı ... ... A.Ş' den. 8.138,50 TL'nı davalı ... Şirketi' nden talep edebileceği; davalı sürücü ve işletenin davacının maddi zararının tamamından sorumlu olduğu, 8. Temerrüt başlangıcının davalı ... ... A.Ş yönünden 21.12.2017 tarihi, davalı ...

Şirketi yönünden 08.01.2018 tarihi, diğer davalılar yönünden ise 07.11.2017 kaza tarihi ve faiz nev'inin avans faizi olduğu " görüşü bildirilmiştir.

Davacılar vekili 26/04/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talep miktarını arttırmış, harç tamamlanarak dilekçe davalı taraflara tebliğ edilmiştir.

Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, açılan dava, trafik kazasına bağlı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat davasıdır. 07.11.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plaka sayılı yolcu otobüsünde seyahat etmekte olan davacıların murisi ... vefat etmiş olup davacılardan ...'ın eşi ve diğer davacıların babası olmaktadır. Davalılardan ... otobüs şoförü, ... Tur. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Yolcu otobüsünün maliki ve işleteni, davalı ... ... Karayolu Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı, ... Şirketi ise Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza poliçesini ihtiyari Koltuk Ferdi Kaza poliçesini ve Birleşik Kasko (Genişletilmiş Kasko) poliçesini düzenleyen sigortacısı olarak meydana gelen trafik kazasında müştereken ve müteselsilen sorumlulukları vardır.

Otobüs şoförü olan ... kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olup davacıların murisinin ise müterafik kusuru bulunmamaktadır. Davalılardan tümü %100 kusur oranı nispetinde sorumlu olmaktadır.

Dava açılmadan önce ... tarafından zorunlu Koltuk Feri Kaza ... bedeli olarak 175.000,00 TL ve artan mali sorumluluk teminatı kapsamında da 130.000,00 TL ödeme yapıldığı, 130.000,00 TL'nin manevi tazminat ödemesi olup artan mali mesuliyet teminatının ödemenin mahsubu ile 370.000,00 TL kaldığı tespit edilmiş olup ayrıca her ne kadar dava dilekçesiyle ihtiyarı Koltuk Ferdi Kaza Poliçesi kapsamında 20.000,00 TL talep edilmiş ise de dava açıldıktan bir gün sonra 12.01.2018 tarihinde ödemenin yapılmış olması nedeniyle bu talep yönünden dava konusuz kalmış olup hüküm kurulmasına yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Yaptırılan bilirkişi incelemesine göre destekten yoksun kalma tazminat miktarları her bir davacı açısından ayrı ayrı değerlendirilmiş ve toplamda 600.429,23 TL maddi tazminat miktarı hesaplanmış olup ZMMS poliçe teminat limiti aşılmış olduğundan ... poliçe teminatı kapsamında da zararların karşılanması gerektiği anlaşılmıştır. ... ... açısından temerrüt tarihinin 21.12.2017 olduğu ve ... açısından ise 08.01.2019 tarihinde temerrüde düştüğü tespit edilmiş olmakla yolcu otobüsünün kullanım amacı ticari olduğundan istenebilecek faizin avans faizi olduğu anlaşılmış ve her bir davacı yönünden ayrı ayrı hüküm oluşturularak davanın kabulüne karar

vermek gerekmiştir.

Manevi tazminat yönünden açılan davada ise ... ...'nın manevi tazminata yönelik ödeme miktarları gözönüne alınarak ayrıca kazanın oluş şekli, davacıların çektiği elem ve ızdırap, tarafların sosyo-ekonomik durumları dikkate alınıp taraflar arasında zenginleşme ve fakirleşme yaratmayacak şekilde ... için 20.000,00 TL ve her bir çocuk yönünden ayrı ayrı olmak üzere 25.000,00 TL toplamda 120.000,00 TL manevi tazminata ve bu talep yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş her ne kadar kötüniyet tazminatı talep edilmiş ise de davalıların kötüniyetle hareket ettikleri ispatlanamamış olup şartları oluşmayan talebin reddine karar vermek

gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...