İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/734 K.2025/749

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, davalı ...tarafından başlatılan icra takibine konu edilen çek bedelini, kendisine borçlu olmayan üçüncü kişi olan... Ltd.

Şti.’ye ödediğini, söz konusu ödemenin ihtirazi kayıtla gerçekleştirildiğini, dolayısıyla borcun ifasının sağlandığını ve icra takibine konu edilen meblağın müvekkilin kusurundan kaynaklanmadığını ileri sürerek, davalının talebinin haksız olduğunu ve icra takibine konu edilen miktarın müvekkile yükletilemeyeceğini ifade etmiştir; ayrıca davacı vekili, çekin kaybolması ve üzerine konulan ödeme yasağının müvekkilin kontrolü dışında meydana geldiğini, bu nedenle müvekkilin hukuki sorumluluk taşımadığını, yapılan ödemenin ve ihtirazi kayıtla ifanın borcu ortadan kaldırdığını ve icra takibinin haksız şekilde başlatıldığını vurgulayarak,

icra takibinin durdurulmasını, borcun müvekkile yükletilemeyeceğini ve icra işlemlerinin iptalini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın menfi tespit davasının, aynı konuda ve taraflar arasında daha önce başlatılmış icra takibi ile ödemelerin yapılmış olması nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, çek bedelinin ödenmemesinin davalı müvekkilin hatasıyla ilgili olmadığını, davalı müvekkilin iyi niyetli hamili olarak alacağını tahsil etme hakkına sahip olduğunu, davacının kötü niyet veya ağır kusuru kesin delillerle ispatlayamadığını ve bu nedenle davanın reddedilmesi ile birlikte davacı aleyhine icra inkar tazminatı, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Dava kambiyo senetlerine mahsus icra takibine karşı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun m. 72'ye göre açılmış menfi tespit davasıdır.

Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, ve Mahkememizce 21/04/2021 tarihli ara karar ile tarafların ticari defterlerinin SMM aracılığı ile incelenmesinin istenilmesine, bilirkişinin celse arasında resen seçilmesine, incelemenin 03/06/2021 günü saat 14:00'de mahkememiz duruşma salonunda yapılmasına, bilirkişiye inceleme gününün bildirilmesine, rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce 29/06/2021 tarihli ara karar ile; 1-Davacı taraf ticari kayıt ve defterlerinin SMM bilirkişi tarafından incelenmesi bakımından Sivas Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak, bilirkişiden: a-Davacı ile davalı ve dava dışı ciranta arasında çek alıp vermeyi gerektirecek ticari ilişki olup olmadığının tespitinin istenilmesine, b-Dava konusu çeklerin davacının ticari defterlerinde kaydının bulunup bulunmadığının tespitinin istenilmesine, c-Bilirkişiye davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilmesine dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verilmiştir.

12/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda. Davacı Şirketin Ticari defterler ve kayıtlarının incelenerek, Davalı ile Davacı ve dava dışı ciranta arasında çek alıp vermeyi gerektirecek ticari ilişki olup olmadığının tespitinin istenmesine, Dava konusu çeklerin davacının ticari defterlerinde kaydının bulunup bulunmadığının tespiti hususunda rapor alındırılması istenmiştir. Davacı ...Ltd.

Şti'ye ait Ticari defterlerin TTK hükümleri ve HMK hükümleri gereği sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu anlaşılmaktadır. Davacı ... Ltd. ile davalı ... arasında bir ticari ilişki bulunmamaktadır. Davacı ...Ltd Şti ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında ticari bir ilişki var olup, 08.07.2020 tarih ve ...nolu 39.498,79 TL bedelli faturaya istinaden verilen 31.10.2020 vadeli ... seri nolu 39.498,00TL bedelli ... Bankası çekini 03.11.2020 tarihinde ...Ltd.

Şti'ye ödedeği rapor ekindeki ödeme makbuzundaki açıklama kısmında; ... nolu kayıp çek beldi 31.10.2020 vadeli olduğu görülmüştür. (ek-1) Dolayısıyla Ticari defterlerde davacı ile davalı arasında bir ticari ilişki bulunmamaktadır. Dava konu çek dava dışı...Ltd. Şti'ye fatura mukabili verildiği, çekin kayıp olarak açıklama yapmak suretiyle halk bankasından EFT yapılarak ödendiği görüldüğü görüş ve kanaatleri bildirilmiştir.

Menfi tespit davalarında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafta olmakla beraber, alacak bir senede bağlanmış ise, bu durumda ispat yükü yer değiştirir. Başka bir ifade ile bu durumda senet nedeniyle borçlu olmadığını idida eden davacı, iddiasını ispat etmek zorunluluğundadır. Kambiyo senetlerinden olan bonoda seçimlik unsurlardan biri de bedel kaydıdır.

Bedel kaydı, keşideci ile lehtar arasındaki iç ilişki yönünden ve ispat açısından oldukça önemli ve tarafları bağlayıcıdır. Bedel kaydı içeren bononun lehtarı, artık senedin "kayıtsız ve şartsız bir borç ikrarı" olduğu yolundaki soyutluk kuralına dayanamaz. Senetteki borcun nedeni "malen" veya "nakden" olarak belirtilmiş ise tarafların yazılı borç sebebine dayanma hakkı olduğundan, ispat yükü, bunun aksini ileri süren tarafa aittir.

Bu kayıtların aksinin savunulması, senedin ta'lili (nedene, illete bağlanması) anlamına gelir ki böyle bir durumda da ispat yükü yer değiştirir. Senedi ta'lil eden iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür. (Bkz. 19.H.D.'nin 2013/17106-672, 2005/5101- 2128, 2005/2959-206, 11.H.D. 2012/11091-2498 sayılı ilamları) Örneğin, nakden kaydı taşıyan bononun davalı tarafından mal bedeli karşılığında düzenlendiğinin ileri sürülmesi halinde ispat yükü davalıya aittir. (Bkz.

19. H.D.'nin 2013/6178 Esas ve 3691 Karar sayılı ilamı) (Ankara 4. Hukuk Dairesi'nin 17/05/2017 tarih, 2017/726 Esas ve 2017/649 Karar)

Tüm açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde. Davacı tarafça İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulan ... A.Ş. Sanayi Sitesi/Sivas Şubesi'ne ait, ...seri numaralı, 31/102020 keşide tarihli, 39.498,00 TL bedelli çekin keşide edilerek dava dışı ... Ltd. Şti.

Verildiği, ticari ilişki kapsamında çek bedelinin ödendiği, çekin kaybolması nedeniyle Mersin ...Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasından çek iptali davası açıldığı, çekin bedelsiz kaldığı belirtilmek suretiyle borçlu olunmadığının tespiti istemiyle iş bu davanın açıldığı, talimat bilirkişi raporuyla davacı defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede ticari ilişki kapsamında çek bedelinin ödendiği hususunun tespit edildiği, ilgili icra ve mahkeme dosyalarının dosyamız arasına alındığı, İstanbul...

Asiye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında mahkememiz dosyasının bekletici mesele yapıldığı, iş bu uyuşmazlık kapsamında menfi tespit davasında ispat yükünün davacı yanda olup, menfi tespiti istenilen çek incelendiğinde ciro silsilesinin kopuk olmadığı ve de davacının imzasını inkar etmediği,

imzaların istiklali prensibi sebebiyle kambiyo senetlerindeki her imza sahibinin kendi imzasından sorumlu olduğunu, başkasının imzalarının sahte olması imzasını inkar etmeyenlerin sorumluluğunu ortadan kaldırılamayacağı anlaşılmakla davanın reddine, yasal şartları oluşmayan kötüniyet ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸ Hakim · ¸