İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/241 K.2024/721

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankasına ait keşidecisi müvekkili şirket olan, lehtarı ve son yetkili hamilinin ... ve Tic. A.Ş.

Olduğu, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20/05/2019, seri numarası ... olan, 525.000,00 TL bedelli dava konusu çekin 16/12/2018 tarihinde ...'in fabrikasının kasasından bir miktar para ile sayısı 300'ü aşan ve yaklaşık değeri 18 Milyon Türk Lirasının bulunduğu çekler ile birlikte çalındığını, buna ilişkin olarak ... şirket vekilleri tarafından şikayette bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yürütülmekte olan 2018/...

Soruşturma Sayılı dosyasıyla soruşturmanın tamamlandığını, kovuşturmanın ise ... 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası nezdinde devam ettiğini, ... vekillerince çalınan çeklere ilişkin olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/...

Esas sayılı dosyasından Çek Ziyaı İptal davası açıldığını, 22/01/2019 tarihinde işbu dava kapsamında mezkur çekler hakkında Ödemeden Men Yasağı kararı verildiğini, kararın ilgili bankalara tebliğ edildiğini, davaya konu çeklerin iptal edildiğini ve iptal kararının kesinleştiğini, müvekkili şirket ile davalı ... arasında ticaretin uzun yıllardır devam ettiğini, ticaret hacminin milyon liraları aştığını, ...'in mağdur olmaması ve tekstil üretimine devam ederek siparişleri yetiştirebilmesi için ve ticari işleyişte herhangi bir aksamaya mahal vermemek adına dava konusu çek bedelini, çek lehtarı olan ...'e ödediğini,

bu nedenle dava konusu çek bedelinin çek lehtarı davalı ...'e ödendiğinin sabit olduğunu, bu nedenlerle dava konusu keşidecisi müvekkili şirket keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20/05/2019, seri numarası ... olan, 525.000,00 TL bedelli ...

Bankası çekinin herhangi bir şekilde icra takibine konu edilmemesi için teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesine, dava neticesinde davacı müvekkili şirketin dava konusu çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalı ... aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti de dahil olmak üzere her türlü yargılama giderinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... Ve Tic. AŞ. vekili cevap dilekçesinde özetle; .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/...

E. sayılı dosyasının çek aslı takip dosyasına ibraz edilmeksizin başlatıldığı gibi takibe dayanak olarak gösterilen çek fotokopisi de usulüne uygun olarak onaylanmadığını, aslı gibidir yapılmadığını, çek sureti üzerinde hangi banka görevlisinin "aslı gibidir" işlemi yaptığı belli olmadığı gibi, imzasının altında isim, sicil yahut ünvan gibi herhangi bir ibare de bulunmadığından bu işlemi yapan kimsenin kim olduğu yahut bu işlemi yapmaya yetkili bir kimse olup olmadığı hususu da belirsizliğini koruduğunu, yasal mevzuat uyarınca da usul ve yasaya uygun bir aslı gibidir işleminin yapılmadığının ortada olduğunu,

bu bakımdan davalının haksız bir şekilde elinde bulundurduğu çeki, bankaya ibraz edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması için çek üzerinde aslı gibidir işlemi yapan ve imza atan banka personelinin kim olduğunun, imzaya yetkili bir banka çalışan olup olmadığının öğrenilmesi gerektiğini, Her ne kadar çek hakkında mezkûr savcılık tedbir kararı ve ödemeden men yasağı kararı verilmiş tüm bu tedbir kararları bankalara ulaştırılmış ve hırsızlık olayı sonucu çalınarak kötü niyetli davalı ... eline geçmiş ve bankaya ibraz aşamasında çek hakkında verilmiş olan tüm bu tedbir kararlarından haberdar olunmuşsa da yine davalı ... mezkûr çeki, ....

İcra Müdürlüğü'nün 2021/...

E. sayılı dosyasıyla icra takibine konu ettiğini, çek üzerindeki son yetkili ve haklı hamilin müvekkili şirket olduğunu, müvekkili şirket eliyle yapılmış herhangi bir ciro işleminin de bulunmadığını, bu nedenlerle davacı şirketin müvekkili şirkete yapmış olduğu ödeme nazar-ı dikkate alınarak borcunun sona ermiş olduğunun tespitine, vekalet ücreti de dahil olmak üzere her türlü yargılama giderinin kötü niyetli davalı ... üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle. Söz konusu işbu davada dava şartı olarak zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, çek iptali davasının takip alacaklısının takip hakkını engelleyemeyeceğini, davalının iddialarının aksine dava konusu çekin çalındığı hususunun ispat edemediğini, davacı keşideci ... ve ...

Tekstil ile ... alacaklılardan mal kaçırma kastıyla anlaşmalı olarak hareket ettiklerini, dava dilekçesinde de görüleceği üzere davacı lehtarın imzasının Emin Tekstile ait ait olmadığı iddiasında bulunduğunu, işbu durumun kötü niyetli olarak alacaklılardan mal kaçırmaya yönelik olduğunu, bu nedenlerle öncelikle davanın arabuluculuk başvurusu yerine getirilmediğinden usulden reddine, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, davacı tarafın İİK.m.

72 uyarınca %20'den az olmamak üzere tazminat ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası, .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası,.... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, İstanbul 20. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyaları, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...sayılı dosyaları, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün ... esas, ... esas, ... esas, ... esas sayılı dosyaları, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezine, ... Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosunun ... Sorusturma dosyası, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Sahtecilik Ve Dolandırıcılık Bürosunun ...

Sorusturma dosyası, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Fikri Ve Sınai Haklar Soruşturma Bürosunun ... Sorusturma Dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Esas Ve Karar Bürosunun ...

Sorusturma dosyaları dosyamız arasına celp edilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 26/05/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında. "Davacı ile davalılardan .... ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan 2018-2019 yılları ticari defter kayıt ve belgelerine göre bu yıllarda davacı ile davalılardan .... ve Tic. A.Ş. arasında yoğun bir ticari ilişkinin bulunduğunu, Davacı tarafından davalılardan .... ve Tic.

A.Ş. adına tanzim edilen dava konusu 20.05.2019 tarihli ... nolu 525.000,00 TL.lık çekin yine davacı tarafından davalılardan ... adına tanzim edilmiş 10.05.2019 tarih ... nolu 525.000,00 TL.lık ve 31.05.2019 tarih 3452818 nolu 525.000,00 TL.lık çeklerle birlikte 3 adet toplam 1.575.000,00 TL olarak 11.12.2018 tarihinde davalılardan ...’e verildiği ve çeklerin davacı tarafından davalılardan .... ve Tic.

A.Ş. ‘ye verilişi ile ilgili kaydın davacının ticari defterlerinde 11.12.2018 tarihinde ... yevmiye madde numarası ile, davalı ...’in ticari defterlerinde 11.12.2018 tarihinde ... yevmiye madde numarası ile kayıtlı olduğunu, Taraf beyanlarına ve ....

Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 24.10.2018 tarihli ... sayılı Gerekçeli Kararına göre, 16.12.2018 tarihinde davalılardan ...’in “Velimeşe Organize Sanayi Bölgesi .../...”daki fabrikasının kasasından dava konusu çekinde içinde bulunduğu bir kısım çekler ile nakit paranın çalındığını, bu çeklerden dava konusu olan 20.05.2019 tarihli 525.000,00TL.lık ... numaralı ... çekinin zayi sebebi ile iptaline karar verildiğini, Dava konusu çekin bedelinin davacı şirket tarafından davalılardan .... ve Tic.

A.Ş.’ne 20.05.2019 tarihinde davacı şirketin ... hesabından davalılardan ...’in YKB’ndaki hesabına “... nolu çalıntı çek ödemesi” açıklaması ile 525.000,00 TL gönderilmek sureti ile ödendiğini, bu çekin ödemesi ile

ilgili kayıtların davacının ticari defterlerinde 20.05.2019 tarihinde ... yevmiye madde numarası ile, davalı ...’in ticari defterlerinde 20.05.2019 tarihinde 5643 yevmiye madde numarası ile kayıtlı olduğunu, Dava konusu çekin arka yüzünde davalı ...’in cirosu olarak basılmış kaşedeki vergi numarasının ...olduğunu, beratlardaki şirketin vergi kimlik numarasının ise ... olduğunu, Cirantalar arasında yer alan davalılardan ... İnş. Turizm İth. İhr. ve Tic. Ltd.

Şti., ...Tekstil Yapı Malz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... İnş. Plastik San. ve Tic.

A.Ş. ve ...’in ticari defter kayıtlarını sunmaları için ulaşılamadığından bu davalıların ticari defterleri ve belgeleri üzerinde davanın konusu ile ilgili herhangi bir inceleme yapılamadığını, Davalılardan ...’in ticari defter ve kayıtlarına göre de 12.04.2019 tarihinde davalılardan ... tarafından dava konusu çekin davalı ...’e verildiği, Nisan-Mayıs aylarında Davalılardan ... ile ... arasında ticari ilişki bulunduğunu, Davalılardan ...’nun dava konusu ile ilgili dönemde davalı ...

San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ortağı ve yetkilisi olduğunu" rapor ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çalındığı iddia edilen çekle ilgili keşideci tarafından açılan borçlu olmadığının tespiti davasıdır.

6102 sayılı TTK’nin 792. Maddesine göre, zayi olan çekte menfi tespit talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının öncelikle çekin yedinde iken rızası hilafına elinden çıktığını ardından da çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

.... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasına dayanak ... Bankası’na ait, keşidecisi ... Tekstil Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. olan, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20.05.2019, seri no.su ... olan, 525.000,00 TL bedelli çek'in incelenmesinde, davacı ... Tekstil Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.in keşideci, davalı .... Ve Tic. AŞ.nin lehtar ve ilk ciranta, diğer davalıların sonraki cirantalar ve son hamilin ... olduğu, çekin bankaya ibrazı sonrası banka tarafından ödeme yasağı bulunması sebebiyle işlem yapılamadığının yazılı olduğu görülmüştür.

Mahkememizce taraflara ticari defterlerini sunmaları için gerekli ihtaratların yapıldığı tebligatların gönderildiği ancak cirantalar arasında yer alan davalılardan ... İnş. Turizm İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti., ...Tekstil Yapı Malz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... İnş. Plastik San. ve Tic. A.Ş. ve ...’in ihtarata rağmen ticari defterlerini bilirkişi incelemesi için sunmadıkları görülmüştür.

Davacı tarafça dava konusu çekin keşide edilip lehtar olan davalı emin tekstile veriliği ve emin tekstilin fabrikasından başka çek ve evraklarla birlikte çalındığı ve çekin iptali kararı üzerine çek bedelinin emin tekstile ödendiği beyan edilmektedir.

Davalı ... firmasının cevabı, soruşturma evrakı, çekin iptaline dair karar ve defter incelemelerinden dava konusu çekin lehtarda iken çalındığına ilişkin soruşturma olduğu, çekin iptali davasından sonra çek bedelinin davacı keşideci tarafından lehtara ödendiği anlaşılmıştır.

Davalılardan .... ve Tic. AŞ.'nin davayı kabul ettiği anlaşıldığından bu davalı yönünden davanın kabul nedeniyle kabulüne karar verilmiştir.

Diğer davalıların çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğu yönünden yapılan incelemede,

Davalı ... hakkında Banka Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık, Kamu Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık ve Resmi Belgede Sahtecilik suçlarına ilişkin 20 nin üzerinde dosyada şüpheli sıfatıyla yer aldığı soruşturmaların bulunduğu, nitekim davaya konu senedin de yer aldığı bir kısım çeklerin sahte kaşe ile kullanıldığı iddiası ile davalı ... firması tarafından yapılan şikayet üzerine İstanbul CBS ... soruşturma sayılı dosyasında verilen yetkisizlik kararı sonrası ... CBS nin ... sayılı dosyasında soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.

Dosyaya celbedilen icra dosyalarının incelenmesinde dosyalarda takibe konu edilen kambiyo senetlerindeki ciro zincirleri incelendiğinde birçok senette davalıların aynı ciro silsilesi ile cirolarının yer almakta olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar davalılar ... ve ... San. ve Tic.

Ltd.Şti. vekili müvekkilinin düzgün ciro silsilesi ile davaya konu çekin meşru hamili olduğunu, çeki kötüniyetle ele geçirdiğinin davacı tarafça kesin delillerle ispatlanamadığını belirterek davanın reddini istemiş ise de, dosya içine getirtilen başka mahkemelere ait dosyalar incelendiğinde; davalı ...’nun aralarında bu davanın davalılarından bir kısmının da bir arada bulundukları değişik çeklerle ilgili ihtiyati haciz taleplerinde bulunduğu, takiplerin , davaların olduğu, benzer mahiyetteki bir dosyanın istinafı üzerine İstanbul BAM 16. HD 2022/1611 Esas 2024/949 Karar sayılı ilamında " dosyaya getirtilen ....

İcra Müdürlüğünün ...Talimat sayılı haciz tutanakları ile davalı ...’nun evinde başka şirketlere ait çeklerin ve kaşelerin bulunduğunun tespit edildiği, alınan bilirkişi raporu ile davalılardan ...’in vergi mükellefiyet tesis ettirmediği dönemde davalı ...’nun yetkilisi olduğu davalı ... tarafından ...’e fatura kesildiği, buna karşılık ... tarafından kesilen faturaların üzerinde, yani mal alınmadan çekle ödeme yapıldığının tespiti nedeniyle taraflar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna dair görüş bildirildiği,

haklarında dava açılan ve dava konusu çekte yer alan diğer cirantalara ulaşılamaması nedeniyle gerçekte faaliyet göstermedikleri kanaatinin oluştuğu, tüm bu deliller karşısında, davalılar ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ...’nun davaya konu çeki kötüniyetle ele geçirdikleri, bu nedenle Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davalılar ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ...’nun istinaf taleplerinin reddine" karar verildiği görülmüştür.

Kaybolan çeklerin genelde aynı cirantaların imzası ile ciro edilerek son hamil olan ... tarafından takibe konulması, aradaki cirantaların şirket olması ve bu şirketlere ulaşılamaması hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi bu cirantalar tarafından defterlerin ibraz edilmemiş olması ve soruşturmaların uzun sürmesi gözönünde bulundurulduğunda, celbedilen deliller karar vermek için yeterli görülmüş ve ceza yargılamasının sonucunu beklemekte yarar görülmemiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; aradaki cirantalara ulaşılamaması ve defterlerini ibraz etmemeleri karşısında bu şirketlerin gerçekte faaliyet göstermediklerinin değerlendirilmesi, davalılar ... ile ... tekstil yetkilisi ... hakkında benzer çok sayıda dava açıldığının ve ceza mahkemesi ve savcılıkta devam eden soruşturma ve davaları olduğunun tespiti karşısında ... tekstil yetkilisinin gerçekte alacaklı olmadığını bildiği halde kötü niyetli olarak elde ettiği çeki takibe konu ettiği kanaatine ulaşılmıştır.

Netice olarak; çekte lehtar olan davalı emin tekstilin rızası dışında çekin elinden çıktığı, toplanan delillerden davalı ...'nun çalınan çok sayıda çekin/bononun hamili olması, bu sebeple davalı hakkında açılmış çok sayıda hukuk dosyası ile savcılık soruşturması bulunmasının, hayatın olağan akışına uygun olmadığı,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesine göre normal şartlarda çeki/bonoyu elinde bulunduran kişinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekirken, hayatın olağan akışına aykırı şekilde çalınan ve soruşturma ya da dava konusu olan bir çok çeki/bonosu olduğu gibi bu çeki/bonoyu da elinde bulunduran davalının çeki iyi niyetle ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlaması gerektiği, burada ispat yükünün yer değiştirdiği,

dosya kapsamına göre davalıların çeki, geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak iyi niyetli ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmakla çeki kötü niyetli iktisap ettiği kanaatine varıldığından, davacının, ... Bankası’na ait, keşidecisi ... Tekstil Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. olan, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20.05.2019, seri no.su ... olan, 525.000,00 TL bedelli dava konusu çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiştir.

Davacının tedbir talebinin kabul edildiği, icra dosyasına yatırılan bir para bulunmadığı, dava konusu çeke ilişkin soruşturma dosyasının sonuçlanmadığı hususları dikkate alınarak davacının, davalı ... aleyhine kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı ... ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde davacıdan bir alacaklarının bulunmadığını ve davacı şirketin müvekkili şirkete yapmış olduğu ödeme nazar-ı dikkate alınarak borcunun sona ermiş olduğunun tespitine karar verilmesini talep ettiği, daha sonra yargılama sırasında duruşmada açıkça davayı kabul ettiklerini beyan ettiği, dava konusu çekin davalının elinden rızası dışında, çalınmak suretiyle çıktığından davanın açılmasına kusuruyla sebebiyet vermediği, HMK’nun 312/2. maddesi uyarınca davanın açılmasına kendi hal ve davranışlarıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamada davacının talep sonucunu kabul etmiş olan davalıya yargılama gideri yükletilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye .. · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır