İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/315 K.2024/883

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... arasında ... 1. Noterliğinden 03/03/2008 tarih ve ... nolu Düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, davalılardan ... ve ...'ın sözleşmeyi kefil olarak imzaladığını, Finansal Kiralama Sözleşmesine konu taşınırların satıcı ... Gıda...Ltd.Şti‘nden bizzat kiracı tarafından alındığını ve yasa gereği fatura ve irsaliyenin müvekkili adına tanzim edildiğini, satıcının finansal kiralama sözleşmesi görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek işlemler yaptığını, Noter sözleşmeleri,satış amacıyla düzenlenen fatura-irsaliye ve tesellüm belgesi olarak görünmekte olduğunu, satıcı Ltd.Şti ortaklarının, finansal kiralama görüntüsü altında yasaya ekkiline tedbiren teslimine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili ... ile davacı arasında ... 1. Noterliğinin 03/03/2008 tarihli FKS akdedildiğini, akdedilen FKS ile diğer davalı şirket ... Gıda..Şti. Den ...Bankası ... Şubesi aracılığıyla takas yoluyla KDV dahil 47.520,00-TL bedelle traktör satın alındığını, davalı müvekkili ...'ın kendine ait Sema marka traktörü diğer davalı ... Gıda...Şti.

Ne teslim ettiğini ve yerine ... marka 2008 model yeni bir traktör aldığını, davalı müvekkillerinin ...

Noterliğince düzenlenen FKS'yi davacı kurum yetkilisi ...'nın huzurunda belgelerin okunmasına gerek olmadığı bildirildiğinden okumadan imzaladıklarını, davalı müvekkillerinin de FKS ile satıldığı iddia edilen balya makinesine ait proforma faturayı ne olduklarını görmeden gösterilen yerleri imzalayarak işlemi tamamladıklarını, Finansal kiralamaya konu traktörün 03/03/2008 tarihli sözleşmeden on gün kadar sonra müvekkili ...'a teslim edilmesine rağmen irsaliyeli fatura tarihinin sözleşme ile aynı gün teslim edilmiş gibi düzenlendiğini ve yine müvekkiline hiç gösterilmeden imzalatıldığını,

davalı müvekkili ...'ın imzasının bulunduğu irsaliyeli faturalarda diğer davalı müvekkilleri/ kefiller ... ve ...'ın imzaları bulunmadığını, 03/03/2008 tarihli irsaliyeli faturada da görüleceği üzere Finansal kiralamaya konu malın teslimi sırasında ... ve ...'ın hazır bulunmadığını ve bu nedenle malı görmediklerini, müvekkili Hasan'ın satın aldığı traktörü teslim aldıktan sonra davacı şirkete sözleşmede yazıldığı şekilde ödemelerini yapmaya başladığını ve ödemelerde aksama olmadığını, bir süre sonra müvekkili ...'ın diğer davalı şirket tarafından aranarak banka yetkililerinin traktör ve balya makinesini görmek için geleceklerini,

balya makinesini de satın aldıklarını söylemesini istediklerini ve müvekkilinin itiraz ederek makineyi almadığını belirttiğini, davacı şirket yetkilisi ve müfettiş geldiğinde ise yalnızca traktör alındığını belirttiklerini ve müvekkili tarafından durumun açıklanması üzerine 23/06/2008 tarihli tesbit tutanağı tanzim edildiğini, müvekkilinin zarar gören ve suçlanan olmasına rağmen satın almadığı bir mal nedeniyle mağdur olduğunu ve işbu dava ile kendisinden oldukça yüksek meblağlar talep edildiğini, diğer davalı müvekkillerinin ise kefil sıfatı ile imza atmış olmaları sebebi ile davalı konumunda olduklarını,

davacı şirket müfettişlerinin kendilerine intikal eden şikayetler üzerine inceleme başlattıklarını ve bu inceleme sonunda soruşturma raporu hazırladıklarını, davacı kendi kusuru ile akdin feshine neden olduğunu, davanın öncelikle husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı müvekkili ...'a teslim edilen traktörün davacı şirket tarafından teslim alınmış loması nedeniyle mal bedeline ilişkin talebin reddini, aksi kanaatte olunması halinde bedelin tenzilini, davacı şirket tarafından yapılan feshin haklı nedenlere dayanmaması ve malın davacıya teslim edilmiş olması nedeniyle talep edilen KDV,

temerrüt faizi ve diğer kalemlere ilişkin taleplerin reddini, müvekkilleri ... ve ...'in malın tesliminde bulunmamaları ve irsaliyeli faturalarda imzalarının olmaması nedeni ile davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Gıda .. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Yetkiye itiraz ettiklerini, dava konusu tüm hak ve alacakların zamanaşımına uğradığını ve savunmalarını ıslah ederek zamanaşımı iddiasında bulunduklarını, dava konusu olayda müvekkili şirketin parayı almadığını ve finansal kiralama konusu malların da kendisinde olmadığını, dava konusu malların kendisine hiçbir şekilde gelmeyen ve hiçbir zaman kendisinde bulunmayan müvekkili şirket aleyhine bu malların iadesi veya bedeli ve faizi için açılmış olan davanın reddini talep ettiklerini,

davacı tarafın hem finansal kiralamaya konu mallar ile ilgili usuli işlemleri basiretli bir tüccar gibi yerine getirmediğini hem de sadece kendisini kurtarmak için müvekkili firmadan hiçbir hakkı olmamasına rağmen , malın teslimini veya bedelinin ödenmesini istediği gibi aynı şekilde haksız bir biçimde de bir kısım kiracılar ile muvazaalı ilişkiye girmekle suçladığını, davanın esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; finansal kiralama sözleşmesinin feshi ile sözleşme konusu malın teslimi istemine ilişkindir.

Davalı ...'ın ölmüş olduğu anlaşıldığından mirasçıları davaya dahil edilmiş, taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam olunmuştur.

Dava, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu 18. vd. maddeleri hükümlerine dayalı olarak açılmış olup, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından 03/03/2008 tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi, proforma fatura, irsaliyeli fatura, tesbit tutanağı, teslim tesellüm belgesi, ödeme planı, ihtarnameler ibraz edilmiş, ... İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyası ile bilirkişi kök ve ek raporları celp edilmiştir.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, davalı ... Gıda ... Şti.nin ticari defter ve dayanağı kayıtların incelenerek Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malların ve davacı ile arasındaki ticari ilişkinin tespit edilmesi ayrıca davacının davalıdan hangi malları aldığının belirlenmesi için Mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılması için ... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, davalı şirket ticari defter ve kayıtlarını sunmadığından yazılan talimatın bila ikmal iade edildiği görülmüştür.

Mahkememizin 13/05/2010 tarihli celsesinin 3 no.lu ara kararı ile dava tarihi itibarıyla sözleşme konusu malların değerinin belirlenmesinin ayrıca davacı ile davalı şirket arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinin ve dava dışı söz konusu malların üreticisi olan ... Makine San. A.Ş.nin defterlerinin de incelenerek bu malların kime satıldığı hususunun ve davacı defterlerinin incelenerek sözleşmenin feshi şartlarının bulunup bulunmadığının tespit edilmesine ve istenebilir alacak tutarı varsa belirlenmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti 02/06/2011 tarihli raporunda; davacının davalı ile akdettiği finansal kiralama sözleşmesine istinaden dosyaya ibraz ettiği ödeme planında davalı kiracının imzasının bulunmadığı, ayrıca ödeme planının davalı kiracıya tebliğ edildiğine ilişkin belgenin de dosyada mevcut olmadığı ancak alacak hesabının dosyaya ibraz edilen ödeme planına göre yapıldığı,

sayın mahkeme heyetinin davacı kiralayanın muvazaa iddiasının doğru olduğu kanısına varması durumunda sözleşmeye devam etmesi kendisi için çekilmez halel gelen davacı kiralayanın sözleşmeyi FKK.m.23/II 'ye uygun olarak feshettiği ve davalılardan kiracı ile kefillerden feshe -ve FKK.m.25'e- dayanarak KDV dahil 68.986,61 Euro (muaccel alacak kira bedellerinin fatura edilmesi şartıyla) talep edebileceği,

ayrıca satım konusu mallardan balya makinesinin kendisine teslim edilmediği için satıcı ile arasındaki satım sözleşmesinden dönerek ödediği semenin -bugünkü karşılığının- kendisine iadesi ile menfi zararının tazminini tüm davalılardan müteselsilen talep edebileceği, sayın mahkeme heyetinin davacı kiralanın muvazaa iddiasının doğru olmadığı, kiracı ve kefillerin iddialarının doğru olduğu ve kendilerinin balya makinesine ilişkin haberleri olmaksızın imzalarının alındığı,

sözleşme konusu mallardan sadece traktörün satıcı tarafından kiracıya teslim edildiği ve durumdan davacının da bilgi sahibi olduğu kanısına varması durumunda davacı kiralayanın sözleşmeyi FKK'na aykırı olarak feshettiği ve davalılardan feshe ve muvazaaya dayanarak herhangi bir talepte bulunamayacağı,

mahkeme heyetinin davacı kiralayanın muvazaa iddiasının doğru olmadığı ve sözleşme konusu malların satıcı tarafından kiracıya teslim edildiği kanısına varması durumunda 23/06/2008 tarihli tespit sırasında sözleşme konusu balya makinesinin kiracının zilyedliğinde bulunmaması nedeniyle davacı kiralayanın sözleşmeyi FKK.m.23/II'e uygun olarak feshettiği ve davalılardan kiracı ile kefillerden feshe -ve FKK.m.25'e- dayanarak kira bedelleri toplamı ile iade edilmeyen balya makinesinin dava tarihindeki değerleri olarak KDV dahil 68.986,61-Euro +47.578,00-TL talep edebileceği,

buna karşılık satıcıdan herhangi bir talepte bulunamayacağı şeklinde görüşlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ olunmuş, mahkememizce itirazların karşılanması ve ... ACM ceza dosyası kapsamının değerlendirilmesi, keza taraf vekillerince sunulan beyanlar da incelenmek suretiyle 25/05/2012 günü saat 14:00'te inceleme yapılarak ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 15/01/2013 tarihli ek raporun incelenmesinde özetle; dosyanın verilen görev doğrultusunda değerlendirilmesi sonucunda kök raporda bildirdikleri görüşlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı kanaatine vardıklarını bildirmişlerdir.

Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ olunmuş mahkememizce alınan rapor sonrası toplanan belge ve beyanlar ile mahkememizin benzer nitelikteki 2011/81 esas sayılı dosyasından mevcut yargıtay bozma ilamı içeriği de değerlendirilmek suretiyle bilirkişi kurulundan yeniden ek rapor alınmasına karar verilmiş, dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 27/05/2015 tarihli raporun sonuç kısmında özetle;

sayın mahkemenin Yargtay 19. HD.nin 20/11/2013 tarihli ve 2013/14067 esas 2013/18572 karar sayılı bozma kararındaki görüşü kabul etmesi durumunda davacı kiralayanın sözleşmeyi FFK.m.23/II'e uygun olarak feshettiği ve davalılardan kiracı ile kefillerden feshe -ve FFK.m.25'e- dayanarak kira bedelleri toplamı ile iade edilmeyen balya makinesinin dava tarihindeki değeri olarak KDV dahil 68.986,61 Euro + 47.578,00-TL talep edebileceği, buna karşılık satıcıdan herhangi bir talepte bulunamayacağı; sayın mahkemenin davalılardan kiracının balya makinesinin kendisine hiç teslim edilmediği ve balya makinesine ilişkin irsaliyeli faturanın Satıcı ...

Ltd. Şti. Tarafından hile ile kendisine imzalatıldığı iddiasını her türlü delille ispat edebileceğini dikkate alarak ... Makine A.Ş.nin iflas idaresine yazı yazıp, balya makinesinin davalılardan satıcı ... Ltd. Şti. Tarafından satın alınıp alınmadığını ve alındı ise tarihini sormaya ve oradan gelecek cevaba göre değerlendirme yapmaya karar vermesi durumunda; a) Gelen cevabi yazıda ... Ltd. Şti.nin dava konusu balya makinesini ...

Makine A.Ş.'den 03/03/2008 tarihinden önce satın aldığı belirtilirse, kiracı iddia ettiği hilenin varlığını kanıtlayamamış olacağından davacı kiralayanın sözleşmeyi FKK.m.23/II'ye uygun olarak feshettiği ve davalılardan kiracı ile kefillerden feshe -ve FFK.m.25'e- dayanarak kira bedelleri toplamı ile iade edilmeyen balya makinesinin dava tarihindeki değeri olarak KDV dahil 68.986,61 Euro + 47.578,00 TL talep edebileceği, buna karşılık satıcıdan herhangi bir talepte bulunamayacağı, b) Gelen cevabi yazıda ...

Ltd. Şti.nin dava konusu balya makinesini ... Makine A.Ş.den 03/03/2008 tarihinden önce satın almadığı belirtilirse kiracı balya makinesinin kendisine teslim edilmediğini kanıtlamış olacağından mahkemenin balya makinesi kiracıya teslim edilmemesine rağmen kiracının satıcı ... Ltd. Şti.

İle davacı kiralayanın iddia ettiği gibi muvazaalı bir işleme girişerek bilinçli olarak balya makinesine ilişkin irsaliyeli faturayı imzalayarak davacı kiralayana gönderdiği kanısına varması durumunda sözleşmeye devam etmesi kendisi için çekilmez hale gelen davacı kiralayanın sözleşmeyi FKK.m.23/II'ye uygun olarak feshettiği ve davalılardan kiracı ile kefillerden feshe -ve FFK.m.25'e- dayanarak kira bedelleri toplamı olarak 68.986,61 Euro talep edebileceği, ayrıca finansal kiralama konusu balya makinesi kendisine iade edilmediği için satıcı ...

Ltd. Şti. İle arasındaki satım sözleşmesinden dönerek balya makinesi için ödediği semenin dava tarihindeki karşılığı olan 47.578,00 TL'nin kendisine iadesini tam davalılardan müteselsilen talep edebileceği, mahkemenin balya makinesinin kiracıya teslim edilmemesine rağmen satıcı ...

Ltd.Şti.nin hile ile kiracıya balya makinesine ilişkin irsaliyeli faturayı imzalattığı kanısına varması durumunda ise davacı kiralayanın sözleşmeyi FKK'na aykırı olarak feshettiği ve davalı kiracı ile kefillerden feshe ve muvazaaya dayanarak herhangi bir talepte bulunamayacağı, hileden haberi olduğu kanıtlanamayan davacı kiralayanın satıcı ... Ltd.Şti.

İle arasındaki balya makinesi için ödediği semenin dava tarihindeki karşılığı olan 47.578 TL'nin kendisine iadesini davalılardan satıcı ...

Ltd.Şti.'nden talep edebileceğ,i sayın mahkemenin bu konudaki mutad uygulamayı uyuşmazlık konusu somut olayın koşullarını ve dosyadaki mevcut delilleri birlikte değerlendirerek davacı kiralayanın müterafik kusuru konusunda varacağı sonuca göre davacı kiralayanın talep edebileceğinin belirtilen tazminatlarda indirim yapıp yapmamaya karar vermesi gerektiği şeklinde ek rapor bildirmiştir.

Davacı vekili tarafından 06/06/2023 tarihli dilekçesi ile malın bedeline ilişkin eksik harcı yatırmıştır. Mahkememizce bekletici mesele yapılan mahkememiz 2014/1229 Esas sayılı dosyamızda verilen direnme kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 02/06/2022 tarihli 2021/7527 Esas 2022/4388 karar sayılı ilamında harç eksikliği nedeniyle bozulmuş, mahkememizin 2022/713 Esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur. Bozma ilamına uyulmasına karar verilerek davacı tarafından eksik harç ikmal edilmiş, mahkememizce 15/02/2023 tarihinde verilen karar, 25/04/2023 tarihinde kesinleşmiştir.

Davalıların karşılıkla anlaşmaya girişerek davacı şirkete yönelik muvazaalı işlemlerde bulundukları, ... palaklı traktörün satıcı tarafından olması gerektiği gibi kiracı'ya teslim edilmediği, bilinçli olarak traktöre ilişkin irsaliyeli faturayı imzalayarak davacı kiralayan şirkete gönderdiği bu hali ile davacı şirketin iradesinin sakatlandığı,

bu haliyle sözleşmeye devam etmesinin kendisi için çekilmez hale gelen davacı şirketin sözleşmeyi FKK.m.23/İl'ye uygun olarak feshettiği, davalılardan kiracı ile kefillerden feshe ve FKK.m.25'e dayanarak kira bedelleri toplamı olarak 61.140,30 Euro talep edebileceği, ayrıca finansal kiralama konusu tarktörün kendisine iade edilmediği için, satıcı ...

Ltd.Şti. ile arasındaki satım sözleşmesinden dönerek balya makinesi için ödediği semenin dava tarihindeki karşılığı olan 57.230,00 TL'nın kendisine iadesini tüm davalılardan müteselsilen talep edebileceği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı ile kiracı arasındaki Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafından haklı olarak feshedilmiş olduğunun tesbiti ile; sözleşme konusu traktörün davalı kiracı ve davalı satıcıdan alınarak davacıya verilmesine, aynen iade mümkün olmadığı taktirde dava tarihindeki değeri olan (dava dilekçesine ekli faturadaki ürün bedeli) 52.380,00 TL'nin tüm davalılardan ve dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

kira bedelinden kaynaklanan (KDV hariç) 63.140,30 Euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, yine kira bedelinden kaynaklanan 24.547,20 TL KDV alacağının tüm davalılardan ve dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...