İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/411 K.2022/840

Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen dosyalardaki Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı...'in yetkilisi olduğu davalılardan ... ... ... San.Tic.A.Ş. ile izalasyon malzemesi almak için 06.10.2010 tarihli satın alma sözleşmesi yapıldığını ve karşılığında takip konusu çekleri avans olarak verdiğini, ancak davalı ... ... ... San. Tic.

A.Ş'nin sözleşmenin 7. maddesi gereği çekleri iade etmesi gerekirken davalı faktoring şirketine temlik ettiğini, davalı faktoring şirketinin de müvekkili hakkında ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo yolu ile takip başlattığını, faktoring mevzuatına aykırı işlem yapılması nedeniyle geçerli bir kambiyo ilişkisi kurulmadığından davalı faktoring şirketinin takip yapma hakkı olmadığını bildirerek müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, davalı faktoring şirketinin % 40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı...'in yetkili olan davalılardan ... ... ... San.Tic.A.Ş ile izalasyon malzemesi almak için 06.10.2010 tarihli satın alma sözleşmesi yapıldığını ve karşılığında takip konusu çekleri avans olarak verdiğini, ancak davalı ... ... ...

San.Tic.A.Ş'nin sözleşmenin 7.maddesi gereği çekleri iade etmesi gerekirken davalı faktoring şirketine temlik ettiğini, davalı faktoring şirketinin de müvekkili hakkında ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo yolu ile takip başlattığını, faktoring mevzuatına aykırı işlem yapılması nedeniyle geçerli bir kambiyo ilişkisi kurulmadığından davalı faktoring şirketinin takip yapma hakkı olmadığını bildirerek müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, davalı faktoring şirketinin % 40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı...'in yetkili olan davalılardan ... ... ... San.Tic.A.Ş ile izalasyon malzemesi almak için 06.10.2010 tarihli satın alma sözleşmesi yapıldığını ve karşılığında takip konusu çekleri avans olarak verdiğini, ancak davalı ... ... ...

San.Tic.A.Ş'nin sözleşmenin 7. maddesi gereği çekleri iade etmesi gerekirken davalı faktoring şirketine temlik ettiğini, davalı faktoring şirketinin de müvekkili hakkında ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo yolu ile takip başlattığını, faktoring mevzuatına aykırı işlem yapılması nedeniyle geçerli bir kambiyo ilişkisi kurulmadığından davalı faktoring şirketinin takip yapma hakkı olmadığını bildirerek müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, davalı faktoring şirketinin % 40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı...'in yetkili olan davalılardan ... ... ... San.Tic.A.Ş ile izalasyon malzemesi almak için 06.10.2010 tarihli satın alma sözleşmesi yapıldığını ve karşılığında takip konusu çekleri avans olarak verdiğini, ancak davalı ... ... ...

San.Tic.A.Ş'nin sözleşmenin 7. maddesi gereği çekleri iade etmesi gerekirken davalı faktoring şirketine temlik ettiğini, davalı faktoring şirketinin de müvekkili hakkında İstanbul 8.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo yolu ile takip başlattığını, faktoring mevzuatına aykırı işlem yapılması nedeniyle geçerli bir kambiyo ilişkisi kurulmadığından davalı faktoring şirketinin takip yapma hakkı olmadığını bildirerek müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, davalı faktoring şirketinin % 40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı...'in yetkilisi olduğu davalılardan ... ... ... San.Tic.A.Ş. ile izolasyon malzemesi almak için 06.10.2010 tarihli satın alma sözleşmesi yapıldığını ve karşılığında takip konusu çekleri avans olarak verdiğini, ancak davalı ... ... ... San. Tic.

A.Ş'nin sözleşmenin 7. maddesi gereği çekleri iade etmesi gerekirken davalı faktoring şirketine temlik ettiğini, davalı faktoring şirketinin de müvekkili hakkında ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo yolu ile takip başlattığını, faktoring mevzuatına aykırı işlem yapılması nedeniyle geçerli bir kambiyo ilişkisi kurulmadığından davalı faktoring şirketinin takip yapma hakkı olmadığını bildirerek müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, davalı faktoring şirketinin % 40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı...'in yetkili olan davalılardan ... ... ... San.Tic.A.Ş ile izalasyon malzemesi almak için 06.10.2010 tarihli satın alma sözleşmesi yapıldığını ve karşılığında takip konusu çekleri avans olarak verdiğini, ancak davalı ... ... ... San. Tic.

A.Ş'nin sözleşmenin 7. maddesi gereği çekleri iade etmesi gerekirken davalı faktoring şirketine temlik ettiğini, davalı faktoring şirketinin de müvekkili hakkında ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo yolu ile takip başlattığını, faktoring mevzuatına aykırı işlem yapılması nedeniyle geçerli bir kambiyo ilişkisi kurulmadığından davalı faktoring şirketinin takip yapma hakkı olmadığını bildirerek müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, davalı faktoring şirketinin % 40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı...'in yetkili olan davalılardan ... ... ... San.Tic.A.Ş ile izalasyon malzemesi almak için 06.10.2010 tarihli satın alma sözleşmesi yapıldığını ve karşılığında takip konusu çekleri avans olarak verdiğini, ancak davalı ... ... ...

San.Tic.A.Ş'nin sözleşmenin 7.maddesi gereği çekleri iade etmesi gerekirken davalı faktoring şirketine temlik ettiğini, davalı faktoring şirketinin de müvekkili hakkında ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo yolu ile takip başlattığını, faktoring mevzuatına aykırı işlem yapılması nedeniyle geçerli bir kambiyo ilişkisi kurulmadığından davalı faktoring şirketinin takip yapma hakkı olmadığını bildirerek müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, davalı faktoring şirketinin % 40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... Faktorin vekili asıl davada cevap dilekçesinde özetle; Usül yönünden birleştirme talebinde bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; müvekkili şirketin mevzuata uygun olarak hareket ederek işlem yaptığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ... ... San.Tic.A.Ş vekili birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasında cevap dilekçesinde özetle; 06.01.2010 tarihli sözleşmenin evrakta sahtecilik suretiyle oluşturulmuş bir belge olduğunu, sorumlular hakkında savcılık nezdinde suç duyurusunda bulunulduğunu, öncelikle işbu cezai soruşturmanın bekletici mesele yapılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Faktoring Hizm.A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava konusu çeki elinde bulunduran meşru hamil olması sebebiyle haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Faktoring Hiz.A.Ş vekili birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasında cevap dilekçesinde özetle; Usül yönünden birleştirme talebinde bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği, davalılar vekilinin 16/05/2021 havale tarihli dilekçesi ile davaya karşı cevap verme süresinin uzatılması talebinde bulunduğu, talebin mahkememizce kabul edilerek 16/05/2011 tarihinde süre uzatım kararı verildiği; ancak davalıların yazılı cevap vermediği anlaşılmıştır.

Davalılar ... ... ... San.Tic.A.Ş ve... vekili birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dava dosyasında cevap dilekçesinde özetle. Dosyaya sunulan 06.01.2010 tarihli sözleşmenin tamamı ile evrakta sahtecilik suretiyle oluşturulmuş bir belge olduğunu, sorumlular hakkında ... CBS'nin ... soruşturma numaralı dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, daha önce ...

5.ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine aynı sözleşme gerekçe gösterilerek menfi tespit davası açıldığını, takip edilmeyen davanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiğini bildirerek derdestlik itirazında bulunmuş, davaya esas teşkil eden sözleşmeye ilişkin olarak yapılan suç duyurusunun bekletici mesele yapılmasını, bu taleplerinin yerinde görülmemesi halinde yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Faktoring Hizm.A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Görülmekte olan bu dava ile .... ATM ... esas ve İstanbul 10.ATM'nin ... esas numarasında kayıtlı davaların konusu, sebebi ve taraflarının aynı oluş bu sebeple davaların birleştirilmesine karar verilmesini, müvekkili şirket ile diğer davalı ....şirketi arasında faktoring sözleşmesi imzalanarak bu şirketin davacıdan olan bir kısım faturalı alacağının temlik alındığını, bu alacağa ilişkin ödeme olarak verilmiş olan bir kısım çekin mevcut temlik dosyasıyla müvekkiline devir ve ciro edildiğini , yapılan temlik işleminin baştan sona faktoring mevzuatına uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Faktoring A.Ş vekili, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasında cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin davada haksız olduğunu, TTK'nun 599 ve 700/2 maddeleri gereğince tamamen iyiniyetli hareket ederek, dava konusu çeki finanse ettiği faturaların bedelinin ödenmesi ile ilgili olarak ve faktoring faaliyeti nedeniyle başka türlü işlem yapması söz konusu ve mümkün olmadığını ve müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği; ancak davalıların yazılı cevap vermediği anlaşılmıştır.

Davalılar ... ... ... San.Tic.A.Ş ve... vekili birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasında cevap dilekçesinde özetle. Dosyaya sunulan 06.01.2010 tarihli sözleşmenin tamamı ile evrakta sahtecilik suretiyle oluşturulmuş bir belge olduğunu, sorumlular hakkında ... CBS'nin ... soruşturma numaralı dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, daha önce ...

5.ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine aynı sözleşme gerekçe gösterilerek menfi tespit davası açıldığını, takip edilmeyen davanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiğini bildirerek derdestlik itirazında bulunmuş, davaya esas teşkil eden sözleşmeye ilişkin olarak yapılan suç duyurusunun bekletici mesele yapılmasını, bu taleplerinin yerinde görülmemesi halinde yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Faktoring Hizm.A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Görülmekte olan bu dava ile .... ATM ... esas ve İstanbul 10. ATM'nin ... esas numarasında kayıtlı davaların konusu, sebebi ve taraflarının aynı oluş bu sebeple davaların birleştirilmesine karar verilmesini, müvekkili şirket ile diğer davalı ... ... şirketi arasında faktoring sözleşmesi imzalanarak bu şirketin davacıdan olan bir kısım faturalı alacağının temlik alındığını, bu alacağa ilişkin ödeme olarak verilmiş olan bir kısım çekin mevcut temlik dosyasıyla müvekkiline devir ve ciro edildiğini , yapılan temlik işleminin baştan sona faktoring mevzuatına uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ... ... San.Tic.A.Ş. ... vekili ile ... Faktoring Hizmetleri A.Ş vekili birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasında cevap dilekçesinde özetle; Etraflı bir biçimde savunmada bulunarak, sonuç olarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, beyan dilekçeleri, İstanbul (Kpatılan) 35. ATM'nin ... Esas, .... ATM'nin... Esas, İstanbul (Kapatılan) 31. ATM'nin ... Esas, .... ATM'nin ... Esas, .... ATM'nin ... Esas, .... ATM'nin ... Esas sayılı dava dosyaları ile .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyaları ve ... 20. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.

Asıl ve birleşen davalar, davacıların davalı yanlara borçlu bulunmadığının tespitine ilişkin Menfi Tespit davasıdır.

Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır (İstanbul BAM 44. H.D. 2020/2536 Esas-2020/455 Karar sayılı kararı).

Mahkememizde görülüp karara bağlanan dava, dava konusu çeklerin avans çeki olarak verildiği ve bedelsiz olduğu iddiasına dayalı olarak açılmış olup, çeklerin avans çeki olarak verildiği ve bedelsiz olduğunu ispat külfeti davacı/borçlulardadır.

Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine katılmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış, mahkememizin 09/04/2018 tarihli celsesinde.

"Taraflarınca takip edilmeyen dosyanın HMK.150/1. maddesi uyarınca yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına" karar verilmiş ve davacılar vekili tarafından sunulan yenileme dilekçesi ile dava sadece davacı ... ve ... inşaat yönünden yenilenmiş diğer davacı ...

İnşaat yönünden dava yenilenmemiş ve iş bu davacı yönünden açılan davanın tüm dosyalar yönünden (asıl ve birleşen) açılmamış sayılmasına karar verilmiş, yine davacılar vekili tarafından mahkememizin 28/11/2022 tarihli celsesinde.

"Davalı... yönünden de davayı takip etmedikleri" beyan edilmiş olup, iş bu davalı yönünden de açılan asıl ve birleşen tüm davaların açılmamış sayılmasına karar verilmiş, diğer davacılar ve davalılar yönünden ise yargılamaya devam olunmuş ve mahkememizin 12/01/2022 tarihli ara kararının 1 nolu bendi ile.

"Davacı ve davalı tarafından tüzel kişiliğe haiz olan ... ... şirketi dışında kalan tüm şirketlere, müvekkillerine ait 2010 ve 2011 yıllarına ait ticari defter ve kayıtları sunmak veya mahallinde inceleme talep edecek iseler bulundukları adresi bildirmek üzere 2'şer haftalık kesin süre verilmesine; verilen kesin sürede ticari defter ve kayıtlar sunulduğunda veya mahallinde inceleme talep edilmez ise; defter ve kayıtlara ilişkin delilden vazgeçmiş sayılacaklarının ihtarına; ihtarın işbu ara kararın tebliğinden itibaren yapılmış sayılmasına", 2 nolu bendi ile.

"1 nolu ara karar gereği yerine geldiğinde dosyanın 1 Faktoring işlemleri konusunda uzman bilirkişi ile 1'de SMMM bilirkişiye tevdii ile; taraf iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı (asıl ve birleşen dosya) birlikte değerlendirilmek suretiyle gerekçeli, ayrıntılı ve dosya kapsamına uygun rapor düzenlenmesinin istenilmesine" ve 3 nolu bendi ile de.

"Bilirkişilere asıl ve birleşen dosya kapsamı değerlendirilerek ayrı ayrı 2.000,00-TL ücret takdirine, masrafın asıl ve birleşen dava davacıları delil avansından karşılanmasına, eksik 4.000,00-TL delil avansını yatırmak üzere asıl ve birleşen dava davacılarına 1 aylık kesin süre verilmesine;

verilen kesin sürede eksik delil avansı karşılanmadığı takdirde bilirkişi incelemesinden vazgeçmiş sayılacaklarının ihtarına, ihtarın işbu ara kararın tebliğinden itibaren yapılmış sayılmasına" şeklinde karar verilmiş, ara karar taraflara tebliğ edilmiş, davacılar vekili tarafından verilen kesin sürede eksik delil avansı ikame edilmemiş, ancak 07/03/2022 tarihli celsede hazır bulunan davacılar vekili.

"Sayın Mahkemenize sunmuş olduğumuz beyan dilekçemizi tekrar ederiz, bilirkişiye tevdii için masraf yatıramamıştık, yeniden tarafımıza süre verilsin" şeklinde; aynı celsede hazır bulunan davacı asil ... da: "Avukatımızın beyanlarına katılıyorum, ailecek Covid'e yakalandığımızdan dolayı bilirkişi masrafını avukatıma veremedim, yeniden süre verilmesini talep ediyorum, eğer yeniden süre verilirse bilirkişi ücretini yatıracağım" şeklinde beyanda bulunmuş, bunun üzerine mahkememizin aynı tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı ile.

"Asıl ve birleşen dosya davacıları vekiline dosyadaki usulü eksikliklerin giderilememiş olması ve önceki celsedeki müvekkilinin mazereti de dikkate alınarak 12/01/2022 tarihli ara kararın 3 nolu bendi kapsamında eksik 4000 TL delil avansını yatırmak üzere son kez iki haftalık kesin süre verilmesine,

verilen kesin sürede delil avansını yatırmadığı takdirde yeniden süre verilmeyeceğini ve bilirkişi incelemesine ilişkin delilden vazgeçmiş sayılacağın ve mevcut delil durumuna göre karar verileceğinin ihtarına (ihtar edildi)" şeklinde ara karar kurulmuş, ancak davacılar vekili tarafından yeniden verilen kesin süreye rağmen eksik delil avansı ikame edilmemiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun; Delil ikamesi için avans” başlıklı 324’üncü maddesi; "(1) Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler.

(2) Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır.

(3) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır.” hükmünü içermekte olup, iş bu yasal düzenleme incelendiğinde de; tarafların dinlenmesini istedikleri tanık ve bilirkişinin veya yapılmasını istedikleri keşif ve sair işlemlerin masraflarını, mahkeme veznesine yatırmaya mecbur oldukları, hakim tarafından verilen sürede gerekli masrafı vermeyen tarafın talebinden sarfınazar ettiğinin kabul edileceği, hakimin, bu masrafların yatırılması konusunda verdiği sürenin kesin olduğunu usulünce karara bağladığı hallerde, kesin süreye uymayan tarafın bu delile dayanma olanağı kalmayacağı, kesin sürenin tarafların yanında hakimi de bağlayacağı ve uyulmaması halinde de, gereğinin hakim tarafından hemen yerine getirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde de;

Mahkememizce görülüp karara bağlanan asıl ve birleşen davaların, davacıların davalı yanlara borçlu bulunmadığının tespitine ilişkin Menfi Tespit istemine yönelik olduğu, davanın temel dayanağının ise; dava konusu çeklerin avans çeki olarak verildiği ve bedelsiz olduğu iddiasına dayalı olduğu, bu haliyle çeklerin avans çeki olarak verildiği ve bedelsiz olduğunu ispat külfetinin davacı/borçlularda olduğu, bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm delillerin toplandığı,

taraflara ait ticari defter ve kayıtlar ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, bu hususa ilişkin ara kararlar kurulduğu, davacı yana mahkememizin 12/01/2022 tarihli ara kararının 3 nolu bendi ile bilirkişi incelemesinde kullanılmak üzere eksik olan 4.000,00 TL delil avansını ikmal etmek üzere 1 aylık kesin süre verildiği ve ayrıca verilen kesin süre içerisinde delil avansı yatırılmadığı takdirde bilirkişi incelemesi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtar edildiği, ara kararın davacı vekiline tebliğ edildiği;

ancak davacı vekili tarafından verilen kesin süreye rağmen eksik 4.000,000 TL delil avansının ikame edilmediği, ancak 07/03/2022 tarihli celsede davacı asilin de hazır bulunduğu ve delil avansının ikame edilmemesine ilişkin mazeret bildirdikleri, aynı celsede mazeretlerinin kabulüne karar verilerek yeniden iki haftalık kesin süre verildiği,

ancak davacılar vekili tarafından yeniden verilen kesin süreye rağmen de eksik delil avansının ikame edilmediği ve ayrıca herhangi bir beyanda da bulunulmadığı bu haliyle de ispat külfeti kendisinde olan davacıların, ispat külfetini yerine getiremediği sonuç ve vicdani kanaatine varılmış ve açıklanan bu sebeplerle ve davacı tarafın dava dilekçesi ve delil listesinde dayandıkları "deliller" ve tüm dosya kapsamı da dikkate alınarak, davacılardan ... İnş. Gıd. Kuy. Nak.

San Ve Dış Tic. Ltd. Şti. İle ... tarafından açılan davanın asıl ve birleşen davalar yönünden, (takipsiz bırakılan davalı... dışında kalan diğer davalılar bakımından) ispatlanamadığından reddine, davalı... yönünden açılan davanın tüm davalar yönünden açılmamış sayılmasına karar verilerek, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...