İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/141 K.2019/833

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin küçük ölçekli bir plastik imalatçısı firma olduğunu, müvekkilinin resmi ve dini bayramlarda faaliyet göstermemekte olup, bu günler haricinde altı gün faaliyet gösterdiğini, haftanın 6 günü faaliyet gösterilen zamanlarda davalı tarafından 129 gün elektrik tüketimi olarak 61.850,40 TL fatura düzenlendiğini, 30.03.2013-02.09.2013 tarihleri arasında 156 günlük elektrik tüketimi için 61.183,20 TL elektrik faturası düzenlendiğini, davaya konu 03.09.2013-11.12.2013 tarihleri arası 90 günlük fatura dönemi için 63.731,10 TL elektrik faturası düzenlendiğini,

müvekkili şirketin 99 günlük fatura dönemi içinde 9 günlük bayram tatili olması ve bu dönemde çalışma yapılmaması nedeniyle 90 günlük fatura döneminin 63.731,10 TL olarak düzenlenmesinin gerçek olmayacağını belirterek itiraz ettiğini, davalı çalışanı tarafından elektrik sayacında arıza olduğunu, sayaçla mikroişlemcisinin arızalı olduğunu, bu yüzden sayacın hatalı gösterdiğini, fazla tüketim göründüğünü, sayacı tetkik ettirmesini ve faturayı bu şekilde iptal ettirebileceğine yönelik itirazlar sunduğunu, sayacın davalı tarafından takıldığını,

eğer arızalı ise sorumluluğunun kendilerinde olamayacağını belirttiğini ancak sayaç üzerindeki göstergeye göre fatura tahakkuk ettirildiğini, müvekkili şirketin iş yerinde elektrik kesintisi yapılmaması ve imalatın durmaması için faturayı ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirket yetkilisi tarafından sayacın davalı şirketin kayıp kaçak direktörlüğü tahakkuk işleri ve labaratuvar müdürlüğüne incelenmek üzere götürüldüğünü, yapılan inceleme neticesinde sayacın mikroişlemcisinin arızalı olduğunun belirlendiğini, sayaç inceleme laboratuvar müdürlüğü raporunda ise,

faturalarda hata olmadığı ve optik port okuması sonucuna göre sayaç üstünde kalan tahakkuk etmemiş tüketimlerin sonraki faturalara ekleneceği yönünde rapor düzenlendiğini; açıklanan nedenlerle müvekkili şirketten, tahsil edilen 15.000.-TL tutarındaki fazla bedelin davalıdan tahsiline yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçsinde özetle; dava konusu tesisatta bulunan sayaç üzerinde yapılan teknik incelemeler neticesinde sayacın mikroişlemicisinin arızalı, ekranda hata ifadesi var tespitinin yapıldığı, ancak sayasın optik port okuması sonucuna göre sayaç üstünde kalanın tahakkuk etmediği ve tüketimlerin sonraki faturalara ekleneceği yönünde davacı yana yazılı olarak bilgi verildiğini, sonuç olarak müvekkili tarafından yapılan işlem ve tahakkuklarda hata bulunmayıp davanın reddi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verimesini talep etmiştir.

GEREKÇE /

Dava, davacının elektrik aboneliği nedeniyle kullandığı sayaçtaki teknik arıza nedeniyle tahakkuk ettirilen ve tüketime uygun olmayan bir miktarda ödenen tüketim faturası nedeniyle fazla ödenen bedelin tahsili istemine ilişkin bir alacak davasıdır.

Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.

Ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizce tüm deliller toplanmıştır.

Mahkememizce verilen 02.12.2015 tarihli celse ara kararı gereği; konuda uzman teknik bilirkişi vasıtasıyla dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Teknik bilirkişi tarafından tanzim edilerek dosyaya sunulan bilirkişi raporunda özetle de; " davaya konu dönemde elektrik tüketimim günlük bazda fazla olduğu, ancak bu artışın üretim artışı ile ilişkili olup olmadığının incelenmesi gerektiği, davacı işletme ile ilgili dönemde diğer dönemlere oranla daha fazla üretim yapılmış olabileceği veya orantılı olarak tüketimin de artmış olabileceği, bu durumun ancak işletmenin ilgili dönemlere ait üretim verilerin dosyaya eklenmesi sonucu yorumlanabileceği, eğer üretim kapasitesinde herhangi bir değişiklikr yok ise,

geçmiş dönemlerdeki günlük aynı üretim gerçekleşmiş ise bayram döneminde 9 gün tatil nedeni ile işletme çalışmamış ise, ilgili döneme ait elektrik tüketim değerinde geçmiş dönemler refarans alınarak, 392,20 TL/gün, 479,46TL/ gün geçmiş dönemlerin günlek elektrik tüketim ortalamaları (392,20+479,46)/2=435,83 TL/gün referans alınarak 90 günlük elektrik tüketimi 435,83 TL/gün x90= 39.224,7 TL davaya konu olan dönemde elektrik tüketimi gerçekleşmiş olarak değerlendirilebileceği, geçmiş dönemlerin elektrik tüketim alışkanlıkları refarans alınmak sureti ile hesaplandığı,

bu değerin geçmiş dönemlerle aynı ürün/gün üretim kapasitesi için geçerli olduğunu, üretimde artış olduğu ise orantalı olarak üretim artışının faturaya elektrik tüketimi artışı olarak yansıması gerektiği" tespitleri yapılmıştır.

Mahkememizce verilen 24/10/2016 tarihli celse kararı gereği, teknik bilirkişiden alınan kök raporda belirli hususlarlar açıklığa kavuşmadığından ve davalı yanın rapora olan itirazları da dikkate alınarak bilirkişi heyetine muhasip bilirkişi de eklenmek suretiyle dava konusu edilen aya ilişkin her türlü ticari defter, belge ve kayıtlar da incelenerek ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 27/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle de; "taraflarca ibraz edilen defterlerin usulüne uygun bulunduğu, dava konusu olan faturanın geçmiş dönemlerdeki faturalara refarans alınamayacağı, faturaların tahakkuk dönemleri yaz, kış ve bahar aylarında mevsimsel geçişler olması nedenile ile tüketimlerin her zaman dilimi için artıp ve

kesilebileceği, davacı işletmenin önceki dönemlerden yani kapasitesinden fazla üretim yapmış ve fazla çalışma sonucu tüketim miktarlarında artmış olabileceği, işletmenin ilgili dönemlere ait üretim verilerinin dosyada mübrez bulunmadığından mukayese edilmedeği, teknik inceleme ve laboratuvar raporları dikkate alındığında ihtilaf konusu faturanın tahakkuk döneminin kış aylarına rastlaması ayrıca önceki faturalarda optik port okumalarındaki sayaç üzerindeki kalan tahakkuk etmemiş tüketimlerin daha sonraki faturaya yansımasına neden olduğu" tespitleri yapılmıştır.

Ek raporda bilirkişi heyetinden talep edilen hususlar yanıtlanmadığı gibi olasılık üzerinden rapor düzenlenmesi de dikkate alınarak geçmiş dönem tüketimleri davalı kurumun resmi kurumun yerinde incelenerek ve yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre düzenlenen faturanın denetiminde yapılarak faturanın içerik olarak usul ve yasaya uygun olup olmadığının değerlendirilmesine bu kapsamda davacı yan itirazlarının bütünüyle cevaplanır şekilde bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyeti raporuna karşı yapılan itiraz sonucu dosya yeniden raporu düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi edilerek 14/02/2018 tarihli ek rapor alınmış, ek raporun incelenmesinde özetle; Teknik inceleme ve laboratuvar raporları dikkate alındığında tahakkuk ettirilen faturalar ve davalının tutmuş bulunduğu ticari defter ve kayıtların 213 sayılı VUK'un 230/5. Md. Uyarınca yasal ve usulüne uygun olarak tutulup işlendiği, ... tesisat numaralı ...Şti.'nin kullandığı Esem marka optik port okuyucusunda herhangi bir sorun ve problemin olmaması nedeniyle tahakkuk ettirilen faturalarda maddi bir hatanın bulunmadığı sonucuna varıldığı beyan edilmiştir.

Mahkememizce başka bir bilirkişi heyetinden 11/04/2019 tarihli rapor alınmış, raporun incelenmesinde özetle de; "elektronik sayaçların herhangi bir arızadan kaynaklı LCD ekranlarındaki endeks değerlerinin okunaması ihtimaline karşı, hafızalarında saklamış oldukları tüketim miktarlarının güvenilir ve doğru bir şekilde okunabilmesinin mümkün olduğu, birim fiyat kaynaklı faturalar arasında kayda değer bir bedel farkının oluşmadığı, dağıtım şirketlerinin düzenli aralıklarla okuma yapma görevini tam olarak icra etmediğinden kusurlu olduğu, hatalı okumanın 2013/12 dönemi için gün bazlı tüketim miktarını ortalamanın üstünde yükseltmiş olduğu,

ancak bu durumun toplamdaki gerçek tüketimi etkilemediği, optik port okuması sonucunda elde edilen endeks değerlerinin 4513,64 kWh fazlası, sayaç değişimi yapıldıktan sonra fazladan ek tahakkuk olarak girildiği, bunun fatura karşılığının 1.255,01 TL olduğu, sonuç olarak; hesaplanım tahakkuk edilen 1.255,01 TL elektrik fatura bedelinin fazladan tahsil edildği " tespitleri yapılmıştır.

Dava, davacının elektrik aboneliği nedeniyle kullandığı sayaçtaki teknik arıza nedeniyle tahakkuk ettirilen ve tüketime uygun olmayan bir miktarda ödenen tüketim faturası nedeniyle fazla ödenen bedelin tahsili istemine ilişkin bir Alacak davasıdır.

Davacı vekili, davaya konu 03.09.2013-11.12.2013 tarihleri arası 90 günlük fatura dönemi için 63.731,10 TL elektrik faturası düzenlendiğini, müvekkili şirketin 99 günlük fatura dönemi içinde 9 günlük bayram tatili olması ve bu dönemde çalışma yapılmaması nedeniyle 90 günlük fatura döneminin 63.731,10 TL olarak düzenlenmesinin gerçek olmayacağını ve iş yerinde elektrik kesintisi yapılmaması ve imalatın durmaması için fazladan ödeme yapmak zorunda kaldıklarını ve fazladan ödedikleri 15.000.-TL tutarındaki ödemenin iadesini talep etmiştir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde de;

Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, davacının elektrik aboneliği nedeniyle kullandığı sayaçtaki teknik arıza nedeniyle tahakkuk ettirilen ve tüketime uygun olmayan bir miktarda ödenen tüketim faturası nedeniyle fazla ödenen bedelin tahsili istemine ilişkin bir alacak davası olduğu, bu bağlamda tüm delillerin toplandığı, mahkememizce bilirkişi heyetlerinden raporlar alındığı, davacı tarafça yapılan ödeme konusunda taraflar arasında ihtilaf olmadığı, davacı tarafça elektriğin kesildiği şeklinde herhangi bir iddiada bulunulmadığı,

iş yerinde elektrik kesintisi yapılmaması ve imalatın durmaması için fazladan ödeme yapmak zorunda kaldıklarının beyan edildiği, ancak yapılan ödemelere ilişkin olarak da herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürüldüğünün iddia ve ispat edilmemiş olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de, elektrik kesintisi tehdidi altında veya elektriğin kesilmesi halleri dışında,

ihtirazi kayıtla ödeme yapılmaması halinde, davacının yaptığı ödemeyi geri isteme hakkının bulunmadığı sonuç ve vicdani kanaatine ulaşıldığından, ispatlanmayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İspatlanamayan davanın REDDİNE,

2-Alınması gereken 44,40 TL ret harcından peşin alınan 256,17 TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 211,77 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Davalı tarafından yapılan 118,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp, davalıya VERİLMESİNE,

5-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.725,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınıp, davalıya VERİLMESİNE,

6-HMK 120.maddesi gereğince; taraflarca yatırılan gider avansı ile delil avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır