İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1280 K.2019/247

Davacı yanca davalı yan aleyhine açılan davanın yapılıp sona erdirilen açık yargılaması sonunda,

AÇILAN DAVA VE İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında iki ayrı gayrimenkul üzerinde bulunan akaryakıt istasyonunun işleticiliği hususunda 15.05.2013 tarihinde ve 5 yıl süreyle geçerli olmak üzere Bayilik Sözleşmesi ve protokol akdedildiğini, davalının sözleşme ve protokole ilave olarak düzenlediği Ürün Alım Taahhütnamesi ile; sözleşme süresince toplam 29.402 ton beyaz ürünü müvekkilinden almayı , eksik kalan ton üzerinden 14.USD tutarında kar mahrumiyetini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, protokole göre davalının anlaşmayı, taahhütlerini, mevzuatın herhangi bir hükmünün kısmen ya da tamanen ihlal edilmesi,

müvekkilinden aldığı ürün bedellerini ve hizmet bedellerini vadesinde ödememesi halinde müvekkilinin anlaşmayı haklı nedenle fesih hakkına haiz olduğu, anlaşmanın müvekkili tarafından feshedilmesi, anlaşma ve eklerinin bayi tarafından süresinden önce feshedilmesi veya fesih sonucunu doğuracak şekilde hareket edilmesi halinde 250.000 USD tutarındaki cezai şartın müvekkiline ödeneceğinin düzenlendiğini, davalının istasyondaki bayilik faaliyetini sone erdirip istasyonu tahliye ederek anlaşma,

taahhütname ve yükümlülüklerini pyerine getirmemesi üzerine ihtarname keşide edilerek sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini ve muaccel hale gelen alacakların ödenmesinin talep edildiğini, davalının ihtara rağmen müvekkilinin haklı taleplerini yerine getirmediğini, açıklanan nedenlerle;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 250.000.USD cezai şart alacağının şimdilik 1.000.USD'si ile 370.214.USD kar mahrumiyeti alacağının şimdilik 1.000.USD'sinin temerrüt tarihinden itibaren işletilecek en yüksek mevduat faizi ile tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA VE KARŞI TALEPLER

Davalı yana tebligat yasası hükümlerine uygun şekilde dava dilekçesi ve duruşma günü bildirildiği halde; davalı yan duruşmaya gelmemiş,cevap ve delil bildirmemiş ve bu nedenle davacı yanın iddialarını reddetmiş kabul edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, MAHKEMECE VARILAN NİTELENDİRME VE SONUÇ

Tarafların Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca hasrettikleri delilleri toplanmıştır.

Ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmıştır.

Somut olayda hukuki ihtilaf akde aykırılık nedeni ile davacının davalı yandan CEZAİ ŞART VE KAR MAHRUMİYETİ talep edip edemeyeceği ve miktarı noktasındadır.

Dava kısmi dava olarak ikame edilmiştir.

Akaryakıt sektöründe uzman bir bilirkişi ve muhasip bilirkişi marifeti ile bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Buna göre ;taraflar arasında 15.5.2013 tarihli ve 5 yıl süreli standart bayilik sözleşmesi ,Protokol ve Ürün alım taahhütnamesi imzalanmıştır. Protokole göre; akdin feshine neden olan bayiinin ... 'e 250.000 USD cezai şart ödeyeceği kararlaştırıılmıştır. Ürün alım Taahhütnamesinde de yıllık asgari 5.880 ton ve toplam bayilik süresince 29.400 ton ürün almayı davalı bayii taahhüt etmiştir.

Ayrıca bayii eksik alım yapması halinde ton başına 14 USD tutarında ödeme yapmayı da taahhüt etmiştir.

Davalı yanın sözleşmenin bitimine üç yıl kala her iki istasyonu terk ettiği anlaşılmakla davalının akde aykırı davrandığı görülmektedir.İlk iki yıl eksik alım yapılmış kalan 3 yıl için de alım yapılmamıştır. Fesih tarihinden önce davacının eksik alımlarla ilgili bir ihtirazi kayıt koymadığı, akde uygun davranmaya yönelik de bir ihtarnamesi bulunmadığı nedenle kar kaybını ancak fesih sonrası dönem için isteyebileceği eksik alım miktarına göre 164.640 USD kar mahrumiyetinin hesaplandığı ancak 1.000 USD istenildiği görülmektedir.

Yine akdin davalı yanın işi terketmesi nedeniyle haklı bir fesih olmasına nazaran 250.000 USD cezai şartın talep edilebileceği, davacının kısmi talebi ile bağlı olduğu görülmekle davanın kabulü yönünde aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...