İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/336 K.2023/584

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 24/12/2016 tarihinde davacı ... AŞ nin ticari faaliyet gösterdiği ... adresinde kasaların patlatılarak kasadaki her türlü menkul mal, kıymetli evrak, para ve sair değerli eşyaların çalındığını, buna ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğu 2016/... soruşturma sayılı dosyası ile soruşturmanın devam ettiğini, aynı zamanda kıymetli evrakların iptali için dava açıldığını ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile davanın devam ettiğini, çalınan çek hakkında ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibine geçildiğini, çek üzerindeki imzanın müvekkili şirketlere ait olmadığını, dava konusu çekin görüldüğü üzere tacir çeki olduğunu, 5941 sayılı saya ile kişinin tacir sıfatıyla keşide edeceği çek ile tacir olmayan kişinin düzenleyeceği eki birbirinden ayırdığını, tacir kişi iştigal ettiği ticari faaliyet dışında bulunduğu ticari ilişkilerle ilgili olarak tacir çeki düzenleyemeyeceğini, çeki ciro eden ...

İnşaat Turizm Nak. AŞ ile hiçbir taciri ilişkisi bulunmadığını, adı geçen firmanın çeki illegal ve kötü niyetli olarak ele geçirdiğini, hırsızlık ile ele geçirilen değer ve evrak için iyi niyet iddiasında bulunulamayacağını, ...

1. Asliye Hukuk mahkemesince ihtiyati tedbir kararı verilmesine rağmen müvekkili şirketin icra işlemlerine muhatap olması karşısında iddialarının ciddiliğinin aşikar olduğunu bu nedenle teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinden çalınan ... 30/03/2017 tarihli, 19.000,00 TL bedelli, ... seri nolu çekten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ve çekin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı taraflara usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. Davalı .... A.Ş vekili yargılama aşamasındaki beyanları ile, dava konusu çekteki müvekkili şirket ismi altındaki imza ve kaşenin müvekkili şirkete ait olmadığını, bu hususun .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... sayılı kararı sabit olduğunu, müvekkili şirket yönünden açılan davanın reddine, her halde davanın açılmasına müvekkili şirketin sebebiyet vermemesi nedeniyle müvekkili şirket aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE /

Dava; Dava ve takip konusu çekteki davacılara ait ciranta imzalarının davacılara ait olmadığından bahisle dava konusu çek nedeniyle menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

Taraf delilleri toplanmış, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası, CBS dosyası, takibe konu çek aslı aslı, imza incelemesine esas olmak üzere davacı şirketlerin yetkililerinin imzasının bulunduğu tatbike medar belgelerin aslı celp edilmiş, davacı şirketlerin yetkililerine ait imza örnekleri alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Grafoloji uzmanı bilirkişi ...'dan alınan 09/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosya içerisinde mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında; ... ... ... Şubesine oit; ..., 30.03.2Ol7 keşide yer ve tarihli,

...- Çek nolu, l9.000-TL bedelli, ... A.Ş. emrine, ... İnş. Ve İnş Mal. Tur. Gıdo Ltd. Şti. bilgisayar çıktısı ile yazılı şirket tarafından, sağ alt tarafta üzeri imzalanmış, çek aslındaki imza ve yazılarla, mukayese belgelerindeki imza ve

yazıların grofolojik, grofomerik metotlarla, 60x-100x zoom optik aletler yardımı ile ... ... yüksek optik çözünürlüklü sconner ile ... ... ...

2019 programıylo yapılan visuql ve mokroskobik, mikroskobik kaşılaştırmalı tetkikinde:Yazı ve imza incelemelerinde dikkate alınan. yazıyı yazanın, imzayı atanın yaşı ve yaızı genel unsurlorı alon; eğim, yön, doğrultu, seyir, istiifleme, figür, örgü dizaynı, istikamet, hız (işlerlik), baskı (tazyik) derecesi, alışkanlık (ihtiyat), tersim tarzı, yazı başlangıcı ve bitiş karakterislikleri, ritim, form ile ritim/form dengesi bakımından uygunluk ve benzerlik kriterlerine göre inceleme konusu çekin ;

...'nun (1981) 'nun eli ürünü olmadığının kabulü gerektiği, ...(1931)' nun eli ürünü olmadığının kabulü gerektiği, ...'nun eli ürünü olmadığının kabulü gerektiği, ...'in eli ürünü olmadığının kabulü gerektiğini yönünde rapor düzenlemiştir.

İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu incelenmiştir. Buna göre;

Davacı tarafça, dava dilekçesi ile, dava konusu çekteki davacı şirketlere ait ciranta imzalarının davacı şirket yetkililerine ait olmadığından bahisle dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti ve çekin istirdatı talep edilmiş, yargılama devam ederken çek bedelinin icra dosyasına ödendiğinden bahisle ödenen bedelin istirdatı talep edilmiştir.

... ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, dosyamız davalısı ... tarafından dosyamız davacısının ve dosyamızın diğer davalılarınında aralarında bulunduğu borçlulara karşı dava konusu ... ... ... ... Şubesine ait, 30/03/2017 tarihli, 19.000,00 TL bedelli, ... numaralı çek nedeniyle toplam 20.962,08 TL üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.

.... İcra Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasının incelenmesinde, dosyamız davalısı ... ...AŞ.'nin davacı olduğu, dosyamız davalısı ...'ın davalı olduğu, davanın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının dayanağı dava konusu çek'e ilişkin imza itirazı davası olduğu, alınan bilirkişi rapor neticesinde çekteki ... ...AŞ. İsim ve kaşesi altındaki imzanın bu şirket yetkililerine ait olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle 07.06.2018 tarihinde davanın kabulü ile bu şirket yönüyle icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, kararın 03.07.2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davalı ... vekili tarafından, davada müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceği ileri sürülmüş ise de, dava konusu çekte davacılardan sonra gelmek üzere davalı şirketin ciro zincirinde adı geçtiğinden bu savunmaya da itibar edilmemiştir.

Dava, dava konusu çekteki davacıya ait ciranta imzasının davacıya ait olmadığından bahisle dava konusu çek nedeniyle menfi tespit ve istirdat istemine ilişkin olup, menfi tespit davalarında ispat külfeti davalı alacaklıdadır. Davalı taraf, alacağının varlığını ve alacağın dayanağı çekin yetkili hamili olduğunu ispatlamak zorundadır. İstirdat isteminde ise ispat külfeti davacı borçluda olup çekin davalı alacaklı tarafından kötü niyetle iktisap edildiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Yine çek için icra dosyasına ödenen bedelinde davacı taraflarca ödendiğinin ispatlanması gereklidir.

Dava ve takip konusu çekteki ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı, çekteki son hamil ve icra takip dosyası alacaklısı davalı ...'ın şeklen dava konusu çekin yetkili hamili olduğu anlaşılmış ise de, sahtecilik def’i mutlak def’ilerden olup kambiyo senedinde imza inkarında bulunandan sonra gelen herkese karşı ileri sürülebilir. Bu kapsamda davacıların sahtelik iddiasını, tüm davalılara karşı ileri sürebileceği değerlendirilmiştir.

Dava konusu çek üzerindeki davacı şirketlerin ciranta imzalarının davacı şirketlerin yetkililerine ait olup olmadığının tespiti açısından alınan ve karar vermeye uygun bulunan bilirkişi raporuna göre çekteki davacı şirketlere ait ciranta imzalarının davacı şirketlerin yetkililerine ait olmadığı anlaşıldığından, davacıların menfi tespit taleplerinde haklı oldukları, davacıların, davalılara dava konusu çek nedeniyle borcunun bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Davacı tarafça, çek istirdat talebinde de bulunulmuş ise de, dava ve takip konusu çekteki ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı, çekteki son hamil ve icra takip dosyası alacaklısı davalı ...'ın şeklen dava konusu çekin yetkili hamili olduğu, davalı ...'ın 6102 sayılı TTK'nın 790. Maddesine göre ispat külfetini yerine getirdiği, değerlendirilmiştir. Bu durumda davalının çeki geri vermekle yükümlü olması için aynı yasanın 792. Maddesine göre, davalının çeki iktisap ederken kötü niyetli iktisap ettiğinin veya iktisabında ağır kusurlu olduğunun ispatlanmasının gerektiği, ancak dosya kapsamına göre davacı taraflarca bu hususların ispatlanamadığı anlaşılmakla, dava konusu çekin istirdatı koşullarının oluşmadığı, davacı tarafların çek istirdat talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Davacı .... AŞ. tarafından icra dosyasına ödenen bedelin istirdatı talep edilmiş olup, icra dosyasına yapılan ödemeler incelendiğinde, 19.000,00 TL'nin dava dışı çek keşidecisi .... Ltd Şti tarafından ödendiği, Davacı .... AŞ. tarafından icra dosyasına işbu dava tarihinden sonra olmak üzere 10.04.2017 tarihinde 1.000,00 TL ödendiği anlaşıldığından, davacı .... AŞ.'nin icra dosyasına ödediği 1.000,00 TL'nin istirdatını talep edebileceği değerlendirilmiştir.

Tüm bu nedenler ile davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır